വേങ്കടേശ വിജയ സ്തോത്രം

Verse 1

ദൈവതദൈവത മംഗലമംഗല പാവനപാവന കാരണകാരണ . വേങ്കടഭൂധരമൗലിവിഭൂഷണ മാധവ ഭൂധവ ദേവ ജയീഭവ ..

ഈ സ്തോത്രം വേങ്കടാചലപതിയുടെ അത്യുന്നതമായ ഭാവത്തെ വർണ്ണിച്ചുകൊണ്ട് ആരംഭിക്കുന്നു. ദൈവങ്ങളുടെയും ദൈവമായ, മംഗളസ്വരൂപനായ, പരിശുദ്ധമായ, സർവ്വകാരണഭൂതമായ പരമാത്മാവേ എന്നാണ് ഇവിടെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നത്. വേങ്കടഗിരിയുടെ ശിഖരത്തിൽ അലങ്കാരമായി വിളങ്ങുന്ന മാധവനാണ് അവിടുന്ന്. ഭൂമിക്ക് അധിപനായ അല്ലയോ ദേവാ, അവിടുന്ന് സർവ്വദാ വിജയിച്ചാലും എന്ന് ഭക്തൻ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. ദാർശനികമായി, ഈ വരികൾ പ്രപഞ്ചത്തിന്‍റെ മൂലകാരണത്തെയും വേങ്കടഗിരിയിൽ കുടികൊള്ളുന്ന സാക്ഷാൽ മഹാവിഷ്ണുവിനെയും ഏകീകരിക്കുന്നു. അവിടുന്ന് എല്ലാ തിന്മകളെയും അകറ്റി ജയഭേരി മുഴക്കട്ടെ എന്ന അർത്ഥമാണ് ഇതിനുള്ളത്.

Verse 2

വാരിദസന്നിഭ ദയാകര ശാരദനീരജചാരുവിലോചന . ദേവശിരോമണിഅപാദസരോരുഹ വേങ്കടശൈലപതേ വിജയീഭവ ..

ഈ ശ്ലോകത്തിൽ ഭഗവാന്‍റെ മനോഹരമായ രൂപത്തെയും കാരുണ്യത്തെയും വർണ്ണിക്കുന്നു. കാർമേഘത്തെപ്പോലെ കറുത്ത നിറമുള്ള, ദയയുടെ ഉറവിടമായ, ശരത്കാലത്തിലെ താമരപ്പൂവ് പോലെ മനോഹരമായ കണ്ണുകളുള്ള ഭഗവാനെ എന്നാണ് ഇവിടെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. ദേവന്മാരുടെ ശിരോമണിയായ അവിടുത്തെ പാദപത്മങ്ങൾ വണങ്ങുന്നു. വേങ്കടഗിരിയുടെ നാഥാ, അവിടുന്ന് വിജയിച്ചാലും എന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. താമരക്കണ്ണുള്ളവനായ ഭഗവാൻ ഭക്തരുടെ ദുഃഖങ്ങൾ കാണുകയും അവയ്ക്ക് പരിഹാരം കാണുകയും ചെയ്യുന്നുവെന്ന വിശ്വാസമാണ് ഇവിടെ പ്രതിഫലിക്കുന്നത്.

Verse 3

അഞ്ജനശൈലനിവാസ നിരഞ്ജന രഞ്ജിതസർവജനാഞ്ജനമേചക . മാമഭിഷിഞ്ച കൃപാമൃതശീതലശീകരവർഷിദൃശാ ജഗദീശ്വര ..

അഞ്ജനാദ്രിയിൽ വസിക്കുന്നവനേ, മാലിന്യമില്ലാത്തവനേ, സർവ്വജനങ്ങളെയും സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നവനേ, നീലനിറമുള്ളവനേ എന്നിങ്ങനെ ഭഗവാനെ സ്തുതിക്കുന്നു. ജഗദീശ്വരാ, അവിടുത്തെ കാരുണ്യം എന്നിൽ വർഷിക്കേണമേ എന്ന് ഭക്തൻ കേഴുന്നു. കൃപയുടെ അമൃതം കൊണ്ട് എന്നെ അഭിഷേകം ചെയ്യേണമേ എന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. തന്‍റെ ആന്തരികമായ അശുദ്ധികളെ നീക്കി, ഭഗവാന്‍റെ കാരുണ്യത്താൽ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടാനുള്ള ഭക്തന്‍റെ ആഗ്രഹം ഇവിടെ വ്യക്തമാകുന്നു.

Verse 4

വീതസമാധിക സാരഗുണാകര കേവലസത്ത്വതനോ പുരുഷോത്തമ . ഭീമഭവാർണവതാരണകോവിദ വേങ്കടശൈലപതേ വിജയീഭവ ..

ഈ വരികൾ ഭഗവാന്‍റെ ഗുണങ്ങളെയും സംസാരസാഗരത്തിൽ നിന്ന് കരകയറ്റാനുള്ള കഴിവുമാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. സമാധിയോടുകൂടിയവനേ, ഗുണങ്ങളുടെ ഖനിയേ, ശുദ്ധസത്വഗുണസ്വരൂപനേ, പുരുഷോത്തമാ, ഭയാനകമായ ഭവసాగരത്തെ അഥവാ ജനനമരണചക്രത്തെ തരണം ചെയ്യാൻ സഹായിക്കുന്നവനേ എന്നാണ് സ്തുതി. വേങ്കടശൈലപതേ, അവിടുന്ന് വിജയിച്ചാലും. ലൗകിക ജീവിതത്തിലെ കഷ്ടപ്പാടുകളിൽ നിന്ന് ഭക്തനെ മോചിപ്പിക്കാൻ ഭഗവാന് മാത്രമേ കഴിയൂ എന്ന ബോധ്യം ഇവിടെയുണ്ട്.

Verse 5

സ്വാമിസരോവരതീരരമാകൃതകേലിമഹാരസലാലസമാനസ . സാരതപോധനചിത്തനികേതന വേങ്കടശൈലപതേ വിജയീഭവ ..

സ്വാമിപുഷ്കരണിതീരത്ത് ലക്ഷ്മീദേവിയോടൊപ്പം വിഹരിക്കുന്നവനേ, മഹാസന്തോഷം അനുഭവിക്കുന്നവനേ, ജ്ഞാനികളുടെയും തപസ്വികളുടെയും ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്നവനേ എന്ന് ഭഗവാനെ വർണ്ണിക്കുന്നു. ഭക്തരുടെ മനസ്സിനെ ഭഗവാന്‍റെ വാസസ്ഥാനമാക്കി മാറ്റുന്നു. വേങ്കടശൈലപതേ വിജയിച്ചാലും എന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. ലൗകിക സുഖങ്ങളെക്കാൾ ഉപരിയായി ഭഗവാന്‍റെ സാമീപ്യം അനുഭവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഒരു ഭക്തന്‍റെ മനസ്സിനെയാണ് ഇവിടെ കാണാൻ സാധിക്കുന്നത്.

Verse 6

ആയുധഭൂഷണകോടിനിവേശിതശംഖരഥാംഗജിതാമതസമ്മത . സ്വേതരദുർഘടസംഘടനക്ഷമ വേങ്കടശൈലപതേ വിജയീഭവ ..

ആയുധങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും ധരിച്ചവനേ, ശംഖ് ചക്രാദികളാൽ ശോഭിക്കുന്നവനേ എന്നാണ് ഇവിടെ പറയുന്നത്. മറ്റാർക്കും സാധിക്കാത്ത അസാധ്യമായ കാര്യങ്ങളെ സാധ്യമാക്കാൻ കഴിവുള്ളവനാണ് ഭഗവാൻ എന്ന് ഇവിടെ ഉറപ്പിച്ചു പറയുന്നു. വേങ്കടശൈലപതേ വിജയിച്ചാലും. ഭഗവാന്‍റെ ദിവ്യമായ ആയുധങ്ങളും അവിടുത്തെ കരുത്തും ഭക്തർക്ക് വലിയൊരു സുരക്ഷാബോധം നൽകുന്നുവെന്ന് ഈ വരികൾ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 7

പങ്കജനാകൃതിസൗരഭവാസിതശൈലവനോപവനാന്തര . മന്ദ്രമഹാസ്വനമംഗലനിർജ്ഝര വേങ്കടശൈലപതേ വിജയീഭവ ..

പ്രകൃതിയുമായി ഭഗവാനെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന വരികളാണിത്. താമരപ്പൂവിന്‍റെ ഗന്ധം നിറഞ്ഞ വനങ്ങളിലും മലകളിലും വസിക്കുന്നവനേ, അവിടുത്തെ അരുവികളുടെ ശബ്ദം മംഗളകരമാണ് എന്ന് ഭക്തൻ പറയുന്നു. വേങ്കടശൈലപതേ വിജയിച്ചാലും. പ്രകൃതിയുടെ ഓരോ ചലനത്തിലും ഭഗവാന്‍റെ സാന്നിധ്യം അനുഭവിക്കുന്ന ഭക്തന്‍റെ മനസ്സ് ഇവിടെ തെളിയുന്നു.

Verse 8

നന്ദകുമാരക ഗോകുലപാലക ഗോപവധൂവര കൃഷ്ണ . ശ്രീവസുദേവ ജന്മഭയാപഹ വേങ്കടശൈലപതേ വിജയീഭവ ..

ഈ വരികൾ ഭഗവാന്‍റെ കൃഷ്ണാവതാരത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്നു. നന്ദകുമാരനേ, ഗോകുലത്തെ പാലിക്കുന്നവനേ, ഗോപികമാർക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടവനേ, കൃഷ്ണാ, വസുദേവപുത്രാ, ഭയത്തെ അകറ്റുന്നവനേ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. വേങ്കടശൈലപതേ വിജയിച്ചാലും. കൃഷ്ണന്‍റെ ബാല്യകാല സ്മരണകളിലൂടെ ഭക്തന്‍റെ ഹൃദയത്തിൽ ഭക്തിയും വാത്സല്യവും ഉണർത്തുകയാണ് ഈ വരികൾ ചെയ്യുന്നത്.

Verse 9

ശൈശവപാതിതപാതകിപൂതന ധേനുകകേശിമുഖാസുരസൂദന . കാലിയമർദന കംസനിരാസക മോഹതമോപഹ കൃഷ്ണ ജയീഭവ ..

കൃഷ്ണന്‍റെ പരാക്രമങ്ങളെ വർണ്ണിക്കുന്ന വരികളാണിത്. ശിശുപ്രായത്തിൽ തന്നെ പൂതന, ധേനുകൻ, കേശി തുടങ്ങിയ അസുരന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ചവനേ, കാളിയമർദ്ദനം നടത്തിയവനേ, കംസനെ വധിച്ചവനേ, അജ്ഞാനമാകുന്ന ഇരുട്ടിനെ അകറ്റുന്ന കൃഷ്ണാ, അവിടുന്ന് ജയിച്ചാലും. തിന്മയുടെ ശക്തികളെ നശിപ്പിച്ച് ധർമ്മം സ്ഥാപിക്കുന്ന ഭഗവാന്‍റെ വീരതയെ ഇവിടെ വാഴ്ത്തുന്നു.

Verse 10

പാലിതസംഗര ഭാഗവതപ്രിയ സാരഥിതാഹിതതോഷപൃഥാസുത . പാണ്ഡവദൂത പരാകൃതഭൂഭര പാഹി പരാവരനാഥ പരായണ ..

പാണ്ഡവരോടുള്ള ഭഗവാന്‍റെ സ്നേഹത്തെയും കുരുക്ഷേത്ര യുദ്ധത്തെയും ഈ വരികൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. യുദ്ധത്തിൽ ഭക്തരെ കാക്കുന്നവനേ, ഭാഗവതർക്ക് പ്രിയനേ, പാണ്ഡവരുടെ സാരഥിയായവനേ, പാണ്ഡവദൂതനായി ഭൂഭാരം കുറച്ചവനേ, പരാവരനാഥാ, അവിടുന്ന് രക്ഷിക്കേണമേ. ഭക്തർക്ക് വേണ്ടി എന്ത് കഷ്ടപ്പാടും സഹിക്കാൻ തയ്യാറായ സാരഥിയായ ഭഗവാനെ ഇവിടെ പ്രണമിക്കുന്നു.

Verse 11

ശാതമഖാസുവിഭഞ്ജനപാടവ സത്രിശിരഃഖരദൂഷണദൂഷണ . ശ്രീരഘുനായക രാമ രമാസഖ വിശ്വജനീന ഹരേ വിജയീഭവ ..

ഈ വരികൾ രാമാവതാരത്തെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. രാക്ഷസന്മാരെ നശിപ്പിക്കുന്നവനേ, ശ്രീരാമചന്ദ്രാ, രമാസഖനേ (സീതാപതി), ലോകർക്കെല്ലാം നന്മ ചെയ്യുന്നവനേ, ഹരേ, വിജയീഭവ. രാമൻ അധർമ്മത്തെ നശിപ്പിച്ച് ധർമ്മം സംരക്ഷിച്ചവനാണ് എന്ന സത്യം ഇവിടെ ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്നു.

Verse 12

രാക്ഷസസോദരഭീതിനിവാരക ശാരദശീതമയൂഖമുഖാംബുജ . രാവണദാരുണവാരണദാരണകേസരിപുംഗവ ദേവ ജയീഭവ ..

വിഭീഷണന്‍റെ ഭയം നീക്കിയവനേ, ശരത്കാലചന്ദ്രൻ പോലെ ശോഭിക്കുന്ന മുഖമുള്ളവനേ, രാവണനെ വധിച്ചവനേ, സിംഹതുല്യനായ അവിടുന്ന് ജയിച്ചാലും. രാവണനെ നിഗ്രഹിച്ച രാമന്‍റെ പരാക്രമത്തെയും വിഭീഷണനോട് കാണിച്ച കാരുണ്യത്തെയും ഇവിടെ സ്മരിക്കുന്നു.

Verse 13

കാനനവാനരവീരവനേചരകുഞ്ജരസിംഹമൃഗാദിഷു വത്സല . ശ്രീവരസൂരിനിരസ്തഭവാദര വേങ്കടശൈലപതേ വിജയീഭവ ..

കാട്ടിലെ വാനരന്മാർക്കും മൃഗങ്ങൾക്കും അവിടുന്ന് പ്രിയങ്കരനാണ്. ഭക്തരുടെ ദുഃഖം അകറ്റുന്നവനേ, വേങ്കടശൈലപതേ വിജയീഭവ. സകല ജീവജാലങ്ങളിലും ഭഗവാന്‍റെ സ്നേഹം നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നു എന്ന സത്യം ഇവിടെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.

Verse 14

വാദിസാധ്വസകൃത്സൂരികഥിതം സ്തവനം മഹത് . വൃഷശൈലപതേഃ ശ്രേയസ്കാമോ നിത്യം പഠേത് സുധീഃ ..

ഈ വരികൾ ഈ സ്തോത്രത്തിന്‍റെ ഫലശ്രുതിയാണ്. വാദികളെ അടിച്ചമർത്തുന്നവനും ജ്ഞാനികൾ രചിച്ചതുമായ ഈ മഹത്തായ സ്തോത്രം, ഐശ്വര്യം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ബുദ്ധിമാന്മാർ നിത്യവും പാരായണം ചെയ്യണം. ഈ സ്തോത്രം ഭക്തിയോടെ ചൊല്ലുന്നവർക്ക് ഐശ്വര്യവും മോക്ഷവും ലഭിക്കുമെന്ന് ഉറപ്പുനൽകുന്നു.

ദൈവതദൈവത മംഗലമംഗല പാവനപാവന കാരണകാരണ .
വേങ്കടഭൂധരമൗലിവിഭൂഷണ മാധവ ഭൂധവ ദേവ ജയീഭവ ..

വാരിദസന്നിഭ ദയാകര ശാരദനീരജചാരുവിലോചന .
ദേവശിരോമണിഅപാദസരോരുഹ വേങ്കടശൈലപതേ വിജയീഭവ ..

അഞ്ജനശൈലനിവാസ നിരഞ്ജന രഞ്ജിതസർവജനാഞ്ജനമേചക .
മാമഭിഷിഞ്ച കൃപാമൃതശീതലശീകരവർഷിദൃശാ ജഗദീശ്വര ..

വീതസമാധിക സാരഗുണാകര കേവലസത്ത്വതനോ പുരുഷോത്തമ .
ഭീമഭവാർണവതാരണകോവിദ വേങ്കടശൈലപതേ വിജയീഭവ ..

സ്വാമിസരോവരതീരരമാകൃതകേലിമഹാരസലാലസമാനസ .
സാരതപോധനചിത്തനികേതന വേങ്കടശൈലപതേ വിജയീഭവ ..

ആയുധഭൂഷണകോടിനിവേശിതശംഖരഥാംഗജിതാമതസമ്മത .
സ്വേതരദുർഘടസംഘടനക്ഷമ വേങ്കടശൈലപതേ വിജയീഭവ ..

പങ്കജനാകൃതിസൗരഭവാസിതശൈലവനോപവനാന്തര .
മന്ദ്രമഹാസ്വനമംഗലനിർജ്ഝര വേങ്കടശൈലപതേ വിജയീഭവ ..

നന്ദകുമാരക ഗോകുലപാലക ഗോപവധൂവര കൃഷ്ണ .
ശ്രീവസുദേവ ജന്മഭയാപഹ വേങ്കടശൈലപതേ വിജയീഭവ ..

ശൈശവപാതിതപാതകിപൂതന ധേനുകകേശിമുഖാസുരസൂദന .
കാലിയമർദന കംസനിരാസക മോഹതമോപഹ കൃഷ്ണ ജയീഭവ ..

പാലിതസംഗര ഭാഗവതപ്രിയ സാരഥിതാഹിതതോഷപൃഥാസുത .
പാണ്ഡവദൂത പരാകൃതഭൂഭര പാഹി പരാവരനാഥ പരായണ ..

ശാതമഖാസുവിഭഞ്ജനപാടവ സത്രിശിരഃഖരദൂഷണദൂഷണ .
ശ്രീരഘുനായക രാമ രമാസഖ വിശ്വജനീന ഹരേ വിജയീഭവ ..

രാക്ഷസസോദരഭീതിനിവാരക ശാരദശീതമയൂഖമുഖാംബുജ .
രാവണദാരുണവാരണദാരണകേസരിപുംഗവ ദേവ ജയീഭവ ..

കാനനവാനരവീരവനേചരകുഞ്ജരസിംഹമൃഗാദിഷു വത്സല .
ശ്രീവരസൂരിനിരസ്തഭവാദര വേങ്കടശൈലപതേ വിജയീഭവ ..

വാദിസാധ്വസകൃത്സൂരികഥിതം സ്തവനം മഹത് .
വൃഷശൈലപതേഃ ശ്രേയസ്കാമോ നിത്യം പഠേത് സുധീഃ ..

Ramaswamy Sastry and Vighnesh Ghanapaathi

Other stotras