കപാലീശ്വര സ്തോത്രം
കപാലിനാമധേയകം കലാപിപുര്യധീശ്വരം
കലാധരാർധശേഖരം കരീന്ദ്രചർമഭൂഷിതം ।
കൃപാരസാർദ്രലോചനം കുലാചലപ്രപൂജിതം
കുബേരമിത്രമൂർജിതം ഗണേശപൂജിതം ഭജേ ॥
കപാലി എന്ന് പേരുള്ളവനും, കലാപി എന്ന നഗരത്തിന്റെ അധിപനും, ചന്ദ്രക്കലയെ ശിരസ്സിൽ അലങ്കാരമായി ചൂടിയവനും, ഗജരാജന്റെ തോൽ അണിഞ്ഞവനും, കാരുണ്യത്താൽ ആർദ്രമായ കണ്ണുകളുള്ളവനും, കുലപർവ്വതങ്ങളാൽ പൂജിക്കപ്പെടുന്നവനും, കുബേരന്റെ മിത്രവും ഊർജ്ജസ്വലനുമായവനും, ഗണപതിയാൽ പൂജിക്കപ്പെടുന്നവനുമായ ഭഗവാനെ ഞാൻ ഭജിക്കുന്നു.
ഈ ശ്ലോകം ചെന്നൈയിലെ മയിലാപ്പൂരിലുള്ള കപാലീശ്വരനെ സ്തുതിക്കുന്നു. 'കപാലി' എന്ന പേരിനു പിന്നിൽ, അഹങ്കാരിയായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ അഞ്ചാമത്തെ ശിരസ്സ് നുള്ളിയെടുത്തപ്പോൾ ആ കപാലം (തലയോട്ടി) ഭഗവാന്റെ കയ്യിൽ ഒട്ടിപ്പിടിച്ചുവെന്ന പുരാണകഥയുണ്ട്. ഇത് അഹങ്കാരത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ എന്ന തത്വത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. 'കലാപിപുരി' എന്നത് മയിലാപ്പൂരിന്റെ പൗരാണികനാമമാണ്. ശക്തിദേവി മയിലിന്റെ രൂപത്തിൽ (കലാപം - മയിൽപ്പീലി) ശിവനെ ആരാധിച്ചതിനാലാണ് ഈ സ്ഥലത്തിന് ആ പേര് ലഭിച്ചത്. ചന്ദ്രക്കല കാലത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ്, അതിനെ ശിരസ്സിലണിയുന്നവൻ കാലത്തിന്റെ അധിപനായ മഹാകാലനാണ്. ഗജാസുരനെ വധിച്ച് അതിന്റെ തോൽ അണിയുന്ന രൂപം ഭഗവാന്റെ സംഹാരശക്തിയെയും വീര്യത്തെയും കാണിക്കുന്നു. ഭക്തരോടുള്ള ഭഗവാന്റെ അളവറ്റ കാരുണ്യമാണ് 'കൃപാരസാർദ്രലോചനം' എന്നതിലൂടെ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. പ്രഥമപൂജ്യനായ ഗണപതി പോലും പിതാവായ ശിവനെ പൂജിക്കുന്നു എന്നത് ഭഗവാന്റെ മഹത്വത്തെ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
ഭജേ ഭുജംഗഭൂഷണം ഭവാബ്ധിഭീതിഭഞ്ജനം
ഭവോദ്ഭവം ഭയാപഹം സുഖപ്രദം സുരേശ്വരം ।
രവീന്ദുവഹ്നിലോചനം രമാധവാർചിതം വരം
ഹ്യുമാധവം സുമാധവീസുഭൂഷിതം മഹാഗുരും ॥
സർപ്പങ്ങളെ ആഭരണമാക്കിയവനും, സംസാരമാകുന്ന സമുദ്രത്തിലെ ഭയത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നവനും, പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഉത്ഭവകാരണമായവനും, എല്ലാ ഭയങ്ങളെയും ഇല്ലാതാക്കുന്നവനും, സുഖം നൽകുന്നവനും, ദേവന്മാരുടെ ഈശ്വരനുമായവനെ ഞാൻ ഭജിക്കുന്നു. സൂര്യനെയും ചന്ദ്രനെയും അഗ്നിയെയും മൂന്നു കണ്ണുകളാക്കിയവനും, ലക്ഷ്മീപതിയായ വിഷ്ണുവിനാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവനും, ശ്രേഷ്ഠനും, ഉമയുടെ ഭർത്താവും, മനോഹരമായ വാസന്തിപ്പൂക്കളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവനും, മഹാനായ ഗുരുവുമായ ഭഗവാനെ (ഞാൻ ഭജിക്കുന്നു).
ശിവന്റെ കഴുത്തിലെ സർപ്പങ്ങൾ കുണ്ഡലിനീശക്തിയുടെയും കാലത്തെയും മരണത്തെയും അതിജീവിച്ചതിന്റെയും പ്രതീകമാണ്. സംസാരസാഗരം എന്നത് ജനനമരണങ്ങളുടെ അനന്തമായ ചക്രമാണ്. അതിൽ നിന്നുള്ള ഭയം ഇല്ലാതാക്കി മോക്ഷം നൽകുന്നവനാണ് ഭഗവാൻ. സൂര്യൻ, ചന്ദ്രൻ, അഗ്നി എന്നിവയാകുന്ന ത്രിലോചനങ്ങൾ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഊർജ്ജസ്രോതസ്സുകളെയും ഭൂതം, ഭാവി, വർത്തമാനം എന്നീ കാലങ്ങളെയും പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നു. ലക്ഷ്മീപതിയായ വിഷ്ണു പോലും ശിവനെ ആരാധിക്കുന്നു എന്നത് ഹരിഹരന്മാരുടെ അഭേദ്യമായ ബന്ധത്തെയും ശിവന്റെ പരമമായ സ്ഥാനത്തെയും കാണിക്കുന്നു. 'മഹാഗുരു' എന്ന പ്രയോഗം സകല വിദ്യകളുടെയും ഉറവിടമായ ദക്ഷിണാമൂർത്തീരൂപത്തിലുള്ള ശിവനെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
ഗുരും ഗിരീന്ദ്രധന്വിനം ഗുഹപ്രിയം ഗുഹാശയം
ഗിരിപ്രിയം നഗപ്രിയാസമന്വിതം വരപ്രദം ।
സുരപ്രിയം രവിപ്രഭം സുരേന്ദ്രപൂജിതം പ്രഭും
നരേന്ദ്രപീഠദായകം നമാമ്യഹം മഹേശ്വരം ॥
ഗുരുവും, പർവ്വതരാജനായ മേരുവിനെ വില്ലാക്കിയവനും, ഗുഹന് (സുബ്രഹ്മണ്യന്) പ്രിയപ്പെട്ടവനും, ഗുഹയിൽ (ഹൃദയത്തിൽ) വസിക്കുന്നവനും, പർവ്വതങ്ങളെ സ്നേഹിക്കുന്നവനും, പർവ്വതപുത്രിയായ പാർവ്വതിയോടു കൂടിയവനും, വരങ്ങളെ നൽകുന്നവനും, ദേവന്മാർക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടവനും, സൂര്യനെപ്പോലെ ശോഭിക്കുന്നവനും, ദേവേന്ദ്രനാൽ പൂജിക്കപ്പെടുന്ന പ്രഭുവും, രാജാക്കന്മാർക്ക് സിംഹാസനം നൽകുന്നവനുമായ ആ മഹേശ്വരനെ ഞാൻ നമിക്കുന്നു.
'ഗിരീന്ദ്രധന്വിനം' എന്നത് ത്രിപുരാസുരന്മാരെ വധിക്കാൻ മേരുപർവ്വതത്തെ വില്ലാക്കിയ ഐതിഹ്യത്തെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് ഭഗവാന്റെ പ്രപഞ്ചശക്തിയെ കാണിക്കുന്നു. 'ഗുഹാശയം' എന്നതിന് രണ്ടു തലങ്ങളുണ്ട്. ഒന്ന്, ഗുഹകളിലും ഏകാന്തസ്ഥലങ്ങളിലും വസിക്കുന്നവൻ. രണ്ട്, എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളുടെയും ഹൃദയമാകുന്ന ഗുഹയിൽ ആത്മസ്വരൂപനായി വസിക്കുന്നവൻ. 'നഗപ്രിയാസമന്വിതം' എന്നത് ശക്തിസ്വരൂപിണിയായ പാർവ്വതിയുമായി ചേർന്നുള്ള അർദ്ധനാരീശ്വര സങ്കൽപ്പമാണ്. ശിവനും ശക്തിയും രണ്ടല്ല, ഒന്നാണെന്ന അദ്വൈതതത്വത്തെ ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു. രാജാക്കന്മാർക്ക് അധികാരം നൽകുന്നവൻ എന്നത് ഭഗവാൻ രാജാധിരാജനും സർവ്വാധിപതിയുമാണെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
മഹേശ്വരം സുരേശ്വരം ധനേശ്വരപ്രിയേശ്വരം
വനേശ്വരം വിശുദ്ധചിത്തവാസിനം പരാത്പരം ।
പ്രമത്തവേഷധാരിണം പ്രകൃഷ്ടചിത്സ്വരൂപിണം
വിരുദ്ധകർമകാരിണം സുശിക്ഷകം സ്മരാമ്യഹം ॥
മഹാനായ ഈശ്വരനും, ദേവന്മാരുടെ ഈശ്വരനും, ധനത്തിന്റെ അധിപനായ കുബേരന് പ്രിയപ്പെട്ടവനും, വനങ്ങളുടെ ഈശ്വരനും, ശുദ്ധമായ മനസ്സിൽ വസിക്കുന്നവനും, പരാത്പരനും (ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായതിനും അപ്പുറത്തുള്ളവൻ), ഉന്മത്തന്റെ വേഷം ധരിച്ചവനും, ഉത്കൃഷ്ടമായ ജ്ഞാനസ്വരൂപനും, വിരുദ്ധങ്ങളായ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവനും, ഉത്തമനായ ഗുരുനാഥനുമായ ഭഗവാനെ ഞാൻ സ്മരിക്കുന്നു.
ഈ ശ്ലോകം ഭഗവാന്റെ വൈരുദ്ധ്യാത്മകമായ ഗുണങ്ങളെ വർണ്ണിക്കുന്നു. അദ്ദേഹം ദേവന്മാരുടെ അധിപനായിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ, ഒരു ഭിക്ഷുവിനെപ്പോലെ വനങ്ങളിലും ശ്മശാനങ്ങളിലും വസിക്കുന്നു ('വനേശ്വരം'). ഭൗതികതയിൽ താല്പര്യമില്ലാത്ത ഉന്മത്തനെപ്പോലെ തോന്നുമെങ്കിലും ('പ്രമത്തവേഷധാരിണം'), അദ്ദേഹം ശുദ്ധമായ ബോധസ്വരൂപനാണ് ('പ്രകൃഷ്ടചിത്സ്വരൂപിണം'). 'വിരുദ്ധകർമകാരിണം' എന്നത് ഒരേ സമയം സൃഷ്ടിയും സംഹാരവും നടത്തുന്ന ഭഗവാന്റെ സ്വഭാവത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അദ്ദേഹം സംഹാരരുദ്രനായും അതേസമയം അനുഗ്രഹം ചൊരിയുന്ന ദയാനിധിയായും വർത്തിക്കുന്നു. ഈ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളിലൂടെ ലൗകികമായ അളവുകോലുകൾക്ക് അതീതനാണ് ഭഗവാൻ എന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
സ്മരാമ്യഹം സ്മരാന്തകം മുരാരിസേവിതാങ്ഘ്രികം
പരാരിനാശനക്ഷമം പുരാരിരൂപിണം ശുഭം ।
സ്ഫുരത്സഹസ്രഭാനുതുല്യതേജസം മഹൗജസം
സുചണ്ഡികേശപൂജിതം മൃഡം സമാശ്രയേ സദാ ॥
കാമദേവനെ നശിപ്പിച്ചവനും, മുരന്റെ ശത്രുവായ വിഷ്ണുവിനാൽ സേവിക്കപ്പെടുന്ന പാദങ്ങളോടു കൂടിയവനും, ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കാൻ കഴിവുള്ളവനും, ത്രിപുരങ്ങളെ നശിപ്പിച്ച രൂപത്തോടു കൂടിയവനും, മംഗളകരനുമായ ഭഗവാനെ ഞാൻ സ്മരിക്കുന്നു. ഉദിച്ചുയരുന്ന ആയിരം സൂര്യന്മാർക്ക് തുല്യം തേജസ്സുള്ളവനും, മഹത്തായ ഓജസ്സോടു കൂടിയവനും, ചണ്ഡികേശ്വരനാൽ പൂജിക്കപ്പെടുന്നവനും, സുഖം നൽകുന്നവനുമായ മൃഡനെ ഞാൻ എപ്പോഴും ആശ്രയിക്കുന്നു.
'സ്മരാന്തകൻ' എന്നത് തപോവിഘ്നം വരുത്താനെത്തിയ കാമദേവനെ നെറ്റിക്കണ്ണിലെ അഗ്നിയിൽ ഭസ്മമാക്കിയ കഥയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും ആഗ്രഹങ്ങളെയും ജയിച്ച യോഗീശ്വരന്റെ പ്രതീകമാണ്. 'പുരാരി' എന്നത് മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും പീഡിപ്പിച്ച ത്രിപുരാസുരന്മാരുടെ പറക്കുന്ന നഗരങ്ങളെ ഒറ്റ അമ്പെയ്ത് നശിപ്പിച്ച ഭഗവാന്റെ രൂപമാണ്. ഇത് തിന്മയുടെ മേലുള്ള ധർമ്മത്തിന്റെ വിജയത്തെ കാണിക്കുന്നു. ആയിരം സൂര്യന്മാരുടെ ശോഭ എന്നത് ഭഗവാന്റെ ആത്മജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രകാശത്തെ വർണ്ണിക്കുന്നു. 'മൃഡൻ' എന്നാൽ ഭക്തർക്ക് ആനന്ദവും സുഖവും നൽകുന്നവൻ എന്നർത്ഥം.
സദാ പ്രഹൃഷ്ടരൂപിണം സതാം പ്രഹർഷവർഷിണം
ഭിദാ വിനാശകാരണം പ്രമാണഗോചരം പരം ।
മുദാ പ്രവൃത്തനർത്തനം ജഗത്പവിത്രകീർത്തനം
നിദാനമേകമദ്ഭുതം നിതാന്തമാശ്രയേഹ്യഹം ॥
എല്ലായ്പ്പോഴും ആനന്ദസ്വരൂപനായിരിക്കുന്നവനും, സജ്ജനങ്ങൾക്ക് സന്തോഷം വർഷിക്കുന്നവനും, ഭേദബുദ്ധിയെ (ദ്വൈതഭാവത്തെ) നശിപ്പിക്കുന്നവനും, പ്രമാണങ്ങൾക്ക് (ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കും മനസ്സിനും) അതീതനും ശ്രേഷ്ഠനുമായവനെ, സന്തോഷത്തോടെ നൃത്തം ചെയ്യുന്നവനും, കീർത്തനം കൊണ്ട് ജഗത്തിനെ പവിത്രമാക്കുന്നവനും, എല്ലാറ്റിനും ഒരേയൊരു അത്ഭുത കാരണമായവനെ ഞാൻ പൂർണ്ണമായി ആശ്രയിക്കുന്നു.
ശിവൻ സച്ചിദാനന്ദ സ്വരൂപനാണ്, അദ്ദേഹത്തിന്റെ 'പ്രഹൃഷ്ടരൂപം' ആ പരമമായ ആനന്ദത്തെയാണ് കുറിക്കുന്നത്. 'ഭിദാ വിനാശകാരണം' എന്നതിന് ആഴത്തിലുള്ള അർത്ഥമുണ്ട്. ജീവാത്മാവും പരമാത്മാവും രണ്ടാണ് എന്ന മിഥ്യാധാരണയെ ഇല്ലാതാക്കി അദ്വൈതജ്ഞാനം നൽകി മോക്ഷത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നവനാണ് ഭഗവാൻ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ താണ്ഡവനൃത്തം പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ സൃഷ്ടി-സ്ഥിതി-സംഹാര-തിരോധന-അനുഗ്രഹങ്ങൾ എന്ന പഞ്ചകൃത്യങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ആത്യന്തികമായി, ഈ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെയെല്ലാം അടിസ്ഥാനകാരണം ('നിദാനം') ആ അത്ഭുതമൂർത്തിയായ ഭഗവാൻ തന്നെയാണ്.
അഹമ്മമാദിദൂഷണം മഹേന്ദ്രരത്നഭൂഷണം
മഹാവൃഷേന്ദ്രവാഹനം ഹ്യഹീന്ദ്രഭൂഷണന്വിതം ।
വൃഷാകപിസ്വരൂപിണം മൃഷാപദാർഥധാരിണം
മൃകണ്ഡുസൂനുസംസ്തുതം ഹ്യഭീതിദം നമാമി തം ॥
'ഞാൻ', 'എന്റേത്' തുടങ്ങിയ ദോഷങ്ങളെ ഇല്ലാതാക്കുന്നവനും, മഹേന്ദ്രന്റെ രത്നങ്ങളെ ആഭരണമാക്കിയവനും, മഹാനായ വൃഷഭരാജനെ (നന്ദിയെ) വാഹനമാക്കിയവനും, സർപ്പരാജാവിനെ ആഭരണമായി അണിഞ്ഞവനും, ധർമ്മസ്വരൂപനും ('വൃഷാകപി'), മിഥ്യയായ വസ്തുക്കളെ ധരിക്കുന്നവനും, മൃകണ്ഡുവിന്റെ പുത്രനായ മാർക്കണ്ഡേയനാൽ സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നവനും, അഭയം നൽകുന്നവനുമായ ഭഗവാനെ ഞാൻ നമിക്കുന്നു.
'അഹം' (ഞാൻ), 'മമ' (എന്റേത്) എന്നിവയാണ് മനുഷ്യന്റെ ദുരിതങ്ങൾക്ക് അടിസ്ഥാനമായ അഹംഭാവവും മമതയും. ഇതിനെ നശിപ്പിച്ച് ആത്മജ്ഞാനം നൽകുന്നവനാണ് ശിവൻ. നന്ദി എന്ന കാള ധർമ്മത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ്. ധർമ്മത്തെ വാഹനമാക്കിയവൻ എന്നത് ഭഗവാൻ ധർമ്മസ്വരൂപനാണെന്ന് കാണിക്കുന്നു. 'വൃഷാകപി' എന്ന നാമം ധർമ്മത്തെയും (വൃഷ) ശക്തിയെയും (കപി) സൂചിപ്പിക്കുന്നു. 'മൃഷാപദാർഥധാരിണം' എന്നതിന് പല അർത്ഥതലങ്ങളുണ്ട്. ലോകം വിലയില്ലാത്തതായി കരുതുന്ന ചാരം, തലയോട്ടി തുടങ്ങിയവയെ അണിയുന്നവൻ എന്നും, ഈ പ്രപഞ്ചം മായയാണെന്നും ആ മായയെ ധരിച്ചിരിക്കുന്നത് ഭഗവാനാണെന്നും ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. മൃകണ്ഡുവിന്റെ പുത്രനായ മാർക്കണ്ഡേയന്റെ ജീവൻ യമനിൽ നിന്ന് രക്ഷിച്ച കഥ, ഭഗവാൻ കാലനെയും ജയിച്ചവനും ഭക്തർക്ക് മരണഭയത്തിൽ നിന്നുപോലും മോചനം നൽകുന്നവനുമാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
നമാമി തം മഹാമതിം നടേഷ്ടദാനചക്ഷണം
നതാർതിഭഞ്ജനോദ്യതം നഗേന്ദ്രവാസിനം വിഭും ।
അഗേന്ദ്രജാസമന്വിതം മൃഗേന്ദ്രവിക്രമാന്വിതം
ഖഗേന്ദ്രവാഹനപ്രിയം സുഖസ്വരൂപമവ്യയം ॥
ആ മഹാബുദ്ധിശാലിയും, നമിക്കുന്നവർക്ക് ഇഷ്ടവരം നൽകുന്നതിൽ സമർത്ഥനും, ആശ്രിതരുടെ ദുഃഖം നശിപ്പിക്കാൻ സദാ തൽപ്പരനും, പർവ്വതരാജനായ കൈലാസത്തിൽ വസിക്കുന്നവനും, സർവ്വവ്യാപിയും, പർവ്വതപുത്രിയായ പാർവ്വതിയോടു കൂടിയവനും, സിംഹത്തിന്റെ പരാക്രമത്തോടു കൂടിയവനും, പക്ഷിരാജനായ ഗരുഡനെ വാഹനമാക്കിയ വിഷ്ണുവിന് പ്രിയപ്പെട്ടവനും, സുഖസ്വരൂപനും, നാശമില്ലാത്തവനുമായ ഭഗവാനെ ഞാൻ നമിക്കുന്നു.
ഭഗവാൻ 'ആശുതോഷി'യാണ്, അതായത് വേഗത്തിൽ പ്രസാദിക്കുന്നവനും ഭക്തരുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നവനുമാണ്. സിംഹത്തിന്റെ പരാക്രമം എന്നത് ഭഗവാന്റെ അപാരമായ ശക്തിയെയും രാജകീയതയെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. വീണ്ടും 'ഖഗേന്ദ്രവാഹനപ്രിയം' (വിഷ്ണുവിന് പ്രിയപ്പെട്ടവൻ) എന്ന് പറയുന്നതിലൂടെ ശിവനും വിഷ്ണുവും തമ്മിലുള്ള ഐക്യം ഊട്ടിയുറപ്പിക്കുന്നു. അദ്ദേഹം നാശമില്ലാത്ത (അവ്യയം), എന്നും നിലനിൽക്കുന്ന പരമമായ സുഖസ്വരൂപനാണ്.
സുകല്പകാംബികാപതിപ്രിയം ത്വിദം മനോഹരം
സുഗൂഢകാഞ്ചിരാമകൃഷ്ണയോഗിശിഷ്യസംസ്തുതം ।
മഹാപ്രദോഷപുണ്യകാലകീർത്തനാത് ശുഭപ്രദം
ഭജാമഹേ സദാ മുദാ കപാലിമംഗളാഷ്ടകം ॥
സുകല്പകാംബികയുടെ ഭർത്താവിന് (കപാലീശ്വരന്) പ്രിയപ്പെട്ടതും, മനോഹരവും, കാഞ്ചീപുരത്തുകാരനായ രാമകൃഷ്ണയോഗിയുടെ ഒരു ഉത്തമ ശിഷ്യനാൽ സ്തുതിക്കപ്പെട്ടതുമായ ഈ മംഗളാഷ്ടകത്തെ, മഹാപ്രദോഷമാകുന്ന പുണ്യകാലത്ത് കീർത്തനം ചെയ്താൽ ശുഭം നൽകുന്നതിനാൽ, നമ്മൾ എപ്പോഴും സന്തോഷത്തോടെ ഭജിക്കുന്നു.
ഇതൊരു ഫലശ്രുതിയാണ്. ഈ അഷ്ടകം ആരാണ് രചിച്ചതെന്നും എപ്പോൾ ചൊല്ലണമെന്നും അതിന്റെ ഫലമെന്താണെന്നും ഈ ശ്ലോകം പറയുന്നു. കപാലീശ്വരന്റെ പത്നിയായ ദേവിയുടെ പേരാണ് 'കർപ്പകാംബാൾ' അഥവാ 'സുകല്പകാംബിക'. വിശേഷിച്ചും ശിവപൂജയ്ക്ക് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സമയമായ പ്രദോഷകാലത്ത്, അതും ത്രയോദശി ശനിയാഴ്ച വരുന്ന മഹാപ്രദോഷകാലത്ത് ഈ അഷ്ടകം ചൊല്ലുന്നത് അത്യധികം ഐശ്വര്യദായകമാണ് എന്ന് ഇവിടെ പറയുന്നു.
കപാലി തുഷ്ടിദായകം മഹാപദിപ്രപാലകം
ത്വഭീഷ്ടസിദ്ധിദായകം വിശിഷ്ടമംഗളാഷ്ടകം ।
പഠേത്സകൃത്സുഭക്തിതഃ കപാലിസന്നിധൗ ക്രമാത്
അവാപ്യ സർവമായുരാദി മോദതേ സുമംഗലം ॥
കപാലീശ്വരന് സംതൃപ്തി നൽകുന്നതും, വലിയ ആപത്തുകളിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കുന്നതും, ആഗ്രഹങ്ങളെല്ലാം സാധിപ്പിച്ചു തരുന്നതുമായ ഈ വിശിഷ്ടമായ മംഗളാഷ്ടകം, ആരാണോ ഒരു തവണയെങ്കിലും നല്ല ഭക്തിയോടെ കപാലീശ്വരന്റെ സന്നിധിയിൽ വെച്ച് ക്രമമായി പഠിക്കുന്നത്, അയാൾ ആയുസ്സ് തുടങ്ങിയ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളും നേടി സന്തോഷത്തോടെയും മംഗളത്തോടെയും ജീവിക്കുന്നു.
ഇത് ഈ സ്തോത്രത്തിന്റെ അന്തിമ ഫലശ്രുതിയാണ്. ഈ അഷ്ടകം ചൊല്ലുന്നത് ഭഗവാന് സന്തോഷം നൽകുന്നു. ഇത് ചൊല്ലുന്ന ഭക്തരെ വലിയ ആപത്തുകളിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കുകയും അവരുടെ സകല അഭീഷ്ടങ്ങളും സാധിച്ചു കൊടുക്കുകയും ചെയ്യും. ഭക്തിയോടെ, കപാലീശ്വരന്റെ ക്ഷേത്രസന്നിധിയിലോ അല്ലെങ്കിൽ സ്വന്തം ഭവനത്തിലിരുന്നോ ഇത് ഒരു തവണയെങ്കിലും ചൊല്ലുന്നയാൾക്ക് ദീർഘായുസ്സും മറ്റ് എല്ലാ സൗഭാഗ്യങ്ങളും ലഭിച്ച് മംഗളകരമായ ഒരു ജീവിതം നയിക്കാൻ സാധിക്കുമെന്ന് ഈ ശ്ലോകം ഉറപ്പുനൽകുന്നു.
- ഈശ്വരൻ ഒരേസമയം പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ പരമാധികാരിയും എന്നാൽ ലൗകിക സുഖങ്ങളിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായി വിരക്തനായ സന്യാസിയുമാണെന്ന വൈരുദ്ധ്യാത്മക തത്വം ഈ സ്തോത്രം സ്ഥാപിക്കുന്നു.
- പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഉത്ഭവവും, നിലനിൽപ്പും, ലയവും നിയന്ത്രിക്കുന്ന ആത്യന്തിക ശക്തിയായി ഈശ്വരനെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ താളബദ്ധമായ പ്രപഞ്ചനൃത്തം ഈ ചാക്രിക പ്രവാഹങ്ങളുടെ പ്രതീകമാണ്.
- അഹംഭാവം, മരണഭയം, 'ഞാൻ വേറെ, പ്രപഞ്ചം വേറെ' എന്ന മിഥ്യാബോധം തുടങ്ങിയ ആന്തരിക ശത്രുക്കളെയും ബാഹ്യമായ ദുഷ്ടശക്തികളെയും നശിപ്പിക്കുക എന്നത് ഈശ്വരന്റെ പ്രധാന ധർമ്മമായി സ്തോത്രം വ്യക്തമാക്കുന്നു.
- ചന്ദ്രക്കല, സർപ്പങ്ങൾ, ഭസ്മം തുടങ്ങിയ അലങ്കാരങ്ങൾ വെറും കാഴ്ചയ്ക്കുള്ളതല്ല; അവ യഥാക്രമം കാലത്തിന്മേലുള്ള നിയന്ത്രണം, ജീവശക്തിയെയും ആന്തരിക ഊർജ്ജങ്ങളെയും കീഴടക്കൽ, ഭൗതികതയെ അതിജീവിച്ച നിർമ്മമത എന്നിവയെ ആഴത്തിൽ പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്നു.
- ഭക്തരെ മരണത്തിൽ നിന്നുപോലും രക്ഷിക്കുന്ന പരമമായ സംരക്ഷകനായും, മോക്ഷത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന പരമമായ ജ്ഞാനം നൽകുന്ന ആദിഗുരുവായും ഈശ്വരനെ ഈ സ്തുതി ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്നു.
- ഈ സ്തോത്രം ഭക്തിപൂർവ്വം ജപിക്കുന്നത്, ദുരന്തങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള സംരക്ഷണം, ആഗ്രഹസാഫല്യം, ഐശ്വര്യപൂർണ്ണമായ ദീർഘായുസ്സ് എന്നിങ്ങനെ മൂർത്തമായ ഫലങ്ങൾ നൽകുമെന്ന് കൃതി ഉറപ്പുനൽകുന്നു.
- ഒരേ സമയം പരമാധികാരിയും വിരക്തനായ സന്യാസിയുമായിരിക്കുന്ന ഒരു ദൈവത്തിന്റെ പ്രധാന ആശയം എന്താണ്?
ലോകത്തിന്റെ എല്ലാ ഐശ്വര്യങ്ങൾക്കും അധികാരങ്ങൾക്കും ഉറവിടമായിരിക്കുമ്പോഴും, അവയിലൊന്നും ഒട്ടിപ്പിടിക്കാതെ പൂർണ്ണ സ്വതന്ത്രനായി നിലനിൽക്കാൻ കഴിയുമെന്ന തത്വമാണിത് വ്യക്തമാക്കുന്നത്. യഥാർത്ഥ ആധിപത്യം വരുന്നത് ബാഹ്യമായ നേട്ടങ്ങളിലൂടെയല്ല, മറിച്ച് ആന്തരികമായ നിർമ്മമതയിലൂടെയും സ്വാതന്ത്ര്യത്തിലൂടെയുമാണെന്ന് ഇത് പഠിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് ലോകത്തിൽ ജീവിക്കുമ്പോഴും അതിന്റെ ബന്ധനങ്ങളിൽ പെടാതിരിക്കാനുള്ള വഴികാട്ടിയാണ്. - ഈ ദൈവം എല്ലാറ്റിന്റെയും ഉറവിടമാണെങ്കിൽ, എന്തിനാണ് ഇത്ര ലളിതവും ഭയാനകവുമായ രൂപങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നത്?
ഓരോ രൂപവും ഒരു പ്രത്യേക പാഠം നൽകാനാണ്. ഭസ്മം പൂശിയ സന്യാസിയുടെ രൂപം, ഭൗതിക ലോകത്തിന്റെയും ശരീരത്തിന്റെയും നശ്വരതയെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു, അതുവഴി ശാശ്വതമായ സത്യത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. മറുവശത്ത്, സംഹാരരുദ്രന്റെ ഭയാനകമായ രൂപം തിന്മയെയും അജ്ഞതയെയും നശിപ്പിക്കാൻ ആവശ്യമായ ദൈവിക ശക്തിയുടെ പ്രകടനമാണ്; ഇത് കോപമല്ല, മറിച്ച് ധർമ്മം സംരക്ഷിക്കാനുള്ള കാരുണ്യപൂർണ്ണമായ ഇടപെടലാണ്. - ഇത്തരം വിരുദ്ധമായ ഗുണങ്ങളോടെ ഒരു ദൈവത്തെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്, യുക്തിക്ക് നിരക്കാത്ത പുരാണകഥകളുടെ ലക്ഷണമല്ലേ?
അല്ല, ഇത് മനുഷ്യന്റെ സാധാരണ യുക്തിയുടെ പരിമിതികളെ ഭേദിക്കാൻ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഒരു ദാർശനിക തന്ത്രമാണ്. സ്രഷ്ടാവും സംഹാരകനും, രാജാവും ഭിക്ഷുവും എന്നിങ്ങനെയുള്ള വിപരീതങ്ങളെ ഒന്നിൽ ഉൾക്കൊള്ളിക്കുന്നതിലൂടെ, നമ്മുടെ 'ശരി-തെറ്റ്' 'നല്ലത്-ചീത്ത' എന്ന ലളിതമായ വേർതിരിവുകൾക്കപ്പുറം ചിന്തിക്കാൻ ഇത് മനസ്സിനെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. എല്ലാ സാധ്യതകളെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതും നമ്മുടെ പരിമിതമായ വർഗ്ഗീകരണങ്ങൾക്ക് അതീതവുമായ ഒരു പരമമായ യാഥാർത്ഥ്യത്തിലേക്കാണ് ഇത് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നത്.
- 'വേർതിരിവ് എന്ന മിഥ്യാബോധം' അല്ലെങ്കിൽ 'ദ്വൈതഭാവം' നശിപ്പിക്കുക എന്നതുകൊണ്ട് എന്താണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്?
'ഞാൻ' എന്ന വ്യക്തി പ്രപഞ്ചത്തിൽ നിന്ന് വേറിട്ടുനിൽക്കുന്ന ഒന്നാണെന്ന അടിസ്ഥാനപരമായ തെറ്റിദ്ധാരണയെ മറികടക്കുന്നതിനെയാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാനപരമായ ഐക്യം തിരിച്ചറിയാൻ ഈശ്വരൻ ഭക്തനെ സഹായിക്കുന്നു. വ്യക്തിഗത ആത്മാവും (ജീവാത്മാവ്) പ്രപഞ്ച ബോധവും (പരമാത്മാവ്) ഒന്നാണെന്ന അദ്വൈത സത്യം സാക്ഷാത്കരിക്കുന്നതിലൂടെ ദുഃഖങ്ങൾ അവസാനിക്കുകയും മോക്ഷം ലഭിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. - ഒരു ഈശ്വരനിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്, എനിക്ക് എല്ലാത്തിനോടും ഐക്യമുണ്ടെന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ എങ്ങനെ സഹായിക്കും?
പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ മുഴുവൻ ഉറവിടവും സത്തയുമായി വർണ്ണിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു തത്വത്തിൽ നിങ്ങൾ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുമ്പോൾ, എല്ലാ വസ്തുക്കളുടെയും പരസ്പരബന്ധം കാണാൻ നിങ്ങളുടെ മനസ്സിനെ പരിശീലിപ്പിക്കുകയാണ്. ആ സമ്പൂർണ്ണ ഐക്യത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ഒരു കേന്ദ്രബിന്ദുവായി ഈശ്വരൻ മാറുന്നു. ഈ ആശയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ധ്യാനം ക്രമേണ നിങ്ങളുടെ അഹംഭാവത്തിന്റെ അതിരുകൾ ഭേദിക്കുകയും, നിങ്ങളുടെ ബോധത്തെ ഒരു ഒറ്റപ്പെട്ട തുള്ളിയായിട്ടല്ല, മറിച്ച് പ്രപഞ്ചമാകുന്ന മഹാസമുദ്രത്തിന്റെ ഭാഗമായി അനുഭവിക്കാൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യും. - ഇതൊരു മാനസിക തന്ത്രം പോലെയുണ്ടല്ലോ. ഒരു ബാഹ്യ ശക്തിക്ക് എന്റെ യാഥാർത്ഥ്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആന്തരിക ധാരണയെ മാറ്റാൻ കഴിയുമെന്ന് പറയുന്നതിന് എന്തെങ്കിലും ശാസ്ത്രീയമായ സാധുതയുണ്ടോ?
ഇതൊരു ബാഹ്യ ഇടപെടലായി കാണുന്നതിനേക്കാൾ, ചിട്ടയായ ഒരു ആന്തരിക പരിവർത്തനമായി മനസ്സിലാക്കുന്നതാണ് ശരി. ഇവിടെ ദൈവം എന്നത് ഒരു പൂർണ്ണമായ ആദർശമോ ദാർശനിക ചട്ടക്കൂടോ ആണ്. ഒരു സിദ്ധാന്തം പഠിക്കുന്നത് നിങ്ങളുടെ ചിന്തയെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതുപോലെ, പ്രപഞ്ച ഐക്യത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ഒരു തത്വത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത് നിങ്ങളുടെ കാഴ്ചപ്പാടിനെ പുനഃക്രമീകരിക്കാനുള്ള ഒരു മാർഗ്ഗമാണ്. ഇത് മാന്ത്രികവിദ്യയല്ല, മറിച്ച് പരിമിതമായ അഹംബോധത്തിൽ നിന്ന് സാർവത്രികമായ ഒന്നിലേക്ക് ബോധപൂർവ്വം മാറുന്നതിനുള്ള ഒരു മാനസിക-ആത്മീയ പരിശീലനമാണ്.
- ദൈവത്തിന്റെ പ്രപഞ്ചനൃത്തത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ പ്രാധാന്യം എന്താണ്?
പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ തന്നെ ചലനാത്മകവും താളാത്മകവുമായ സ്വഭാവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആഴമേറിയ ഒരു രൂപകമാണ് ഈ നൃത്തം. ഇത് പ്രപഞ്ചത്തിലെ അഞ്ച് പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങളെ—സൃഷ്ടി, സ്ഥിതി, സംഹാരം, തിരോധാനം (മായയുടെ മറ), അനുഗ്രഹം (മോക്ഷം)—പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്നു. ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നത്, നമ്മുടെ നിലനിൽപ്പ് യാദൃശ്ചികമല്ല, മറിച്ച് ബോധപൂർവ്വവും താളാത്മകവുമായ ഒരു പ്രപഞ്ച ക്രമത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്നാണ്. - ആ നൃത്തത്തിൽ സംഹാരവും ഉൾപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, അതിനെ എങ്ങനെ ഒരു കാരുണ്യ പ്രവർത്തിയായി കണക്കാക്കാൻ കഴിയും?
ഈ ദാർശനിക കാഴ്ചപ്പാടിൽ, സംഹാരം ഒരു നിഷേധാത്മകമായ അന്ത്യമല്ല, മറിച്ച് ഒരു ചാക്രിക പ്രക്രിയയുടെ അനിവാര്യവും ഗുണകരവുമായ ഭാഗമാണ്. പുതിയ സൃഷ്ടിക്ക് വഴിയൊരുക്കുന്നതിനായി പഴയതും ജീർണ്ണിച്ചതുമായ രൂപങ്ങളെ ഇല്ലാതാക്കുന്നതിനെയാണ് ഇത് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. കാട്ടുതീ ഉണങ്ങിയ മരങ്ങളെ നശിപ്പിച്ച് പുതിയ ചെടികൾക്ക് വളരാൻ അവസരം നൽകുന്നത് പോലെയാണിത്. കൂടാതെ, ഇത് തിന്മയുടെയും അജ്ഞതയുടെയും സംഹാരമാണ്, അത് അടിസ്ഥാനപരമായി എല്ലാ ജീവജാലങ്ങൾക്കും വേണ്ടിയുള്ള ഒരു ശുദ്ധീകരണ പ്രവൃത്തിയാണ്. - ഈ 'പ്രപഞ്ചനൃത്തം' ഭൗതികശാസ്ത്രത്തെ വിശദീകരിക്കാനുള്ള ഒരു പുരാതന ശ്രമം പോലെയല്ലേ? ഇന്ന് നമുക്ക് ഇതിലും മികച്ച ശാസ്ത്രീയ മാതൃകകൾ ഇല്ലേ?
പ്രപഞ്ചനൃത്തം പ്രപഞ്ചം 'എങ്ങനെ' പ്രവർത്തിക്കുന്നു എന്ന് വിശദീകരിക്കുന്ന ഒരു ശാസ്ത്രീയ മാതൃകയല്ല, മറിച്ച് അത് 'എന്തുകൊണ്ട്' നിലനിൽക്കുന്നു എന്ന് വിശദീകരിക്കുന്ന ഒരു ദാർശനിക മാതൃകയാണ്. ഭൗതികശാസ്ത്രം പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ പ്രവർത്തന നിയമങ്ങളെക്കുറിച്ച് പറയുന്നു. എന്നാൽ പ്രപഞ്ചനൃത്തം എന്ന ആശയം പറയുന്നത്, ഈ പ്രപഞ്ചം യാദൃശ്ചികമല്ല, മറിച്ച് ബോധപൂർവ്വവും ആനന്ദമയവുമായ ഒന്നിന്റെ പ്രകടനമാണെന്നാണ്; ഇത് ശാസ്ത്രത്തിന്റെ അന്വേഷണ പരിധിക്ക് പുറത്തുള്ള ഒരു വിഷയമാണ്.
- ഈ പ്രത്യേക സ്തോത്രം ജപിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന അവകാശവാദം എന്താണ്?
ഈ ശ്ലോകങ്ങൾ ആത്മാർത്ഥമായ ഭക്തിയോടെ ജപിക്കുന്നത് ശക്തമായ ഒരു ആത്മീയ സാധനയാണെന്ന് ഈ ഭാഗം ഉറപ്പിച്ചു പറയുന്നു. ഇത് ദൈവിക തത്വവുമായി നേരിട്ടുള്ള ഒരു ആശയവിനിമയ മാർഗ്ഗമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു, വലിയ അപകടങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒരു കവചം നൽകുന്നു, ഒപ്പം ന്യായമായ ആഗ്രഹങ്ങൾ സാക്ഷാത്കരിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. ആത്യന്തികമായി, ഈ സാധന ദീർഘവും ആരോഗ്യകരവും ഐശ്വര്യപൂർണ്ണവുമായ ഒരു ജീവിതത്തിലേക്ക് നയിക്കുമെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്നു. - പ്രായോഗികമായി നോക്കിയാൽ, കുറച്ച് വാക്കുകൾ ഉരുവിടുന്നത് എന്റെ യഥാർത്ഥ ജീവിത സാഹചര്യങ്ങളെ എങ്ങനെ ബാധിക്കും?
ഇതിന്റെ ഫലം പല തലങ്ങളിൽ മനസ്സിലാക്കാം. മാനസികമായി, ജപത്തിന്റെ താളവും അർത്ഥവും മനസ്സിനെ ശാന്തമാക്കുകയും ഉത്കണ്ഠ കുറയ്ക്കുകയും നല്ല മാനസികാവസ്ഥ വളർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു, ഇത് നിങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളെയും തീരുമാനങ്ങളെയും മികച്ചതാക്കാൻ സഹായിക്കും. സൂക്ഷ്മമായ തലത്തിൽ, ശബ്ദ തരംഗങ്ങൾക്ക് (മന്ത്രം) നമ്മുടെ ഉള്ളിലും ചുറ്റുമുള്ള ഊർജ്ജത്തെ സ്വാധീനിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് ആത്മീയ പാരമ്പര്യങ്ങൾ പറയുന്നു. ഇത് നമ്മുടെ വ്യക്തിപരമായ ഊർജ്ജത്തെ കൂടുതൽ യോജിപ്പുള്ള ഒരു പ്രപഞ്ച ആവൃത്തിയുമായി വിന്യസിക്കുന്നു. - ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുമെന്നും അപകടങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുമെന്നും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നത്, ആളുകളെ ഒരു ആചാരത്തിലേക്ക് ആകർഷിക്കാനുള്ള വെറും വ്യാമോഹമല്ലേ?
അങ്ങനെ കാണാമെങ്കിലും, ഇതിന്റെ പിന്നിലെ ആശയം ബാഹ്യമായ മാന്ത്രികവിദ്യയെക്കാൾ ആന്തരിക പരിവർത്തനമാണ്. ഇവിടെ പറയുന്ന പ്രധാന വ്യവസ്ഥ ആത്മാർത്ഥമായ ഭക്തിയാണ്. ഇത് ഒരാളുടെ സ്വന്തം ഉദ്ദേശ്യങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കുകയും ഉയർന്ന ഒരു തത്വവുമായി സ്വയം യോജിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രക്രിയയാണ്. അത്തരം പരിശീലനങ്ങളിലൂടെ ഒരാൾ ആത്മീയമായി പുരോഗമിക്കുമ്പോൾ, അയാളുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ സ്വാഭാവികമായും കൂടുതൽ ക്രിയാത്മകവും പ്രപഞ്ച നിയമങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നതുമായിത്തീരുന്നു. അപ്പോൾ ആഗ്രഹസാഫല്യം ഒരു സ്വാഭാവിക ഫലമായിത്തീരുന്നു. 'സംരക്ഷണം' എന്നത് പലപ്പോഴും എല്ലാ പ്രതിസന്ധികളെയും തടയുക എന്നല്ല, മറിച്ച് വെല്ലുവിളികളെ നേരിടാനുള്ള ആന്തരിക ശക്തിയും വ്യക്തതയും നൽകുക എന്നതാണ്.
കപാലിനാമധേയകം കലാപിപുര്യധീശ്വരം
കലാധരാർധശേഖരം കരീന്ദ്രചർമഭൂഷിതം .
കൃപാരസാർദ്രലോചനം കുലാചലപ്രപൂജിതം
കുബേരമിത്രമൂർജിതം ഗണേശപൂജിതം ഭജേ ..
ഭജേ ഭുജംഗഭൂഷണം ഭവാബ്ധിഭീതിഭഞ്ജനം
ഭവോദ്ഭവം ഭയാപഹം സുഖപ്രദം സുരേശ്വരം .
രവീന്ദുവഹ്നിലോചനം രമാധവാർചിതം വരം
ഹ്യുമാധവം സുമാധവീസുഭൂഷിതം മഹാഗുരും ..
ഗുരും ഗിരീന്ദ്രധന്വിനം ഗുഹപ്രിയം ഗുഹാശയം
ഗിരിപ്രിയം നഗപ്രിയാസമന്വിതം വരപ്രദം .
സുരപ്രിയം രവിപ്രഭം സുരേന്ദ്രപൂജിതം പ്രഭും
നരേന്ദ്രപീഠദായകം നമാമ്യഹം മഹേശ്വരം ..
മഹേശ്വരം സുരേശ്വരം ധനേശ്വരപ്രിയേശ്വരം
വനേശ്വരം വിശുദ്ധചിത്തവാസിനം പരാത്പരം .
പ്രമത്തവേഷധാരിണം പ്രകൃഷ്ടചിത്സ്വരൂപിണം
വിരുദ്ധകർമകാരിണം സുശിക്ഷകം സ്മരാമ്യഹം ..
സ്മരാമ്യഹം സ്മരാന്തകം മുരാരിസേവിതാംഘ്രികം
പരാരിനാശനക്ഷമം പുരാരിരൂപിണം ശുഭം .
സ്ഫുരത്സഹസ്രഭാനുതുല്യതേജസം മഹൗജസം
സുചണ്ഡികേശപൂജിതം മൃഡം സമാശ്രയേ സദാ ..
സദാ പ്രഹൃഷ്ടരൂപിണം സതാം പ്രഹർഷവർഷിണം
ഭിദാ വിനാശകാരണ പ്രമാണഗോചരം പരം .
മുദാ പ്രവൃത്തനർതനം ജഗത്പവിത്രകീർതനം
നിദാനമേകമദ്ഭുതം നിതാന്തമാശ്രയേഹ്യഹം ..
അഹമ്മമാദിദൂഷണം മഹേന്ദ്രരത്നഭൂഷണം
മഹാവൃഷേന്ദ്രവാഹനം ഹ്യഹീന്ദ്രഭൂഷണാന്വിതം .
വൃഷാകപിസ്വരൂപിണം മൃഷാപദാർഥധാരിണം
മൃകണ്ഡുസൂനുസംസ്തുതം ഹ്യഭീതിദം നമാമി തം ..
നമാമി തം മഹാമതിം നതേഷ്ടദാനചക്ഷണം
നതാർതിഭഞ്ജനോദ്യതം നഗേന്ദ്രവാസിനം വിഭും .
അഗേന്ദ്രജാസമന്വിതം മൃഗേന്ദ്രവിക്രമാന്വിതം
ഖഗേന്ദ്രവാഹനപ്രിയം സുഖസ്വരൂപമവ്യയം ..
സുകല്പകാംബികാപതിപ്രിയം ത്വിദം മനോഹരം
സുഗൂഡകാഞ്ചിരാമകൃഷ്ണയോഗിശിഷ്യസംസ്തുതം .
മഹാപ്രദോഷപുണ്യകാലകീർതനാത് ശുഭപ്രദം
ഭജാമഹേ സദാ മുദാ കപാലിമംഗളാഷ്ടകം ..
കപാലി തുഷ്ടിദായകം മഹാപദിപ്രപാലകം
ത്വഭീഷ്ടസിദ്ധിദായകം വിശിഷ്ടമംഗലാഷ്ടകം .
പഠേത്സകൃത്സുഭക്തിതഃ കപാലിസന്നിധൗ ക്രമാത്
അവാപ്യ സർവമായുരാദി മോദതേ സുമംഗളം ..
Other stotras
