శివ రక్షా స్తోత్రం
Lyrics:
ఓం అస్య శ్రీశివరక్షాస్తోత్రమంత్రస్య. యాజ్ఞవల్క్య-ఋషిః. శ్రీసదాశివో దేవతా.
అనుష్టుప్ ఛందః. శ్రీసదాశివప్రీత్యర్థే శివరక్షాస్తోత్రజపే వినియోగః.
చరితం దేవదేవస్య మహాదేవస్య పావనం.
అపారం పరమోదారం చతుర్వర్గస్య సాధనం.
గౌరీవినాయకోపేతం పంచవక్త్రం త్రినేత్రకం.
శివం ధ్యాత్వా దశభుజం శివరక్షాం పఠేన్నరః.
గంగాధరః శిరః పాతు భాలమర్ధేందుశేఖరః.
నయనే మదనధ్వంసీ కర్ణౌ సర్పవిభూషణః.
ఘ్రాణం పాతు పురారాతిర్ముఖం పాతు జగత్పతిః.
జిహ్వాం వాగీశ్వరః పాతు కంధరాం శితికంధరః.
శ్రీకంఠః పాతు మే కంఠం స్కంధౌ విశ్వధురంధరః.
భుజౌ భూభారసంహర్తా కరౌ పాతు పినాకధృక్.
హృదయం శంకరః పాతు జఠరం గిరిజాపతిః.
నాభిం మృత్యుంజయః పాతు కటీ వ్యాఘ్రాజినాంబరః.
సక్థినీ పాతు దీనార్త్త- శరణాగతవత్సలః.
ఊరూ మహేశ్వరః పాతు జానునీ జగదీశ్వరః.
జంఘే పాతు జగత్కర్తా గుల్ఫౌ పాతు గణాధిపః.
చరణౌ కరుణాసింధుః సర్వాంగాని సదాశివః.
ఏతాం శివబలోపేతాం రక్షాం యః సుకృతీ పఠేత్.
స భుక్త్వా సకలాన్ కామాన్ శివసాయుజ్యమాప్నుయాత్.
గ్రహభూతపిశాచాద్యాస్త్రైలోక్యే విచరంతి యే.
దూరాదాశు పలాయంతే శివనామాభిరక్షణాత్.
అభయంకరనామేదం కవచం పార్వతీపతేః.
భక్త్యా బిభర్తి యః కంఠే తస్య వశ్యం జగత్త్రయం.
ఇమాం నారాయణః స్వప్నే శివరక్షాం యథాఽఽదిశత్.
ప్రాతరుత్థాయ యోగీంద్రో యాజ్ఞవల్క్యస్తథాఽలిఖత్.
Meaning:
Verse 1
ఓమ్ అస్య శ్రీశివరక్షాస్తోత్రమంత్రస్య. యాజ్ఞవల్క్య ఋషిః. శ్రీ సదాశివో దేవతా.
అనుష్టుప్ ఛందః. శ్రీ సదాశివ ప్రీత్యర్థే శివరక్షాస్తోత్ర జపే వినియోగః.
ఈ శ్లోకం ఈ స్తోత్రం యొక్క స్వరూపాన్ని మరియు ఉద్దేశాన్ని తెలియజేస్తుంది. ఈ మంత్రానికి ఋషి యాజ్ఞవల్క్యుడు. దీనికి దేవత శ్రీ సదాశివుడు. ఇది అనుష్టుప్ ఛందస్సులో ఉంది. సదాశివుని ప్రసన్నం చేయడానికి ఈ స్తోత్రాన్ని జపించాలి అని చెప్పబడింది.
పదార్థం ప్రకారం ఇది ఒక నియమబద్ధమైన మంత్రం. ఇందులో ప్రతి అంశానికి ప్రత్యేకమైన స్థానం ఉంది. ఋషి, దేవత, ఛందస్సు, వినియోగం ఇవన్నీ కలిపి దీనిని సంపూర్ణంగా చేస్తాయి.
పౌరాణికంగా యాజ్ఞవల్క్యుడు గొప్ప ఋషి. అతను ఆత్మ తత్త్వాన్ని లోతుగా గ్రహించినవాడు. సదాశివుడు కాలానికి అతీతమైన పరమసత్యం.
తాత్వికంగా ఈ శ్లోకం ఒక ముఖ్యమైన సూత్రాన్ని చెబుతుంది. మనసు, మాట, భావం ఒకే దిశలో ఉన్నప్పుడు మాత్రమే మంత్రం శక్తివంతమవుతుంది. ఈ స్తోత్రం కేవలం రక్షణకోసం కాదు. ఇది జీవిని పరమచైతన్యంతో కలిపే మార్గం.
Verse 2
చరితం దేవదేవస్య మహాదేవస్య పావనం.
అపారం పరమోదారం చతుర్వర్గస్య సాధనం.
ఈ శ్లోకం మహాదేవుని గుణాలను వర్ణిస్తుంది. ఆయన చరితం పవిత్రమైనది. అది అపారమైనది. అది అత్యంత ఉదారమైనది. అది మనిషి జీవితంలోని నాలుగు లక్ష్యాలను సాధించడానికి సహాయపడుతుంది.
పదార్థంగా చూస్తే శివుని కథలు మనసును శుద్ధి చేస్తాయి. అవి సాధారణ కథలు కావు. అవి లోపలి స్థితిని మారుస్తాయి.
పౌరాణికంగా శివుని ప్రతి కార్యం లోతైన అర్థాన్ని కలిగి ఉంటుంది. ఆయన సంహారం చేస్తాడు. ఆయన రక్షిస్తాడు. ప్రతిదీ సమతుల్యత కోసం.
తాత్వికంగా ఈ శ్లోకం చెబుతుంది. జీవితం యొక్క నాలుగు పురుషార్థాలు దైవ మార్గదర్శకత్వంతో కలిసినప్పుడు మాత్రమే సమతుల్యత సాధ్యం. శివస్మరణ జీవనానికి దిశను ఇస్తుంది.
Verse 3
గౌరీ వినాయకోపేతం పంచవక్త్రం త్రినేత్రకం.
శివం ధ్యాత్వా దశభుజం శివరక్షాం పఠేన్నరః.
ఈ శ్లోకం ధ్యానం యొక్క ప్రాముఖ్యతను చెబుతుంది. శివుడు గౌరీ మరియు వినాయకునితో కలిసి ఉన్నట్లు ధ్యానించాలి. ఆయనకు ఐదు ముఖాలు ఉన్నాయి. మూడు కళ్ళు ఉన్నాయి. పది భుజాలు ఉన్నాయి.
పదార్థంగా ఇది శివుని రూపాన్ని వివరిస్తుంది. ఐదు ముఖాలు ఐదు తత్త్వాలను సూచిస్తాయి. మూడు కళ్ళు కాలంలోని మూడు స్థితులను సూచిస్తాయి.
పౌరాణికంగా శివుడు తన కుటుంబంతో కలిసి సంపూర్ణత్వాన్ని సూచిస్తాడు.
తాత్వికంగా ఈ శ్లోకం చెబుతుంది. మనసు స్థిరంగా లేకుండా సాధన ఫలించదు. ధ్యానం మనసును సిద్ధం చేస్తుంది.
Verse 4
గంగాధరః శిరః పాతు భాలమర్ధేందు శేఖరః.
నయనే మదనధ్వంసీ కర్ణౌ సర్పవిభూషణః.
ఈ శ్లోకం శరీర భాగాలకు రక్షణ కోరుతుంది. గంగను ధరించిన శివుడు తలను రక్షించాలి. చంద్రుని ధరించినవాడు నుదుటిని రక్షించాలి.
పదార్థంగా ప్రతి నామం ఒక శక్తిని సూచిస్తుంది.
పౌరాణికంగా గంగాధరుడు శక్తిని నియంత్రించగల శక్తి. చంద్రుడు శాంతిని సూచిస్తుంది.
తాత్వికంగా ఇది ఆలోచన, దర్శనం, వినికిడి శుద్ధంగా ఉండాలని చెబుతుంది.
Verse 5
ఘ్రాణం పాతు పురారాతిర్ముఖం పాతు జగత్పతిః.
జిహ్వాం వాగీశ్వరః పాతు కంధరాం శితికంధరః.
ఈ శ్లోకం ముక్కు, ముఖం, నాలుక, గొంతు రక్షణ కోసం ప్రార్థిస్తుంది.
పదార్థంగా ప్రతి అవయవానికి ప్రత్యేకమైన రక్షణ ఉంది.
పౌరాణికంగా శితికంఠుడు విషాన్ని తనలో ఉంచుకున్నాడు. ఇది త్యాగం మరియు సహనాన్ని సూచిస్తుంది.
తాత్వికంగా ఇది మాటల నియంత్రణ అవసరాన్ని చెబుతుంది.
Verse 6
శ్రీకంఠః పాతు మే కంఠం స్కంధౌ విశ్వధురంధరః.
భుజౌ భూభార సంహర్తా కరౌ పాతు పినాకధృక్.
ఈ శ్లోకం భుజాలు మరియు చేతులకు రక్షణ కోరుతుంది.
పదార్థంగా ఇది శక్తి మరియు కర్మను సూచిస్తుంది.
పౌరాణికంగా పినాకం శివుని ఆయుధం. అది నియంత్రిత శక్తిని సూచిస్తుంది.
తాత్వికంగా ఇది కర్మ ధర్మంతో కలిసివుండాలని చెబుతుంది.
Verse 7
హృదయం శంకరః పాతు జఠరం గిరిజాపతిః.
నాభిం మృత్యుంజయః పాతు కటీ వ్యాఘ్రాజినాంబరః.
ఈ శ్లోకం హృదయం, పొట్ట, నాభి, నడుము రక్షణ కోసం ప్రార్థిస్తుంది.
పదార్థంగా ఇది జీవకేంద్రాలను సూచిస్తుంది.
పౌరాణికంగా మృత్యుంజయుడు మరణంపై విజయం సాధించినవాడు.
తాత్వికంగా ఇది భయాన్ని జయించే శక్తిని ఇస్తుంది.
Verse 8
సక్తినీ పాతు దీనార్త శరణాగత వత్సలః.
ఊరూ మహేశ్వరః పాతు జానునీ జగదీశ్వరః.
ఈ శ్లోకం కాళ్ల పైభాగం మరియు మోకాళ్ల రక్షణ కోసం ప్రార్థిస్తుంది.
పదార్థంగా ఇది చలనం మరియు స్థిరత్వాన్ని సూచిస్తుంది.
పౌరాణికంగా శివుడు శరణాగతులకు కరుణ చూపేవాడు.
తాత్వికంగా జీవనంలో ముందుకు సాగడానికి స్థిరత్వం అవసరం.
Verse 9
జంఘే పాతు జగత్కర్తా గుల్ఫౌ పాతు గణాధిపః.
చరణౌ కరుణాసింధుః సర్వాంగాని సదాశివః.
ఈ శ్లోకం మొత్తం శరీరానికి రక్షణ కోరుతుంది.
పదార్థంగా ఇది సంపూర్ణ రక్షణను సూచిస్తుంది.
పౌరాణికంగా శివుడు సమస్త శక్తుల అధిపతి.
తాత్వికంగా సంపూర్ణ సమర్పణలోనే సంపూర్ణ రక్షణ ఉంటుంది.
Verse 10
ఏతాం శివబలోపేతాం రక్షాం యః సుకృతీ పఠేత్.
స భుక్త్వా సకలాన్ కామాన్ శివసాయుజ్యమాప్నుయాత్.
ఈ శ్లోకం ఫలితాన్ని చెబుతుంది. ఈ స్తోత్రాన్ని భక్తితో చదివినవాడు తన కోరికలను పొందుతాడు. చివరికి శివసాయుజ్యాన్ని పొందుతాడు.
పదార్థంగా ఇది భోగం మరియు మోక్షం రెండింటినీ ఇస్తుంది.
పౌరాణికంగా శివుడు ఈ రెండింటినీ అనుగ్రహిస్తాడు.
తాత్వికంగా చివరి లక్ష్యం పరమాత్మతో ఏకత్వం.
Verse 11
గ్రహభూత పిశాచాద్యాస్త్రైలోక్యే విచరంతి యే.
దూరాదాశు పలాయంతే శివనామాభిరక్షణాత్.
ఈ శ్లోకం చెబుతుంది. శివుని నామస్మరణ వల్ల ప్రతికూల శక్తులు దూరమవుతాయి.
పదార్థంగా ఇది రక్షణ వాగ్దానం.
పౌరాణికంగా శివుడు అన్ని శక్తుల అధిపతి.
తాత్వికంగా భయం మనస్సులోనే ఉత్పన్నమవుతుంది.
Verse 12
అభయంకర నామేదం కవచం పార్వతీపతేః.
భక్త్యా బిభర్తి యః కంఠే తస్య వశ్యం జగత్త్రయం.
ఈ శ్లోకం ఈ స్తోత్రం భయాన్ని తొలగించే కవచమని చెబుతుంది.
పదార్థంగా ఇది ధైర్యాన్ని ఇస్తుంది.
పౌరాణికంగా శివుడు భక్తులను కాపాడతాడు.
తాత్వికంగా భయరహిత మనసు బలమైనది.
Verse 13
ఇమాం నారాయణః స్వప్నే శివరక్షాం యథాదిశత్.
ప్రాతరుత్థాయ యోగీంద్రో యాజ్ఞవల్క్యస్తథాలిఖత్.
ఈ శ్లోకం ఈ స్తోత్రం ఉద్భవాన్ని చెబుతుంది.
పదార్థంగా నారాయణుడు స్వప్నంలో ఈ జ్ఞానాన్ని ఇచ్చాడు.
పౌరాణికంగా ఇది శివుడు మరియు నారాయణుడు ఒకే పరమసత్యం అని చూపిస్తుంది.
తాత్వికంగా సత్యం ఒకటే. అది వివిధ రూపాలలో వ్యక్తమవుతుంది.
Other stotras
