ಶಿವ ಆಪದ್ ವಿಮೋಚನ ಸ್ತೋತ್ರಂ

Lyrics:

ಶ್ರೀಮತ್ಕೈರಾತವೇಷೋದ್ಭಟರುಚಿರತನೋ ಭಕ್ತರಕ್ಷಾತ್ತದೀಕ್ಷ
ಪ್ರೋಚ್ಚಂಟಾರಾತಿದೃಪ್ತದ್ವಿಪನಿಕರಸಮುತ್ಸಾರಹರ್ಯಕ್ಷವರ್ಯ .
ತ್ವತ್ಪಾದೈಕಾಶ್ರಯೋಽಹಂ ನಿರುಪಮಕರೂಣಾವಾರಿಧೇ ಭೂರಿತಪ್ತ-
ಸ್ತ್ವಾಮದ್ಯೈಕಾಗ್ರಭಕ್ತ್ಯಾ ಗಿರಿಶಸುತ ವಿಭೋ ಸ್ತೌಮಿ ದೇವ ಪ್ರಸೀದ ..1..

ಪಾರ್ಥಃ ಪ್ರತ್ಯರ್ಥಿವರ್ಗಪ್ರಶಮನವಿಧಯೇ ದಿವ್ಯಮುಗ್ರಂ ಮಹಾಸ್ತ್ರಂ
ಲಿಪ್ಸುಧ್ರ್ಯಾಯನ್ ಮಹೇಶಂ ವ್ಯತನುತ ವಿವಿಧಾನೀಷ್ಟಸಿಧ್ಯೈ ತಪಾಂಸಿ .
ದಿತ್ಸುಃ ಕಾಮಾನಮುಷ್ಮೈ ಶಬರವಪುರಭೂತ್ ಪ್ರೀಯಮಾಣಃ ಪಿನಾಕೀ
ತತ್ಪುತ್ರಾತ್ಮಾಽವಿರಾಸೀಸ್ತದನು ಚ ಭಗವನ್ ವಿಶ್ವಸಂರಕ್ಷಣಾಯ ..2..

ಘೋರಾರಣ್ಯೇ ಹಿಮಾದ್ರೌ ವಿಹರಸಿ ಮೃಗಯಾತತ್ಪರಶ್ಚಾಪಧಾರೀ
ದೇವ ಶ್ರೀಕಂಠಸೂನೋ ವಿಶಿಖವಿಕಿರಣೈಃ ಶ್ವಾಪದಾನಾಶು ನಿಘ್ನನ್ .
ಏವಂ ಭಕ್ತಾಂತರಂಗೇಷ್ವಪಿ ವಿವಿಧಭಯೋದ್ಭ್ರಾಂತಚೇತೋವಿಕಾರಾನ್
ಧೀರಸ್ಮೇರಾರ್ದ್ರವೀಕ್ಷಾನಿಕರವಿಸರಣೈಶ್ಚಾಪಿ ಕಾರುಣ್ಯಸಿಂಧೋ ..3..

ವಿಕ್ರಾಂತೈರುಗ್ರಭಾವೈಃ ಪ್ರತಿಭಟನಿವಹೈಃ ಸನ್ನಿರುದ್ಧಾಃ ಸಮಂತಾ-
ದಾಕ್ರಾಂತಾಃ ಕ್ಷತ್ರಮುಖ್ಯಾಃ ಶಬರಸುತ ಭವದ್ಧ್ಯಾನಮಗ್ನಾಂತರಂಗಾಃ .
ಲಬ್ಧ್ವಾ ತೇಜಸ್ತ್ರಿಲೋಕೀವಿಜಯಪಟುಸಸ್ತಾರಿವಂಶಪ್ರರೋಹಾನ್
ದಗ್ಧ್ವಾಽಸನ್ ಪೂರ್ಣಕಾಮಾಃ ಪ್ರದಿಶತು ಸ ಭವಾನ್ ಮಹ್ರಮಾಪದ್ವಿಮೋಕ್ಷಂ ..4..

Meaning:

Verse 1
ಶ್ರೀಮತ್ಕೈರಾತವೇಷೋದ್ಭಟರುಚಿರತನೋ ಭಕ್ತರಕ್ಷಾತ್ತದೀಕ್ಷ
ಪ್ರೋಚ್ಚಂಡಾರಾತಿದೃಪ್ತದ್ವಿಪನಿಕರಸಮುತ್ಸಾರಹರ್ಯಕ್ಷವರ್ಯ ।
ತ್ವತ್ಪಾದೈಕಾಶ್ರಯೋऽಹಂ ನಿರುಪಮಕರುಣಾವಾರಿಧೇ ಭೂರಿತಪ್ತ-
ಸ್ತ್ವಾಮದ್ಯೈಕಾಗ್ರಭಕ್ತ್ಯಾ ಗಿರಿಶಸುತ ವಿಭೋ ಸ್ತೌಮಿ ದೇವ ಪ್ರಸೀದ ॥೧॥

ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನನ್ನು ಕೈರಾತ ಅಥವಾ ಶಬರ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ದಿವ್ಯಸ್ವರೂಪಿಯಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀಮತ್ ಎಂದರೆ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದವನು. ಕೈರಾತವೇಷ ಎಂದರೆ ಬೇಟೆಗಾರನ ವೇಷ. ಉದ್ಭಟರುಚಿರತನು ಎಂದರೆ ಅತ್ಯಂತ ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಸುಂದರ ದೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನು. ಭಕ್ತರಕ್ಷಾತ್ತದೀಕ್ಷ ಎಂದರೆ ಭಕ್ತರ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನೇ ತನ್ನ ವ್ರತವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡವನು ಎಂಬ ಅರ್ಥ.

ಪ್ರೋಚ್ಚಂಡ ಶತ್ರುಗಳ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಉನ್ಮತ್ತ ಆನೆಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ಓಡಿಸುವ ಸಿಂಹದಂತೆ ನಾಶಮಾಡುವವನು ಎಂಬ ಉಪಮೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಭಗವಂತನು ಕೇವಲ ದೈಹಿಕ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅಹಂಕಾರ, ಕ್ರೋಧ, ದ್ವೇಷ, ಅಜ್ಞಾನ ಮುಂತಾದ ಅಂತರಂಗದ ಶತ್ರುಗಳನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಅಡಕವಾಗಿದೆ.

ಗಿರಿಶಸುತ ಎಂಬ ಪದವು ಶಿವನ ಪುತ್ರನಾದ ಶ್ರೀ ಅಯ್ಯಪ್ಪಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಶಿವ ಮತ್ತು ಮೋಹಿನಿಯ ದಿವ್ಯಸಂಯೋಗದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಹರಿಹರಪುತ್ರನಾಗಿ ಅವರು ಲೋಕಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಅವತರಿಸಿದರೆಂದು ಪುರಾಣಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಅವರ ಕರುಣೆ ಸಾಗರದಂತಿದ್ದು, ಶರಣಾಗತರನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಕೈಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಭಾವ ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ಸ್ತೋತ್ರಕರ್ತನು ತಾನು ಅನೇಕ ದುಃಖಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವನಾಗಿದ್ದು, ಭಗವಂತನ ಪಾದವೇ ತನ್ನ ಏಕೈಕ ಆಶ್ರಯ ಎಂದು ವಿನಮ್ರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಏಕಾಗ್ರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ದೇವರನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ತತ್ವವೂ ಇಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿದೆ. ಭಗವಂತನ ಪಾದಾಶ್ರಯವು ಜೀವನದ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಕಟಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ ಆತ್ಮಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಆಳವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ಶ್ಲೋಕವು ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 2
ಪಾರ್ಥಃ ಪ್ರತ್ಯರ್ಥಿವರ್ಗಪ್ರಶಮನವಿಧಯೇ ದಿವ್ಯಮುಗ್ರಂ ಮಹಾಸ್ತ್ರಂ
ಲಿಪ್ಸುಧ್ಯಾಯನ್ ಮಹೇಶಂ ವ್ಯತನುತ ವಿಭಿದಾನೀಷ್ಟಸಿಧ್ಯೈ ತಪಾಂಸಿ ।
ದಿತ್ಸುಃ ಕಾಮಾನಮುಷ್ಮೈ ಶಬರವಪುರಭೂತ್ ಪ್ರೀಯಮಾಣಃ ಪಿನಾಕೀ
ತತ್ಪುತ್ರಾತ್ಮಾಽವಿರಾಸೀಸ್ತದನು ಚ ಭಗವನ್ ವಿಶ್ವಸಂರಕ್ಷಣಾಯ ॥೨॥

ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಕಿರಾತಾರ್ಜುನೀಯ ಘಟನೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಪಾರ್ಥನು ತನ್ನ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಲು ದಿವ್ಯ ಪಾಶುಪತಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು. ಪ್ರತ್ಯರ್ಥಿವರ್ಗಪ್ರಶಮನವಿಧಯೇ ಎಂದರೆ ಶತ್ರುಗಳ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಎಂಬ ಅರ್ಥ.

ಪಿನಾಕೀ ಎಂದರೆ ಪಿನಾಕ ಎಂಬ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ಶಿವನು. ಅರ್ಜುನನ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಅವರು ಶಬರ ಅಥವಾ ಕೈರಾತ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನ ಮುಂದೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾದರು. ಇಬ್ಬರೂ ಕಾಡುಹಂದಿಯ ಬೇಟೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ನಡೆಸಿದರು. ಅರ್ಜುನನು ಅಜೇಯ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಚಲ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿದಾಗ ಶಿವನು ತನ್ನ ನಿಜಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಪಾಶುಪತಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದನು.

ತತ್ಪುತ್ರಾತ್ಮಾ ಎಂಬ ಪದವು ಶಿವನ ಪುತ್ರನಾದ ಹರಿಹರಸುತನನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಶಿವನ ಈ ದಿವ್ಯಲೀಲೆಯ ನಂತರ ಲೋಕರಕ್ಷಣೆಯ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅವರ ಪುತ್ರನು ಅವತರಿಸಿದನೆಂಬ ಭಾವ ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಅಯ್ಯಪ್ಪಸ್ವಾಮಿಯ ಅವತಾರವು ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಗಳ ಸಂಹಾರ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ನಡೆದ ದೈವಿಕ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವೆಂದು ಭಕ್ತರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅರ್ಥವೂ ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರವಾಗಿದೆ. ಭಗವಂತನು ಭಕ್ತನನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸದೆ ದೊಡ್ಡ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸತ್ಯ ಇಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ತಪಸ್ಸು, ಶ್ರದ್ಧೆ, ತಾಳ್ಮೆ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠೆ ಇವುಗಳ ಮೂಲಕವೇ ದೈವಾನುಗ್ರಹ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ದೇವರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೇ ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವೂ ಇಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿದೆ. ನಿಜವಾದ ಭಕ್ತಿ ಹೊರಗಿನ ರೂಪವನ್ನು ಮೀರಿ ದೈವತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ.

Verse 3
ಘೋರಾರಣ್ಯೇ ಹಿಮಾದ್ರೌ ವಿಹರಸಿ ಮೃಗಯಾತತ್ಪರಶ್ಚಾಪಧಾರಿ
ದೇವ ಶ್ರೀಕಂಠಸೂನೋ ವಿಶಿಖವಿಕಿರಣೈಃ ಶ್ವಾಪದಾನಾಶು ನಿಘ್ನನ್ ।
ಏವಂ ಭಕ್ತಾಂತರಂಗೇಷ್ವಪಿ ವಿಭಿದಭಯೋದ್ಭ್ರಾಂತಚೇತೋವಿಕಾರಾನ್
ಧೀರಸ್ಮೇರಾರ್ದ್ರವೀಕ್ಷಾನಿಕರವಿಸರಣೈಶ್ಚಾಪಿ ಕಾರುಣ್ಯಸಿನ್ಧೋ ॥೩॥

ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನನ್ನು ಹಿಮಾಲಯದ ದಟ್ಟ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಧನುರ್ಧಾರಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀಕಂಠಸೂನೋ ಎಂದರೆ ನೀಲಕಂಠನಾದ ಶಿವನ ಪುತ್ರನೇ ಎಂಬ ಸಂಬೋಧನೆ. ಚಾಪಧಾರಿ ಎಂದರೆ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು. ವಿಶಿಖವಿಕಿರಣೈಃ ಎಂದರೆ ತನ್ನ ಬಾಣಗಳ ಸುರಿಮಳೆಯ ಮೂಲಕ ಕ್ರೂರ ಮೃಗಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನು ಎಂಬ ಅರ್ಥ.

ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೈರಾತ ರೂಪದ ಶಿವ ಮತ್ತು ಅಯ್ಯಪ್ಪಸ್ವಾಮಿಯ ಅರಣ್ಯಸಂಬಂಧಿತ ಲೀಲೆಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಅರಣ್ಯವು ಕೇವಲ ಭೌತಿಕ ಕಾಡನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೂಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಮಾನವನ ಮನಸ್ಸಿನ ಗೊಂದಲ, ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅಸ್ಥಿರತೆಯ ಸಂಕೇತವೂ ಆಗಿದೆ. ಕ್ರೂರ ಮೃಗಗಳು ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭ, ಮೋಹ, ಮದ ಮತ್ತು ಮತ್ಸರಗಳ ರೂಪಕಗಳಾಗಿವೆ.

ಭಕ್ತರ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಅನೇಕ ಭಯಗಳು, ಆತಂಕಗಳು ಮತ್ತು ಮನೋವಿಕಾರಗಳನ್ನು ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ಕರುಣಾಮಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನಿವಾರಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಕವಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಧೀರಸ್ಮೇರಾರ್ದ್ರವೀಕ್ಷಾ ಎಂಬ ಪದಗಳು ಭಗವಂತನ ಸಮಚಿತ್ತತೆ, ಮೃದುನಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮಪೂರ್ಣ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತವೆ. ಅವರ ಕರುಣೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯೇ ಭಕ್ತನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಈ ಶ್ಲೋಕದ ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಸಂದೇಶವೆಂದರೆ ಭಗವಂತನು ಹೊರಗಿನ ಅಪಾಯಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಒಳಗಿನ ಭಯಗಳಿಂದಲೂ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆತ್ಮಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವ ಮನಸ್ಸಿನ ಅಶುದ್ಧಿಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದೇ ದೈವಾನುಗ್ರಹದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಭಗವಂತನ ಮೇಲಿನ ದೃಢ ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಸ್ಮರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಭಕ್ತನು ಭಯರಹಿತ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಿ ಪರಮಸತ್ಯದ ಅನುಭವದ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 4
ವಿಕ್ರಾಂತೈರುಗ್ರಭಾವೈಃ ಪ್ರತಿಭಟನಿವಹೈಃ ಸನ್ನಿರುದ್ಧಾಃ ಸಮಂತಾ-
ದಾಕ್ರಾಂತಾಃ ಕ್ಷತ್ರಮುಖ್ಯಾಃ ಶಬರಸುತ ಭವದ್ಧ್ಯಾನಮಗ್ನಾಂತರಂಗಾಃ ।
ಲಬ್ಧ್ವಾ ತೇಜಸ್ತ್ರಿಲೋಕೀವಿಜಯಪಟುಸಸ್ತಾರಿವಂಶಪ್ರರೋಹಾನ್
ದಗ್ಧ್ವಾಽಸನ್ ಪೂರ್ಣಕಾಮಾಃ ಪ್ರದಿಶತು ಸ ಭವಾನ್ ಮಹ್ರಮಾಪದ್ವಿಮೋಕ್ಷಮ್ ॥೪॥

ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶಬರಸುತ ಎಂಬ ಸಂಬೋಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಅಯ್ಯಪ್ಪಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಕ್ತರು ಭೀಕರ ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅವರ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲೇ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಕವಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ವಿಕ್ರಾಂತ ಮತ್ತು ಉಗ್ರಭಾವ ಎಂಬ ಪದಗಳು ಯುದ್ಧದ ಭೀಕರತೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಶತ್ರುಗಳ ಬಲವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

ಕ್ಷತ್ರಮುಖ್ಯರು ಅಂದರೆ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳಾದ ವೀರರು ಸಹ ಭಗವಂತನ ಧ್ಯಾನದ ಮೂಲಕ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆ ದೈವಿಕ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವರು ಶತ್ರುಗಳ ವಂಶವನ್ನೇ ನಾಶಮಾಡುವಷ್ಟು ವಿಜಯಶಾಲಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳೆಂದರೆ ಹೊರಗಿನ ವಿರೋಧಿಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಆತ್ಮೋನ್ನತಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವ ಎಲ್ಲಾ ದುರ್ಗುಣಗಳೂ ಆಗಿವೆ.

ಅಯ್ಯಪ್ಪಸ್ವಾಮಿಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಷಿ ಸಂಹಾರವು ಧರ್ಮದ ವಿಜಯದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ. ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಂಕಟ ಉಂಟುಮಾಡಿದ ಮಹಿಷಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಅವರು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಧರ್ಮವನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಧ್ಯಾನವು ಧೈರ್ಯ, ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.

ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅರ್ಥವು ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾಗಿದೆ. ಭಗವಂತನ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ತೇಜಸ್ಸು ಜ್ಞಾನ, ವೈರಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಬಲದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಅಜ್ಞಾನ, ಅಹಂಕಾರ, ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಭಯಗಳಂತಹ ಅಂತರಂಗದ ಶತ್ರುಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಪೂರ್ಣಕಾಮ ಎಂಬ ಪದವು ಹೊರಗಿನ ಆಸೆಗಳ ತೃಪ್ತಿಗಿಂತಲೂ ಆತ್ಮಸಂತೃಪ್ತಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಭಗವಂತನು ಎಲ್ಲಾ ವಿಧದ ಆಪತ್ತುಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಭಕ್ತನನ್ನು ಶಾಶ್ವತ ಶಾಂತಿ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಪರಮಾನಂದದ ಜೀವನದ ಕಡೆಗೆ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ.

Ramaswamy Sastry and Vighnesh Ghanapaathi

Other stotras