ತ್ರಿನೇತ್ರ ಸ್ತುತಿ
ದಕ್ಷಾಧ್ವರಧ್ವಂಸನಕಾರ್ಯದಕ್ಷ
ಮದ್ದಕ್ಷನೇತ್ರಸ್ಥಿತಸೂರ್ಯರೂಪ .
ಕಟಾಕ್ಷದೃಷ್ಟ್ಯಾ ಮನುಜಪ್ರಸಾದ
ಮನ್ನೇತ್ರರೋಗಂ ಶಮಯ ತ್ರಿನೇತ್ರ ..1..
ವಾಮಾಕೃತೇ ಶುಭ್ರಶಶಾಂಕಮೌಲೇ
ಮದ್ವಾಮನೇತ್ರಸ್ಥಿತಚಂದ್ರರೂಪ .
ಸಹಸ್ರನೇತ್ರಾದ್ಯಮರಪ್ರಪೂಜ್ಯ
ಮನ್ನೇತ್ರರೋಗಂ ಶಮಯ ತ್ರಿನೇತ್ರ ..2..
ಸರ್ವಜ್ಞಾನಿನ್ ಸರ್ವನೇತ್ರಪ್ರಕಾಶ
ಮಜ್ಜ್ಞಾನಾಕ್ಷಿಕ್ಷೇತ್ರಜಾಗ್ನಿಸ್ವರೂಪ .
ಭಕ್ತಸ್ಯಾಶ್ರುಂ ಸ್ವಾಶ್ರುವನ್ಮನ್ಯಮಾನ
ಮಜ್ಜ್ಞಾನಾಕ್ಷಿಂ ಹೇ ಶಿವೋನ್ಮೀಲಯಾಽಽಶು ..3..
ನೇತ್ರಾತ್ತೋಯಪ್ರಪಾತಂ ಶಮಯ ಶಮಯ ಭೋ ದೂರದೃಷ್ಟಿಂ ದ್ವಿದೃಷ್ಟಿಂ
ರಾತ್ರ್ಯಂಧತ್ವಾಖ್ಯರೋಗಂ ಶಮಯ ಶಮಯ ಭೋ ಚಕ್ಷುಷೋಽಸ್ಪಷ್ಟದೃಷ್ಟಿಂ .
ವರ್ಣಾಂಧತ್ವಾಲ್ಪದೃಷ್ಟೀ ಶಮಯ ಶಮಯ ಭೋ ನೇತ್ರರಕ್ತತ್ವರೋಗಂ
ಮನ್ನೇತ್ರಾಲಸ್ಯರೋಗಂ ಶಮಯ ಶಮಯ ಭೋ ಹೇ ತ್ರಿನೇತ್ರೇಶ ಶಂಭೋ ..4..
ಇದು ತ್ರಿನೇತ್ರನಾದ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ. ಇದರಲ್ಲೊಬ್ಬ ಭಕ್ತನು ತನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳ ರೋಗಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾನೆ. ಶಿವನ ದಿವ್ಯ ನೇತ್ರಗಳನ್ನು ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಾಗ್ನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಶ್ಲೋಕ 1
ಓ ತ್ರಿನೇತ್ರ ಶಿವನೇ,
ದಕ್ಷನ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದ ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯೇ,
ನನ್ನ ಬಲ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಪ್ರಭುವೇ,
ಮಾನವರಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹ ನೀಡುವ ನಿನ್ನ ಕರುಣಾಮಯ ಕಟಾಕ್ಷದಿಂದ
ನನ್ನ ಕಣ್ಣಿನ ರೋಗವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿ ದೂರಮಾಡು.
ಶ್ಲೋಕ 2
ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಶುದ್ಧವಾದ ಬಿಳಿ ಚಂದ್ರನನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ಶಿವನೇ,
ನನ್ನ ಎಡ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಪ್ರಭುವೇ,
ಇಂದ್ರನೂ ಇತರ ದೇವತೆಗಳೂ ಪೂಜಿಸುವ ಮಹಾದೇವನೇ,
ಓ ತ್ರಿನೇತ್ರ ಪ್ರಭುವೇ, ನನ್ನ ಕಣ್ಣಿನ ರೋಗವನ್ನು ನಿವಾರಿಸು.
ಶ್ಲೋಕ 3
ಸರ್ವಜ್ಞನಾದ ಶಿವನೇ,
ಎಲ್ಲಾ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಬೆಳಕು ನೀಡುವವನಾದ ನೀನು,
ಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಚೈತನ್ಯದ ಅಗ್ನಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಪ್ರಭುವೇ,
ಭಕ್ತನ ಕಣ್ಣೀರು ತನ್ನ ಕಣ್ಣೀರು ಎಂಬಂತೆ ಭಾವಿಸುವ ಕರುಣಾಮೂರ್ತಿಯೇ,
ಓ ಶಿವನೇ, ನನ್ನ ಜ್ಞಾನ ನೇತ್ರವನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ತೆರೆ.
ಶ್ಲೋಕ 4
ಓ ತ್ರಿನೇತ್ರೇಶ ಶಂಭೋ, ಈ ಕಣ್ಣಿನ ರೋಗಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸು:
ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ನೀರು ಬರುತ್ತಿರುವುದು
ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣದಿರುವುದು
ಎರಡು ರೀತಿಯಾಗಿ ಕಾಣುವುದು
ರಾತ್ರಿ ಕಾಣದಿರುವ ರೋಗ
ಮಸುಕಾದ ದೃಷ್ಟಿ
ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗದಿರುವುದು
ದುರ್ಬಲ ದೃಷ್ಟಿ
ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ಉರಿಯೂತ
ಕಣ್ಣುಗಳ ಅಲಸ್ಯ ಅಥವಾ ದೌರ್ಬಲ್ಯ
ಓ ಮೂರು ನೇತ್ರಗಳಿರುವ ಪ್ರಭುವೇ,
ನನ್ನ ಕಣ್ಣಿನ ಎಲ್ಲಾ ರೋಗಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿ ದೂರಮಾಡು.
ಈ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ಸಾರ
ಈ ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಮೂರು ನೇತ್ರಗಳನ್ನು
ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಾಗ್ನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸೂರ್ಯ → ಬಲ ಕಣ್ಣು (ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ)
ಚಂದ್ರ → ಎಡ ಕಣ್ಣು (ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನ)
ಅಗ್ನಿ → ಒಳಗಿನ ಕಣ್ಣು (ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿ)
ಭಕ್ತನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವುದು ಏನೆಂದರೆ,
ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಬೆಳಕನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಆ ಭಗವಾನ್ ತನ್ನ ದೇಹದ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನೂ ಒಳಗಿನ ಜ್ಞಾನ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನೂ ಪುನಃ ಪ್ರಕಾಶಮಾನಗೊಳಿಸಲಿ ಎಂಬುದು.
Other stotras
