ശിവ രക്ഷാ സ്തോത്രം
Lyrics:
ഓം അസ്യ ശ്രീശിവരക്ഷാസ്തോത്രമന്ത്രസ്യ. യാജ്ഞവൽക്യ-ഋഷിഃ. ശ്രീസദാശിവോ ദേവതാ.
അനുഷ്ടുപ് ഛന്ദഃ. ശ്രീസദാശിവപ്രീത്യർഥേ ശിവരക്ഷാസ്തോത്രജപേ വിനിയോഗഃ.
ചരിതം ദേവദേവസ്യ മഹാദേവസ്യ പാവനം.
അപാരം പരമോദാരം ചതുർവർഗസ്യ സാധനം.
ഗൗരീവിനായകോപേതം പഞ്ചവക്ത്രം ത്രിനേത്രകം.
ശിവം ധ്യാത്വാ ദശഭുജം ശിവരക്ഷാം പഠേന്നരഃ.
ഗംഗാധരഃ ശിരഃ പാതു ഭാലമർധേന്ദുശേഖരഃ.
നയനേ മദനധ്വംസീ കർണൗ സർപവിഭൂഷണഃ.
ഘ്രാണം പാതു പുരാരാതിർമുഖം പാതു ജഗത്പതിഃ.
ജിഹ്വാം വാഗീശ്വരഃ പാതു കന്ധരാം ശിതികന്ധരഃ.
ശ്രീകണ്ഠഃ പാതു മേ കണ്ഠം സ്കന്ധൗ വിശ്വധുരന്ധരഃ.
ഭുജൗ ഭൂഭാരസംഹർതാ കരൗ പാതു പിനാകധൃക്.
ഹൃദയം ശങ്കരഃ പാതു ജഠരം ഗിരിജാപതിഃ.
നാഭിം മൃത്യുഞ്ജയഃ പാതു കടീ വ്യാഘ്രാജിനാംബരഃ.
സക്ഥിനീ പാതു ദീനാർത്ത- ശരണാഗതവത്സലഃ.
ഊരൂ മഹേശ്വരഃ പാതു ജാനുനീ ജഗദീശ്വരഃ.
ജംഘേ പാതു ജഗത്കർതാ ഗുൽഫൗ പാതു ഗണാധിപഃ.
ചരണൗ കരുണാസിന്ധുഃ സർവാംഗാനി സദാശിവഃ.
ഏതാം ശിവബലോപേതാം രക്ഷാം യഃ സുകൃതീ പഠേത്.
സ ഭുക്ത്വാ സകലാൻ കാമാൻ ശിവസായുജ്യമാപ്നുയാത്.
ഗ്രഹഭൂതപിശാചാദ്യാസ്ത്രൈലോക്യേ വിചരന്തി യേ.
ദൂരാദാശു പലായന്തേ ശിവനാമാഭിരക്ഷണാത്.
അഭയങ്കരനാമേദം കവചം പാർവതീപതേഃ.
ഭക്ത്യാ ബിഭർതി യഃ കണ്ഠേ തസ്യ വശ്യം ജഗത്ത്രയം.
ഇമാം നാരായണഃ സ്വപ്നേ ശിവരക്ഷാം യഥാഽഽദിശത്.
പ്രാതരുത്ഥായ യോഗീന്ദ്രോ യാജ്ഞവൽക്യസ്തഥാഽലിഖത്.
Meaning:
Verse 1
ഓം അസ്യ ശ്രീശിവരക്ഷാസ്തോത്രമന്ത്രസ്യ। യാജ്ഞവൽക്ക്യ ഋഷിഃ। ശ്രീസദാശിവോ ദേവതാ।
അനുഷ്ടുപ് ഛന്ദഃ। ശ്രീസദാശിവപ്രീത്യർത്ഥേ ശിവരക്ഷാസ്തോത്രജപേ വിനിയോഗഃ।
ഈ ശ്ലോകം ഈ സ്തോത്രത്തിന്റെ സ്വഭാവവും ഉദ്ദേശ്യവും വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ഋഷി യാജ്ഞവൽക്ക്യനാണ്. ദേവതയായി ശ്രീസദാശിവനെ നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ഛന്ദസ് അനുഷ്ടുപ് ആണ്. സദാശിവന്റെ പ്രസാദം നേടുന്നതിനായി ഈ സ്തോത്രം ജപിക്കണമെന്ന് ഇതിൽ പറയുന്നു.
ശബ്ദാർത്ഥത്തിൽ ഇത് ഒരു ക്രമബദ്ധമായ മന്ത്രമാണ്. ഓരോ ഘടകത്തിനും വ്യക്തമായ സ്ഥാനം ഉണ്ട്. ഋഷി, ദേവത, ഛന്ദസ്, വിനിയോഗം എന്നിവ ചേർന്നാണ് ഇതിന്റെ പൂർണത.
പുരാണപരമായി യാജ്ഞവൽക്ക്യൻ മഹത്തായ ജ്ഞാനിയാണ്. ആത്മതത്ത്വത്തെ ആഴത്തിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞ ഒരാൾ. സദാശിവൻ കാലാതീതമായ പരമസത്യം ആണ്.
തത്ത്വചിന്തയിൽ ഈ ശ്ലോകം ഒരു സത്യത്തെ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. മനസ്സ്, വാക്ക്, ഭാവം ഒന്നാകുമ്പോഴാണ് മന്ത്രത്തിന് ജീവൻ ലഭിക്കുന്നത്. ഈ സ്തോത്രം സംരക്ഷണം മാത്രമല്ല. അത് ജീവനെ പരമചൈതന്യവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന വഴിയാണ്.
Verse 2
ചരിതം ദേവദേവസ്യ മഹാദേവസ്യ പാവനം।
അപാരം പരമോദാരം ചതുര്വര്ഗസ്യ സാധനം।
ഈ ശ്ലോകം മഹാദേവന്റെ മഹത്വം വിവരിക്കുന്നു. അവന്റെ ചരിതം ശുദ്ധീകരണശക്തിയുള്ളതാണ്. അത് അപ്പാരം ആണ്. അത്യന്തം ഉദാരവുമാണ്. അത് മനുഷ്യന്റെ നാല് ലക്ഷ്യങ്ങളും നേടാൻ സഹായിക്കുന്നു.
ശബ്ദാർത്ഥത്തിൽ ശിവന്റെ കഥകൾ മനസ്സിനെ ശുദ്ധമാക്കുന്നു. അവ സാധാരണ കഥകളല്ല. അവ ഉള്ളിനെ ഉയർത്തുന്നു.
പുരാണങ്ങളിൽ ശിവന്റെ പ്രവർത്തികൾ വ്യത്യസ്തമാണ്. സംഹാരം ചെയ്യുന്നു. രക്ഷിക്കുന്നു. എല്ലാം സൃഷ്ടിയുടെ സമതുലിതാവസ്ഥയ്ക്കായി.
തത്ത്വചിന്തയിൽ ഈ ശ്ലോകം പറയുന്നു. ജീവിതത്തിലെ നാല് ലക്ഷ്യങ്ങളും ദൈവികബോധത്തോടെ ചേർന്നാൽ മാത്രമേ സമതുലിതമാകൂ. ശിവസ്മരണം ജീവിതത്തിന് ദിശ നൽകുന്നു.
Verse 3
ഗൗരിവിനായകോപേതം പഞ്ചവക്ത്രം ത്രിനേത്രകം।
ശിവം ധ്യാത്വാ ദശഭുജം ശിവരക്ഷാം പഠെന്നരഃ।
ഈ ശ്ലോകം ധ്യാനത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം പറയുന്നു. ശിവനെ ഗൗരിയും വിനായകനുമൊത്ത് ധ്യാനിക്കണം. അവന് അഞ്ചു മുഖങ്ങൾ ഉണ്ട്. മൂന്നു കണ്ണുകൾ ഉണ്ട്. പത്തു ഭുജങ്ങൾ ഉണ്ട്.
ശബ്ദാർത്ഥത്തിൽ ഇത് ശിവന്റെ രൂപവിവരണം ആണ്. അഞ്ചു മുഖങ്ങൾ അഞ്ചു തത്ത്വങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. മൂന്ന് കണ്ണുകൾ കാലത്തിന്റെ മൂന്നു ഘട്ടങ്ങളെ കാണിക്കുന്നു.
പുരാണപരമായി ശിവൻ കുടുംബത്തോടുകൂടെ പൂർണ്ണതയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു.
തത്ത്വചിന്തയിൽ ഈ ശ്ലോകം മനസ്സ് ഏകാഗ്രമാകേണ്ടതുണ്ടെന്ന് പറയുന്നു. ധ്യാനം മനസ്സിനെ തയ്യാറാക്കുന്നു. മനസ്സ് ശാന്തമായാൽ സംരക്ഷണം അനുഭവപ്പെടും.
Verse 4
ഗംഗാധരഃ ശിരഃ പാതു ഭാലമർദ്ധേന്ദ്രുശേഖരഃ।
നയനെ മദനധ്വംസീ കർണൗ സർപ്പവിഭൂഷണഃ।
ഈ ശ്ലോകം ശരീരത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങൾക്കുള്ള സംരക്ഷണം പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. ഗംഗയെ ധരിക്കുന്ന ശിവൻ തല സംരക്ഷിക്കട്ടെ. ചന്ദ്രനെ ധരിക്കുന്നവൻ നെറ്റി സംരക്ഷിക്കട്ടെ.
ശബ്ദാർത്ഥത്തിൽ ഓരോ നാമവും ഒരു ശക്തിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
പുരാണത്തിൽ ഗംഗയെ ധരിക്കുന്നത് ശക്തിയുടെ നിയന്ത്രണമാണ്. ചന്ദ്രൻ ശാന്തതയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
തത്ത്വചിന്തയിൽ ഇത് ചിന്തയും ദർശനവും കേൾവിയും ശുദ്ധമാകണമെന്ന് പറയുന്നു.
Verse 5
ഘ്രാണം പാതു പുരാരാതിർമുഖം പാതു ജഗത്പതിഃ।
ജിഹ്വാം വാഗീശ്വരഃ പാതു കന്ധരം ശിതികന്ധരഃ।
ഈ ശ്ലോകം മൂക്ക്, മുഖം, നാവ്, കഴുത്ത് എന്നിവയ്ക്ക് സംരക്ഷണം പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.
ശബ്ദാർത്ഥത്തിൽ ഓരോ അവയവത്തിനും പ്രത്യേക സംരക്ഷണം നൽകുന്നു.
പുരാണത്തിൽ ശിതികണ്ഠൻ വിഷം ധരിച്ചതാണ്. അത് സഹനവും ത്യാഗവും കാണിക്കുന്നു.
തത്ത്വചിന്തയിൽ ഇത് വാക്ക് നിയന്ത്രണം പ്രധാനമാണെന്ന് പറയുന്നു.
Verse 6
ശ്രീകണ്ഠഃ പാതു മേ കണ്ഠം സ്കന്ധൗ വിശ്വധുരന്ധരഃ।
ഭുജൗ ഭൂഭാരസംഹർത്താ കരൗ പാതു പിനാകധൃക്।
ഈ ശ്ലോകം തോളുകൾക്കും കൈകൾക്കും സംരക്ഷണം പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.
ശബ്ദാർത്ഥത്തിൽ ഇത് പ്രവർത്തനവും ശക്തിയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
പുരാണത്തിൽ പിനാകം ശക്തിയുടെ അടയാളമാണ്.
തത്ത്വചിന്തയിൽ ഇത് കർമ്മങ്ങൾ ധാർമ്മികമായിരിക്കണം എന്ന് പറയുന്നു.
Verse 7
ഹൃദയം ശങ്കരഃ പാതു ജഠരം ഗിരിജാപതിഃ।
നാഭിം മൃത്യുഞ്ജയഃ പാതു കടീ വ്യാഘ്രാജിനാംബരഃ।
ഈ ശ്ലോകം ഹൃദയം, വയർ, നാഭി, അര എന്നിവയ്ക്ക് സംരക്ഷണം ചോദിക്കുന്നു.
ശബ്ദാർത്ഥത്തിൽ ഇത് ജീവന്റെ കേന്ദ്രങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
പുരാണത്തിൽ മൃത്യുഞ്ജയൻ മരണത്തെ ജയിക്കുന്നവൻ.
തത്ത്വചിന്തയിൽ ഇത് ഭയം മറികടക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.
Verse 8
സക്ഥിനീ പാതു ദീനാർത്ത ശരണാഗതവത്സലഃ।
ഊരൂ മഹേശ്വരഃ പാതു ജാനുനീ ജഗദീശ്വരഃ।
ഈ ശ്ലോകം കാലുകളുടെ മേൽഭാഗത്തിനും മുട്ടുകൾക്കും സംരക്ഷണം ചോദിക്കുന്നു.
ശബ്ദാർത്ഥത്തിൽ ഇത് ചലനവും സ്ഥിരതയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
പുരാണത്തിൽ ശിവൻ കരുണാമയൻ.
തത്ത്വചിന്തയിൽ ജീവിതത്തിൽ മുന്നേറാൻ സ്ഥിരത വേണമെന്ന് പറയുന്നു.
Verse 9
ജംഘേ പാതു ജഗത്കർത്താ ഗുല്ഫൗ പാതു ഗണാധിപഃ।
ചരണൗ കരുണാസിന്ധുഃ സർവാംഗാനി സദാശിവഃ।
ഈ ശ്ലോകം മുഴുവൻ ശരീരത്തിനും സംരക്ഷണം നൽകുന്നു.
ശബ്ദാർത്ഥത്തിൽ ഇത് പൂർണ്ണ സംരക്ഷണം ആണ്.
പുരാണത്തിൽ ശിവൻ എല്ലാ ശക്തികളുടെയും സ്വാമി.
തത്ത്വചിന്തയിൽ സമർപ്പണം പൂർണ്ണ സംരക്ഷണം നൽകുന്നു.
Verse 10
ഏതാം ശിവബലോപേതാം രക്ഷാം യഃ സുകൃതീ പഠേത്।
സ ഭുക്ത്വാ സകലാൻ കാമാൻ ശിവസായുജ്യമാപ്നുയാത്।
ഈ ശ്ലോകം ഈ സ്തോത്രത്തിന്റെ ഫലം പറയുന്നു.
ശബ്ദാർത്ഥത്തിൽ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറും.
പുരാണത്തിൽ ശിവൻ ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നു.
തത്ത്വചിന്തയിൽ അന്തിമ ലക്ഷ്യം പരമസത്യവുമായി ഏകതയാണ്.
Verse 11
ഗ്രഹഭൂതപിശാചാദ്യാസ്ത്രൈലോക്യേ വിചരന്തി യേ।
ദൂരാദാശു പലായന്തേ ശിവനാമാഭിരക്ഷണാത്।
ഈ ശ്ലോകം ദോഷകര ശക്തികൾ ശിവനാമത്തിൽ നിന്ന് മാറിപ്പോകുമെന്ന് പറയുന്നു.
ശബ്ദാർത്ഥത്തിൽ ഇത് സംരക്ഷണ വാഗ്ദാനം ആണ്.
പുരാണത്തിൽ ശിവൻ എല്ലാറ്റിനും മേൽ അധികാരം ഉള്ളവൻ.
തത്ത്വചിന്തയിൽ ഭയം ഉള്ളിലെ അവസ്ഥയാണ് എന്ന് പറയുന്നു.
Verse 12
അഭയങ്കരനാമേതം കവചം പാർവതീപതേഃ।
ഭക്ത്യാ ബിഭർത്തി യഃ കണ്ഠേ തസ്യ വശ്യं ജഗത്ത്രയം।
ഈ ശ്ലോകം ഈ സ്തോത്രം ഭയം നീക്കുന്ന കവചമാണെന്ന് പറയുന്നു.
ശബ്ദാർത്ഥത്തിൽ ഇത് ധൈര്യം നൽകുന്നു.
പുരാണത്തിൽ ശിവൻ ഭക്തരെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു.
തത്ത്വചിന്തയിൽ ഭയമില്ലാത്ത മനസ്സ് ശക്തമാണ്.
Verse 13
ഇമാം നാരായണഃ സ്വപ്നേ ശിവരക്ഷാം യഥാദിശത്।
പ്രാതരുത്തായ യോഗീന്ദ്രോ യാജ്ഞവൽക്ക്യസ്തഥാലിഖത്।
ഈ ശ്ലോകം ഇതിന്റെ ഉദ്ഭവം പറയുന്നു.
ശബ്ദാർത്ഥത്തിൽ നാരായണൻ സ്വപ്നത്തിൽ ഇത് ഉപദേശിച്ചു.
പുരാണത്തിൽ ശിവനും നാരായണനും ഒരേ സത്യത്തിന്റെ രൂപങ്ങൾ ആണ്.
തത്ത്വചിന്തയിൽ സത്യം ഒരേ ആണ്. അത് വിവിധ രൂപങ്ങളിൽ പ്രകടമാകുന്നു.
Other stotras
