గోకర్ణేశ్వర స్తోత్రం

శ్రీబృహదంబాధిపతే బ్రహ్మపురోగాః సురాః స్తువంతి త్వాం .
వ్యుష్టా రజనీ శయనాదుత్థాయైషామనుగ్రహః క్రియతాం ..

గోకర్ణనాథ గౌర్యా సహసుతయారుహ్య పాదుకే హైమే .
మౌక్తికమంటపమేహి స్నాతుమవష్టభ్య మామకం హస్తం ..

తైలైః సప్తమహార్ణవీపరిమితైస్తావద్భిరుష్ణోదకై -
రాజ్యక్షీరదధీక్షుచూతరససత్క్షౌద్రైస్తథాన్యైరపి .
స్నానార్హైరభిషేచయామి చతురో వేదాన్ పఠన్ భక్తితః
స్వామిన్ శ్రీబృహదంబికేశ కృపయా తత్ సర్వమంగీకురు ..

అండభిత్తిపరివేష్టనయోగ్యాన్ హంసచిత్రితదశానుపవీతైః .
అర్పయామి భవతే బృహదంబాధీశ ధత్స్వ నవపీతపటాంస్త్వం ..

భస్మోద్ధూలనపూర్వకం శివ భవద్దేహం త్రిపుండ్రైరలం-
కృత్యాదావను చందనైర్మలయజైః కర్పూరసంవాసితైః .
సర్వాంగం తవ భూషయామి తిలకేనాలీకమప్యాదరాత్
పశ్యాత్మానమనేకమన్మథసమచ్ఛాయం స్వమాదర్శగం ..

యావంతస్త్రిజగత్సు రత్ననికరా యావద్ధిరణ్యం చ తై-
స్తేనాపీశ తవాంగకేషు రచయామ్యాపాదకేశం హృదా .
యోగ్యం భూషణజాతమద్య బృహదంబేశ త్వయాథాంబికా-
పుత్రేణ ప్రతిగృహ్యతాం మయి కృపాదృష్టిశ్చ విస్తార్యతాం ..

నందనచైత్రరథాదిషు దేవోద్యానేషు యాని పుష్పాణి .
తైర్భూషయామి నాగాభరణ బృహన్నాయికేశ తే గాత్రం ..

కోటికోటిగుణితైః శివ బిల్వైః కోమలైర్వకులవృక్షవనేశ .
స్వర్ణపుష్పసహితైః శ్రుతిభిస్త్వాం పూజయామి పదయోః ప్రతిమంత్రం ..

గుగ్గుళుభారసహస్రైర్బాడవవహ్నౌ ప్రధూపితో ధూపః .
చకులవనేశ స్వామిన్నగరుసమేతస్తవాస్తు మోదాయ ..

బిసతంతువర్తివిహితాః సగోఘృతాః శతకోటికోటిగణనోపరి స్థితాః
ప్రభయాధరీకృతరవీందుపావకా వకులాటవీశ తవ సంతు దీపికాః ..

శాల్యన్నం కనకాభసూపసహితం సద్యోఘృతైరన్వితం
సోష్ణం హాటకభాజనస్థమచలస్పర్ధాలు సవ్యంజనం .
గోకర్ణేశ్వర గృహ్యతాం కరుణయా సచ్ఛర్కరాన్నం తథా
ముద్గాన్నం కృసరాన్నమప్యతిసుధం పానీయమప్యంతరా ..

కృసరమనోహరలడ్డుకమోదకశష్కుల్యపూపవటకాదీన్ .
సప్తసముద్రమితాన్ శ్రీవకులవనాధీశ భుంక్ష్వ భక్ష్యాంస్త్వం ..

క్షోణీసంస్థైః సమస్తైః పనసఫలబృహన్నాలికేరామ్రరంభా-
ద్రాక్షాఖర్జూరజంబూబదరఫలలసన్మాతులంగైః కపిత్యైః .
నారంగైరిక్షుఖండైరపి నిజజఠరం పూర్యతాం మామకం చా-
భీష్టం గోకర్ణసంజ్ఞస్థలనిలయ మహాదేవ సర్వజ్ఞ శంభో ..

క్షీరాంభోధిగతం పయస్తదుచితే పాత్రే సమర్యోపరి
ప్రక్షిప్యార్జునశర్కరాశ్చణకగోధూమాన్ సహైలానపి .
పక్కం పాయససంజ్ఞమద్భుతతమం మధ్వాజ్యసమ్మ్మిశ్రితం
భక్త్యాహం వితరామి తేన బృహదమ్వేశాతిసంతుప్యతాం ..

మల్లీపుష్పసమానకాంతిమృదులానన్నాచలానంబుధౌ
దఘ్నస్తద్వదమర్త్యధేనుదధిజాన్ హైయంగవీనాచలాన్ .
క్షిప్త్వా శ్రీబృహదంబికేశ లవణైః కించిత్ సమేతం మయా
దాస్యామోఽపిచుమందచూర్ణసహితం దధ్యోదనం భుజ్యతాం ..

అర్ఘ్యాం చాచమనీయం పానీయం క్షాలనీయమప్యంబు .
స్వామిన్ వకులవనేశ స్వఃసరిదద్భిః సుధాభిరపి దద్యాం ..

హర్మ్యే రత్నపరిష్కృతే మరతకస్తంభాయుతాలంకృతే
దీప్యద్ధేమఘటైరలంకృతశిరస్యాలంబిముక్తాసరే .
దివ్యైరాస్తరణైర్విభూషితమహామంచేఽభితో వాసితే
సాకం శ్రీబృహృదంబయా సకుతుకం సంవిశ్య విశ్రమ్యతాం ..

పంచాక్షరేణ మనునా పంచమహాపాపభంజనప్రభుణా .
పంచపరార్ధ్యైర్బిల్వైర్దక్షిణగోకర్ణనాయకార్చామి ..

ఏలాక్రముకకర్పూరజాతికాజాతిపత్రిభిః .
తాంబూలం చూర్ణసంయుక్తం గోకర్ణేశ్వర గృహ్యతాం ..

బృహదంబాపతే హేమపాత్రయిత్వా మహీతలం .
కర్పూరయిత్వా హేమాద్రిం తవ నీరాజయామ్యహం ..

ఛత్రం తే శశిమండలేన రచయామ్యాకాశగంగాఝరైః
శ్వేతం చామరమష్టదిక్కరిఘటాకర్ణానిలైర్బీజనం .
ఆదర్శం రవిమండలేన జలదారావేణ భేరీరవం
గంధర్వాప్సరసాం గణైర్వకులభూవాసేశ తౌర్యత్రికం ..

కల్యాణాచలవర్చసో రథవరాన్ కార్తస్వరాలంకృతాన్
కైలాసాద్రినిభానిభానతిమరుద్వేగాంస్తురంగానపి .
కామాభీప్సితరూపపౌరుషజుషః సంఖ్యావిహీనాన్ భటా-
నాలోక్యాంబికయోరరీకురు బృహన్మాతుః ప్రియేశాదరాత్ ..

కాశ్మీరచోలదేశానపి నిజవిభవైర్వినిందతః శశ్వత్ .
సంతతఫలదాన్ దేశాన్ శ్రీబృహదంబేశ చిత్తజాన్ ప్రదదే ..

స్వర్గం భర్త్సయతో నిమీలితదృశః సత్యం హ్రియాలోకితుం
వైకుంఠం హసతః కచాకచిజుషః కైలాసధామ్నా తవ .
అత్యాశ్చర్యయుతాన్ గృహానభిమతానుత్పాద్య బుద్ధయా స్వయా
భక్త్యాహం వితరామి దేవ వకులారణ్యాశ్రయాంగీకురు ..

విశ్వస్యాంతర్బహిరపి విభో వర్తసే తేన తే స్తః
తత్ త్వాం నంతుం క్రమితుమభితోఽసంభవాన్నాస్మి శక్తః .
భక్తాధీనస్త్వమసి బకులాటవ్యధీశోపచారాన్
సర్వాన్ కుర్వే ప్రణమనముఖానాశయేనానిశం తే ..

శ్రీమన్మంగలతీర్థపశ్చిమతటప్రాసాదభద్రాసనా-
జస్రావాసకృతాంతరంగమహనీయాంగేందుగంగాధర .
స్తోత్రం తే కలయామి శశ్వదఖిలామ్నాయైః సహాంగైః పునః
సర్వైశ్చోపనిషత్పురాణకవితాగుంభైర్భవచ్ఛంసిభిః ..

సకలత్రపుత్రపౌత్రం సహపరివారం సహోపకరణం చ .
ఆత్మానమర్పయామి శ్రీబృహదంబేశ పాహి మాం కృపయా ..

కాయకృతం వచనకృతం హృదయకృతం చాపి మామకం మంతుం .
పరిహృత్య మామజస్రం త్వయి కృతభారం మహేశ పరిపాహి ..

ఈ స్తోత్రం చాలా లోతైన భావంతో కూడిన ఉపాసన. ఇందులో భక్తుడు తన హృదయం నుండి బృహదంబికేశ్వరుడు (శివుడు) మరియు బృహదంబా దేవికి సేవ, పూజ, సమర్పణ చేస్తున్నాడు. ప్రతి శ్లోకంలో సేవ యొక్క వేర్వేరు రూపాలు ఉన్నాయి — స్నానం, వస్త్రం, ఆభరణం, భోజనం, దీపం, ధూపం, చివరగా సంపూర్ణ సమర్పణ.

ఇక్కడ భక్తుడు భగవంతుని మేల్కొల్పడం నుండి ప్రారంభిస్తాడు. దేవతలూ మిమ్మల్ని స్తుతిస్తున్నారని చెబుతాడు. రాత్రి ముగిసింది. ఇప్పుడు లేచి అందరికి అనుగ్రహం చేయమని ప్రార్థిస్తాడు.

తర్వాత ఆయన భగవంతుని ప్రార్థిస్తాడు. దేవితో కలిసి బంగారు పాదుకలపై నడుచుకుంటూ ముత్యాల మండపానికి రావాలని కోరుకుంటాడు. నా చేతిని పట్టుకుని స్నానానికి రమ్మని ఆహ్వానిస్తాడు.

దాని తరువాత భక్తుడు భగవంతునికి స్నానం చేయిస్తున్నట్టు భావిస్తాడు. వివిధ దివ్య ద్రవ్యాలతో అభిషేకం చేస్తాడు. నాలుగు వేదాలను జపిస్తూ ఈ సేవను చేస్తాడు. దయచేసి దీనిని అంగీకరించమని ప్రార్థిస్తాడు.

తర్వాత భగవంతునికి కొత్త పసుపు రంగు వస్త్రాలను సమర్పిస్తాడు. అవి ఎంతో అందంగా ఉంటాయి. హంసల ఆకృతులతో అలంకరించబడ్డాయి.

దాని తరువాత భగవంతుని శరీరంపై విభూతి రాస్తాడు. త్రిపుండ్రాన్ని ధరింపజేస్తాడు. చందనం, కర్పూర సువాసనలతో అలంకరిస్తాడు. తర్వాత అద్దం చూపిస్తాడు. అందులో భగవంతుని రూపం మన్మథునికంటే అందంగా కనిపిస్తుంది.

భక్తుడు తరువాత చెబుతాడు. ప్రపంచంలో ఉన్న అన్ని రత్నాలు, బంగారం తీసుకుని మీ శరీరాన్ని తల నుండి పాదం వరకు అలంకరిస్తాను. దయచేసి దీనిని అంగీకరించండి. నాపై కృప చూపండి.

అతను దేవలోక ఉద్యానవనాల పుష్పాలతో భగవంతుని అలంకరిస్తాడు. బిల్వపత్రాలు మరియు వేద మంత్రాలతో పూజ చేస్తాడు.

తర్వాత సువాసన గల ధూపం మరియు అనేక దీపాలను సమర్పిస్తాడు. అవి సూర్యుడు, చంద్రుడు, అగ్ని వంటి ప్రకాశాన్ని ఇస్తాయి.

భోజనంగా వివిధ రకాల నైవేద్యాలను సమర్పిస్తాడు — అన్నం, నెయ్యి, పాలు, పెరుగు, మధుర పదార్థాలు, లడ్డూ, మోదకం, అనేక పండ్లు. ఏడు సముద్రాలంత భోజనం కూడా సమర్పిస్తున్నానని చెబుతాడు.

తర్వాత పాయసం మరియు పెరుగు అన్నం కూడా సమర్పిస్తాడు. అవి చాలా రుచికరమైనవి.

దాని తరువాత అర్ఘ్యం, ఆచమనం మరియు నీటిని సమర్పిస్తాడు.

తర్వాత భగవంతుని ఒక భవ్యమైన మందిరంలో విశ్రాంతి తీసుకోవాలని ఆహ్వానిస్తాడు. అక్కడ రత్నాలతో అలంకరించిన సింహాసనం ఉంది.

అతను పంచాక్షరి మంత్రంతో బిల్వపత్రాలను సమర్పిస్తాడు. తాంబూలాన్ని కూడా అర్పిస్తాడు.

తర్వాత ఆరతి చేస్తాడు. నేను మీకు ఆకాశంలో గొడుగు తయారు చేస్తున్నాను. గంగాజలంతో స్నానం చేయిస్తున్నాను. దేవతల సంగీతంతో మీ సేవ చేస్తున్నాను అని చెబుతాడు.

భక్తుడు భగవంతునికి రథాలు, గుర్రాలు, సైన్యం, అందమైన నగరాలను సమర్పిస్తాడు. తన మనస్సులో సృష్టించిన అద్భుతమైన భవనాలను కూడా అర్పిస్తాడు.

తర్వాత ఒక లోతైన సత్యాన్ని అంగీకరిస్తాడు. మీరు ప్రతి చోట ఉన్నారు. లోపల కూడా, బయట కూడా ఉన్నారు. అందుకే మిమ్మల్ని పూర్తిగా తెలుసుకోవడం సాధ్యం కాదు. అయినప్పటికీ నేను మీ సేవ చేస్తున్నాను. ఎందుకంటే మీరు భక్తులకు వశుడిగా ఉంటారు.

చివరగా అతను వేదాలు, ఉపనిషత్తులు, పురాణాలతో మిమ్మల్ని స్తుతిస్తాడు.

అంతిమంగా అతను గొప్ప సమర్పణ చేస్తాడు. నా శరీరం, వాక్కు, మనసు, కుటుంబం అన్నీ మీకు అర్పిస్తున్నాను అని చెబుతాడు.

తర్వాత వినమ్రంగా ప్రార్థిస్తాడు. నేను చేసిన తప్పులన్నింటిని క్షమించండి. నా జీవిత భారాన్ని మీకు అప్పగిస్తున్నాను. దయచేసి నన్ను రక్షించండి.

ఈ స్తోత్రం మనకు ఒక ముఖ్యమైన సత్యాన్ని నేర్పిస్తుంది. పూజ అనేది కేవలం బయటి క్రియ కాదు. అది మనసు లోతుల్లో నుండి వచ్చే సమర్పణ. మనిషి తన ప్రతి క్రియను, ప్రతి ఆలోచనను, తన సంపూర్ణ అస్తిత్వాన్ని భగవంతునికి అర్పించినప్పుడు మాత్రమే నిజమైన భక్తి సంపూర్ణమవుతుంది.

Ramaswamy Sastry and Vighnesh Ghanapaathi

Other stotras