ശ്രീകൃഷ്ണൻ പാർവ്വതിയോടു പറയുന്ന ഗണപതിയുടെ മഹിമകളെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ ഭാഗം ഗണേശപുരാണത്തിൽ നിന്നുള്ളതാണ്. ഗണപതിയുടെ ഓരോ നാമങ്ങളുടെയും പിന്നിലെ പൊരുളും കഥകളും ഭഗവാൻ ഇവിടെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച -
ശ്രുണു ദേവി മഹാഭാഗേ വേദോക്തം വചനം മമ .
യച്ഛ്രുത്വാ ഹർഷിതാ നൂനം ഭവിഷ്യസി ന സംശയഃ .
മഹാഭാഗ്യവതിയായ ദേവീ, വേദസാരമായ എൻ്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കൂ. ഇതു കേൾക്കുന്നതിലൂടെ അവിടുന്ന് തീർച്ചയായും സന്തോഷവതിയാകും, അതിൽ സംശയമേ വേണ്ട.
തൻ്റെ പുത്രനായ ഗണപതിയുടെ മഹത്വം വേദവാക്യങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ശ്രീകൃഷ്ണൻ വിശദീകരിച്ചു കേൾപ്പിക്കാൻ പോവുകയാണ്. ഇത് കേൾക്കുന്നത് പാർവ്വതീദേവിക്ക് എത്രമാത്രം ആനന്ദദായകമായിരിക്കും എന്ന് പറഞ്ഞുകൊണ്ട് ശ്രീകൃഷ്ണൻ സംഭാഷണം ആരംഭിക്കുന്നു. ഒരു മംഗളകരമായ വിഷയത്തിന് ഇത് ഉചിതമായ തുടക്കമാണ്.
യം കാമഃ ക്രോധ ഉദ്വേഗോ ഭയം നാവിശതേ കദാ .
വേദസ്മൃതിപുരാണേഷു സംഹിതാസു ച ഭാമിനി ..
ദേവീ, യാതൊരുവനെയാണോ കാമം, ക്രോധം, വ്യാകുലത, ഭയം തുടങ്ങിയ വികാരങ്ങൾ ഒരിക്കലും സ്പർശിക്കാത്തത്, അവൻ്റെ പുണ്യനാമങ്ങൾ വേദങ്ങളിലും സ്മൃതികളിലും പുരാണങ്ങളിലും സംഹിതകളിലുമെല്ലാം മഹാത്മാക്കളാൽ പ്രകീർത്തിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ഗണപതിയുടെ സത്ത്വഗുണ പ്രധാനമായ, നിർവികാരമായ ഭാവത്തെയാണ് ഈ ശ്ലോകം വർണ്ണിക്കുന്നത്. മനസ്സിൻ്റെ ചാഞ്ചല്യങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്ന വികാരങ്ങൾക്കെല്ലാം അതീതനാണ് ഗണേശൻ. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അറിവിൻ്റെയും ജ്ഞാനത്തിൻ്റെയും മൂർത്തിയായ അദ്ദേഹത്തെ എല്ലാ പ്രാചീന ഗ്രന്ഥങ്ങളും ഒരുപോലെ വാഴ്ത്തുന്നു.
നാമാന്യസ്യോപദിഷ്ടാനി സുപുണ്യാനി മഹാത്മഭിഃ .
യാനി താനി പ്രവക്ഷ്യാമി നിഖിലാഘഹരാണി ച ..
സർവ്വ പാപങ്ങളെയും ഇല്ലാതാക്കുന്നതും മഹാത്മാക്കളാൽ ഉപദേശിക്കപ്പെട്ടതുമായ ആ പുണ്യനാമങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഞാൻ ഇപ്പോൾ പറയാം.
ഗണപതിയുടെ നാമങ്ങൾ കേവലം പേരുകളല്ല, മറിച്ച് ശക്തിയേറിയ മന്ത്രങ്ങൾ കൂടിയാണ്. അവ സ്മരിക്കുന്നതുപോലും മനുഷ്യൻ്റെ എല്ലാ പാപങ്ങളെയും കഴുകിക്കളഞ്ഞ് മനസ്സിന് ശുദ്ധി നൽകുന്നു എന്ന് ശ്രീകൃഷ്ണൻ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
പ്രമഥാനാം ഗണാ യേ ച നാനാരൂപാ മഹാബലാഃ .
തേഷാമീശസ്ത്വയം യസ്മാദ്ഗണേശസ്തേന കീർത്തിതഃ ..
പലവിധ രൂപങ്ങളോടു കൂടിയവരും അതിശക്തരുമായ പ്രമഥഗണങ്ങളുടെയെല്ലാം അധിപനായതുകൊണ്ട് ഇവൻ 'ഗണേശൻ' എന്ന് കീർത്തിക്കപ്പെടുന്നു.
'ഗണങ്ങളുടെ ഈശൻ' (അധിപൻ) എന്നാണ് 'ഗണേശൻ' എന്ന പേരിൻ്റെ അർത്ഥം. ശിവൻ്റെ ഭൂതഗണങ്ങളെയാണ് പ്രമഥഗണങ്ങൾ എന്ന് പറയുന്നത്. ഈ ഗണങ്ങളുടെയെല്ലാം അധിപൻ എന്ന നിലയിൽ, പ്രപഞ്ചത്തിലെ എല്ലാത്തരം ശക്തികളെയും നിയന്ത്രിക്കുന്നവനാണ് ഗണപതി എന്ന് ഈ നാമം വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ഭൂതാനി ച ഭവിഷ്യാണി വർതമാനാനി യാനി ച .
ബ്രഹ്മാണ്ഡാന്യഖിലാന്യേവ യസ്മിംല്ലംബോദരഃ സ തു ..
ഭൂതവും ഭാവിയും വർത്തമാനകാലത്തിലുള്ളതുമായ സകല ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങളും യാതൊരുവനിലാണോ ഉൾക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്, അവൻ 'ലംബോദരൻ' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു.
'ലംബമായ ഉദരത്തോടു കൂടിയവൻ' എന്നാണ് ലംബോദരൻ എന്ന വാക്കിൻ്റെ ബാഹ്യമായ അർത്ഥം. എന്നാൽ പ്രപഞ്ചം മുഴുവനും തൻ്റെ ഉള്ളിൽ വഹിക്കുന്നവൻ എന്നതാണ് ഇതിൻ്റെ ആന്തരാർത്ഥം. പ്രപഞ്ചത്തിൻ്റെ ഉൽപ്പത്തിയും നിലനിൽപ്പും സംഹാരവുമെല്ലാം ഗണപതിയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു എന്ന് ഈ നാമം സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
യഃ ശിരോ ദേവയോഗേന ഛിന്നം സംയോജിതം പുനഃ .
ഗജസ്യ ശിരസാ ദേവി തേന പ്രോക്തോ ഗജാനനഃ ..
ദേവി, യാതൊരുവൻ്റെ ശിരസ്സ് ദൈവികമായ കാരണങ്ങളാൽ ഛേദിക്കപ്പെടുകയും പിന്നീട് ആനയുടെ ശിരസ്സുമായി കൂട്ടിച്ചേർക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തുവോ, അതുകൊണ്ട് അവൻ 'ഗജാനനൻ' എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
കൈലാസത്തിൽ അമ്മയായ പാർവ്വതിക്ക് കാവൽ നിന്ന ഗണപതി, പിതാവായ ശിവനെ പോലും തടഞ്ഞുനിർത്തി. ഇതിൽ കോപിഷ്ഠനായ ശിവൻ ആ ശിരസ്സ് ഛേദിച്ചു. പിന്നീട് ദേവന്മാരുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം വടക്കോട്ട് തലവെച്ച് കിടന്ന ഒന്നിൻ്റെ ശിരസ്സ് കൊണ്ടുവരാൻ ആവശ്യപ്പെടുകയും, അവർക്ക് ഒരു ആനയുടെ ശിരസ്സ് ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. ആ ശിരസ്സ് ഘടിപ്പിച്ചതുകൊണ്ടാണ് ഗണപതിക്ക് ഗജാനനൻ (ആനയുടെ മുഖമുള്ളവൻ) എന്ന പേരുണ്ടായത്.
ചതുർഥ്യാമുദിതശ്ചന്ദ്രോ ദർഭിണാ ശപ്ത ആതുരഃ .
അനേന വിധൃതോ ഭാലേ ഭാലചന്ദ്രസ്തതഃ സ്മൃതഃ ..
ദർഭമുനിയുടെ ശാപത്താൽ ദുഃഖിതനായി ചതുർത്ഥി നാളിൽ ഉദിച്ച ചന്ദ്രനെ, ഇദ്ദേഹം നെറ്റിയിൽ ധരിച്ചതുകൊണ്ട് 'ഫാലചന്ദ്രൻ' എന്ന് സ്മരിക്കപ്പെട്ടു.
തൻ്റെ രൂപം കണ്ട് പരിഹസിച്ച ചന്ദ്രനെ ഗണപതി ശപിക്കുകയും, പിന്നീട് ശാപമോക്ഷത്തിനായി അപേക്ഷിച്ച ചന്ദ്രന് മാപ്പ് നൽകി തൻ്റെ നെറ്റിയിൽ ഒരിടം നൽകുകയും ചെയ്തു. അറിവിൻ്റെ പ്രതീകമായ ഗണപതിയുടെ നെറ്റിയിലെ ചന്ദ്രക്കല, പ്രകാശിക്കുന്ന ബുദ്ധിയുടെയും ശാന്തമായ മനസ്സിൻ്റെയും സൂചനയാണ്.
ശപ്തഃ പുരാ സപ്തഭിസ്തു മുനിഭിഃ സങ്ക്ഷയം ഗതഃ .
ജാതവേദാ ദീപിതോഽഭൂദ്യേനാസൗ ശൂർപകർണകഃ ..
പണ്ട് സപ്തർഷികളാൽ ശപിക്കപ്പെട്ട് തേജസ്സ് നഷ്ടപ്പെട്ട അഗ്നിദേവനെ, യാതൊരുവനാണോ തൻ്റെ ചെവികൾ കൊണ്ട് വീശി ജ്വലിപ്പിച്ചത്, അവൻ 'ശൂർപ്പകർണ്ണൻ' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.
'ശൂർപ്പം' (മുറം) പോലെയുള്ള വലിയ ചെവികളുള്ളവൻ എന്നാണ് ഈ പേരിനർത്ഥം. ഈ വലിയ ചെവികൾക്ക് ആഴത്തിലുള്ള അർത്ഥമുണ്ട്. ഭക്തരുടെ പ്രാർത്ഥനകളെല്ലാം ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുന്നവനാണെന്നും, അറിവിൻ്റെയും ജ്ഞാനത്തിൻ്റെയും കാര്യത്തിൽ ആവശ്യമുള്ളതിനെ സ്വീകരിച്ച് വേണ്ടാത്തതിനെ തള്ളിക്കളയാൻ കഴിവുള്ളവനാണെന്നും (മുറം നെല്ലും പതിരും വേർതിരിക്കുന്നതുപോലെ) ഈ നാമം സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
പുരാ ദേവാസുരേ യുദ്ധേ പൂജിതോ ദിവിഷദ്ഗണൈഃ .
വിഘ്നം നിവാരയാമാസ വിഘ്നനാശസ്തതഃ സ്മൃതഃ ..
പണ്ട് ദേവാസുര യുദ്ധത്തിൽ ദേവഗണങ്ങളാൽ പൂജിക്കപ്പെട്ട് അവരുടെ തടസ്സങ്ങൾ നീക്കിയതുകൊണ്ട്, അവൻ 'വിഘ്നനാശൻ' എന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.
ഏതു കർമ്മം തുടങ്ങുന്നതിനും മുൻപുള്ള തടസ്സങ്ങളെ ഇല്ലാതാക്കുന്ന ദേവനാണ് ഗണപതി. അതുകൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹത്തെ 'വിഘ്നേശ്വരൻ' എന്നും 'വിഘ്നനാശൻ' എന്നും വിളിക്കുന്നത്. ദേവന്മാരുടെ കാര്യസിദ്ധിക്കായി തടസ്സങ്ങൾ മാറ്റിയതുപോലെ, ഭക്തരുടെ ജീവിതത്തിലെ തടസ്സങ്ങളെയും അദ്ദേഹം ഇല്ലാതാക്കുന്നു.
അദ്യായം ദേവി രാമേണ കുഠാരേണ നിപാത്യ ച .
ദശനം ദൈവതോ ഭദ്രേ ഹ്യേകദന്തഃ കൃതോഽമുനാ ..
ദേവി, ഭദ്രേ, ഇന്ന് പരശുരാമൻ തൻ്റെ കോടാലി കൊണ്ട് ഇവൻ്റെ ഒരു കൊമ്പ് മുറിച്ചുകളഞ്ഞതിനാൽ, ഇവൻ 'ഏകദന്തൻ' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടു.
കൈലാസത്തിൽ ശിവനെ കാണാനെത്തിയ പരശുരാമനെ ഗണപതി തടഞ്ഞപ്പോൾ, കോപിഷ്ഠനായ പരശുരാമൻ ശിവൻ നൽകിയ കോടാലികൊണ്ട് ഗണപതിയുടെ ഒരു കൊമ്പ് മുറിച്ചു. പിതാവ് നൽകിയ ആയുധത്തെ ബഹുമാനിച്ച് ഗണപതി അത് ഏറ്റുവാങ്ങി. ത്യാഗത്തിൻ്റെയും സമർപ്പണത്തിൻ്റെയും പ്രതീകമായാണ് ഒറ്റക്കൊമ്പിനെ കാണുന്നത്. അദ്വൈതത്തെയും (രണ്ടില്ല, ഒന്നുമാത്രം എന്ന അവസ്ഥ) ഈ ഒറ്റക്കൊമ്പ് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
ഭവിഷ്യത്യഥ പര്യായേ ബ്രഹ്മണോ ഹരവല്ലഭഃ .
വക്രീഭവിഷ്യത്തുണ്ഡത്വാദ്വക്രതുണ്ഡഃ സ്മൃതോ ബുധൈഃ ..
ഹരന് പ്രിയപ്പെട്ടവനേ, ബ്രഹ്മാവിൻ്റെ അടുത്ത കല്പത്തിൽ, വളഞ്ഞ തുമ്പിക്കൈയോടു കൂടിയവനാകുന്നതുകൊണ്ട് ജ്ഞാനികളാൽ 'വക്രതുണ്ഡൻ' എന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടും.
'വളഞ്ഞ തുമ്പിക്കൈയ്യോടു കൂടിയവൻ' എന്നാണ് ഈ പേരിനർത്ഥം. അധർമ്മത്തിൻ്റെയും തിന്മയുടെയും വളഞ്ഞ വഴികളെ തൻ്റെ തുമ്പിക്കൈ കൊണ്ട് നേരെയാക്കി ധർമ്മം സ്ഥാപിക്കുന്നവൻ എന്നൊരു ഗഹനമായ അർത്ഥം കൂടി ഈ നാമത്തിനുണ്ട്.
ഏവം തവാസ്യ പുത്രസ്യ സന്തി നാമാനി പാർവതി .
സ്മരണാത്പാപഹാരീണി ത്രികാലാനുഗതാന്യപി ..
പാർവ്വതീ, ഇപ്രകാരം നിൻ്റെ പുത്രന് എണ്ണമറ്റ നാമങ്ങളുണ്ട്. സ്മരിക്കുന്ന മാത്രയിൽത്തന്നെ പാപങ്ങളെ ഇല്ലാതാക്കുന്നതും, ഭൂതം, ഭാവി, വർത്തമാനം എന്നീ മൂന്നുകാലങ്ങളിലും ഒരുപോലെ പ്രസക്തമായതുമാണ് ആ നാമങ്ങൾ.
ഗണപതിയുടെ നാമങ്ങളുടെ കാലാതീതമായ ശക്തിയെയാണ് ഈ ശ്ലോകം പ്രകീർത്തിക്കുന്നത്. ഈ നാമജപം എക്കാലത്തും മനുഷ്യർക്ക് പാപമുക്തിയും ശ്രേയസ്സും നൽകുമെന്ന് ശ്രീകൃഷ്ണൻ ഉറപ്പുനൽകുന്നു.
അസ്മാത്ത്രയോദശീകല്പാത്പൂർവസ്മിന്ദശമീഭവേ .
മയാസ്മൈ തു വരോ ദത്തഃ സർഗദേവാഗ്രപൂജനേ ..
ഈ ത്രയോദശീ കല്പത്തിനും മുൻപുള്ള ദശമീ കല്പത്തിൽ, സൃഷ്ടികർമ്മങ്ങളിലും ദേവന്മാരുടെ പൂജയിലും ആദ്യപൂജ സ്വീകരിക്കുവാനുള്ള വരം ഞാൻ ഇവന് നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
എല്ലാ ശുഭകർമ്മങ്ങൾക്കും മുൻപ് ഗണപതിയെ പൂജിക്കുന്ന 'അഗ്രപൂജാ' നിയമത്തിനു പിന്നിലുള്ള ദൈവികമായ കാരണം ഇവിടെ വെളിപ്പെടുന്നു. സാക്ഷാൽ ശ്രീകൃഷ്ണൻ തന്നെയാണ് ഗണപതിക്ക് ഈ മഹത്തായ സ്ഥാനം നൽകി അനുഗ്രഹിച്ചത്.
ജാതകർമാദിസംസ്കാരേ ഗർഭാധാനാദികേഽപി ച .
യാത്രായാം ച വണിജ്യാദൗ യുദ്ധേ ദേവാർചനേ ശുഭേ ..
സങ്കഷ്ടേ കാമ്യസിദ്ധ്യർഥം പൂജയേദ്യോ ഗജാനനം .
തസ്യ സർവാണി കാര്യാണി സിദ്ധ്യന്ത്യേവ ന സംശയഃ ..
ഗർഭധാരണം, ജാതകർമ്മം തുടങ്ങിയ സംസ്കാരങ്ങളിലും, യാത്ര, കച്ചവടം തുടങ്ങിയ പ്രവൃത്തികളിലും, യുദ്ധത്തിലും, ദേവപൂജയിലും മറ്റ് എല്ലാ ശുഭകാര്യങ്ങളിലും, അതുപോലെ കഷ്ടപ്പാടുകൾ വരുമ്പോഴും ആഗ്രഹസാഫല്യത്തിനായും ആരാണോ ഗജാനനനെ പൂജിക്കുന്നത്, അവൻ്റെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും ഒരു സംശയവുമില്ലാതെ സഫലമാകും.
മനുഷ്യജീവിതത്തിലെ എല്ലാ ഘട്ടങ്ങളിലും ഗണപതിയുടെ ആരാധന എത്രമാത്രം പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു എന്ന് അവസാന ശ്ലോകങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ജനനം മുതൽ മരണം വരെയുള്ള കർമ്മങ്ങളിലും, ഭൗതികവും ആത്മീയവുമായ എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും ഗണപതിയെ ആരാധിക്കുന്നത് തടസ്സങ്ങൾ നീക്കി വിജയം ഉറപ്പാക്കുമെന്ന മഹത്തായ സന്ദേശത്തോടെ ഈ ഭാഗം അവസാനിക്കുന്നു.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച -
ശ്രുണു ദേവി മഹാഭാഗേ വേദോക്തം വചനം മമ .
യച്ഛ്രുത്വാ ഹർഷിതാ നൂനം ഭവിഷ്യസി ന സംശയഃ .
യം കാമഃ ക്രോധ ഉദ്വേഗോ ഭയം നാവിശതേ കദാ .
വേദസ്മൃതിപുരാണേഷു സംഹിതാസു ച ഭാമിനി ..
നാമാന്യസ്യോപദിഷ്ടാനി സുപുണ്യാനി മഹാത്മഭിഃ .
യാനി താനി പ്രവക്ഷ്യാമി നിഖിലാഘഹരാണി ച ..
പ്രമഥാനാം ഗണാ യേ ച നാനാരൂപാ മഹാബലാഃ .
തേഷാമീശസ്ത്വയം യസ്മാദ്ഗണേശസ്തേന കീർത്തിതഃ ..
ഭൂതാനി ച ഭവിഷ്യാണി വർതമാനാനി യാനി ച .
ബ്രഹ്മാണ്ഡാന്യഖിലാന്യേവ യസ്മിംല്ലംബോദരഃ സ തു ..
യഃ ശിരോ ദേവയോഗേന ഛിന്നം സംയോജിതം പുനഃ .
ഗജസ്യ ശിരസാ ദേവി തേന പ്രോക്തോ ഗജാനനഃ ..
ചതുർഥ്യാമുദിതശ്ചന്ദ്രോ ദർഭിണാ ശപ്ത ആതുരഃ .
അനേന വിധൃതോ ഭാലേ ഭാലചന്ദ്രസ്തതഃ സ്മൃതഃ ..
ശപ്തഃ പുരാ സപ്തഭിസ്തു മുനിഭിഃ സങ്ക്ഷയം ഗതഃ .
ജാതവേദാ ദീപിതോഽഭൂദ്യേനാസൗ ശൂർപകർണകഃ ..
പുരാ ദേവാസുരേ യുദ്ധേ പൂജിതോ ദിവിഷദ്ഗണൈഃ .
വിഘ്നം നിവാരയാമാസ വിഘ്നനാശസ്തതഃ സ്മൃതഃ ..
അദ്യായം ദേവി രാമേണ കുഠാരേണ നിപാത്യ ച .
ദശനം ദൈവതോ ഭദ്രേ ഹ്യേകദന്തഃ കൃതോഽമുനാ ..
ഭവിഷ്യത്യഥ പര്യായേ ബ്രഹ്മണോ ഹരവല്ലഭഃ .
വക്രീഭവിഷ്യത്തുണ്ഡത്വാദ്വക്രതുണ്ഡഃ സ്മൃതോ ബുധൈഃ ..
ഏവം തവാസ്യ പുത്രസ്യ സന്തി നാമാനി പാർവതി .
സ്മരണാത്പാപഹാരീണി ത്രികാലാനുഗതാന്യപി ..
അസ്മാത്ത്രയോദശീകല്പാത്പൂർവസ്മിന്ദശമീഭവേ .
മയാസ്മൈ തു വരോ ദത്തഃ സർഗദേവാഗ്രപൂജനേ ..
ജാതകർമാദിസംസ്കാരേ ഗർഭാധാനാദികേഽപി ച .
യാത്രായാം ച വണിജ്യാദൗ യുദ്ധേ ദേവാർചനേ ശുഭേ ..
സങ്കഷ്ടേ കാമ്യസിദ്ധ്യർഥം പൂജയേദ്യോ ഗജാനനം .
തസ്യ സർവാണി കാര്യാണി സിദ്ധ്യന്ത്യേവ ന സംശയഃ ..