பஜ கோவிந்தம்

Verse 1
பஜ கோவிந்தம் பஜ கோவிந்தம் கோவிந்தம் பஜ மூடமதே। ஸம்ப்ராப்தே ஸந்நிஹிதே காலே நஹி நஹி ரக்ஷதி டுக்ருஞ்கரணே।
அறிவற்ற மனமே, கோவிந்தனைத் துதிப்பாயாக, கோவிந்தனை வழிபடுவாயாக என்று ஆதிசங்கரர் இந்த முதல் பாடலில் மிக உறுதியாக உபதேசிக்கிறார். மரண காலம் மிக அருகில் நெருங்கும் போது, நீ இப்போது மிகவும் சிரமப்பட்டு கற்றுக் கொண்டிருக்கும் வியாகரண இலக்கண விதிகள் நிச்சயமாக உன்னைக் காப்பாற்றப் போவதில்லை. கோவிந்தன் என்னும் திருநாமத்திற்குப் பல ஆழமான பொருள்கள் உள்ளன. கோ என்பது இந்திரியங்களையும், விந்த என்பது அவற்றை அடக்கி ஆள்பவன் என்பதையும் குறிக்கும். மேலும் பசுக்களைக் காக்கும் கண்ணனாகக் கருதப்படும் கோவிந்தன், இங்கு முக்தியைத் தரும் பரமாத்மாவாகச் சித்தரிக்கப்படுகிறார்.
இந்த ஸ்லோகத்தின் பின்னணியில் ஒரு வரலாற்று நிகழ்வு உண்டு. காசி மாநகரில் ஆதிசங்கரர் தன் சீடர்களுடன் நடந்து சென்றபோது, ஒரு முதியவர் பாணினியின் இலக்கண சூத்திரங்களை உருப்போட்டுக் கொண்டிருந்தார். வாழ்வின் இறுதி நிலையில் இருக்கும் அந்த முதியவர் இறைவனைச் சிந்திக்காமல் வார்த்தை ஜாலங்களில் மூழ்கியிருப்பதைக் கண்டு இரக்கம் கொண்டு சங்கரர் இப்பாடலை இயற்றினார். இதில் வரும் மூடமதே என்ற சொல் மனிதன் தனது நிலையற்ற வாழ்வை நிலையானது என்று நம்பும் அறியாமையைக் குறிக்கிறது.
இதன் தத்துவப் பொருள் என்னவென்றால், உலகியல் அறிவும் தர்க்கமும் ஒரு மனிதனுக்கு இவ்வுலகில் புகழையும் பொருளையும் பெற்றுத்தரலாம். ஆனால் மரணம் என்னும் எல்லையைத் தாண்டும்போது அந்தப் பூத உடல் எதையும் எடுத்துச் செல்ல முடியாது. ஆன்மாவின் பயணத்திற்குத் தேவையானது இறைவனை நோக்கிய பக்தியும் சரணாகதியுமே ஆகும். எனவே வீணான வாதங்களிலும் இலக்கண நுணுக்கங்களிலும் காலத்தைச் செலவிடாமல், ஆதிமூலமான கோவிந்தனைச் சரணடைய வேண்டும் என்பதே ஆதிசங்கரரின் அறிவுரை.

Verse 2
மூட ஜஹீஹி தநாகமத்ருஷ்ணாம் குரு ஸத்புத்திம் மனஸி வித்ருஷ்ணாம்। யல்லபஸே நிஜகர்மோபாத்தம் வித்தம் தேன வினோதய சித்தம்।
மூடனே, செல்வம் சேர்ப்பதில் உனக்கு இருக்கும் பேராசையைத் தூக்கியெறிந்துவிடு என்று சங்கரர் இப்பாடலில் எச்சரிக்கிறார். உனது மனதில் நற்புத்தியை வளர்த்துக் கொள்வதோடு, புலன் இன்பங்கள் மீதான தாகத்தை அறவே நீக்கிவிடு. உன்னுடைய உழைப்பால் அல்லது முற்பிறவியின் நல்வினைப்பயனால் உனக்கு என்ன செல்வம் கிடைக்கிறதோ, அதைக் கொண்டு உன் மனதை மகிழ்ச்சியாகவும் அமைதியாகவும் வைத்துக் கொள். பேராசை என்பது ஒருபோதும் அடங்காத தீ போன்றது, அது மனிதனை மீண்டும் மீண்டும் பிறவிப் பெருங்கடலில் தள்ளிவிடும்.
தநாகமத்ருஷ்ணாம் என்பது செல்வத்தைப் பெருக்குவதில் உள்ள தாகத்தைக் குறிக்கிறது. மனிதர்கள் எப்போதும் தன்னிடம் இருப்பதை விட அதிகமாகச் சம்பாதிக்க வேண்டும் என்று ஓடிக்கொண்டே இருக்கிறார்கள். இதனால் அவர்களுக்கு நிம்மதி கிடைப்பதில்லை. சங்கரர் இங்கு செல்வத்தைத் தேட வேண்டாம் என்று சொல்லவில்லை, மாறாக செல்வத்தின் மீதான பிணைப்பையும் அதன் மூலம் கிடைக்கும் தற்காலிகப் பெருமையையும் தவிர்க்கச் சொல்கிறார்.
ஆன்மீக ரீதியாக, வித்ருஷ்ணாம் என்பது ஆசையற்ற நிலையைத் தெரிவிக்கிறது. ஒருவன் தனது கர்மாவின் பயனாகக் கிடைக்கும் பொருளை ஏற்றுக்கொண்டு திருப்தி அடையும்போது, அவனது மனம் அலைபாயாமல் நிலைபெறுகிறது. இதுவே மன அமைதிக்கான வழி. இறைவன் நமக்கு எதைக் கொடுக்கிறாரோ அதுவே நமக்கு போதுமானது என்ற மனப்பக்குவமே உண்மையான செல்வம் என்பது இப்பாடலின் சாரமாகும்.

Verse 3
நாரீஸ்தனபரநாபீதேஶம் த்ருஷ்ட்வா மா கா மோஹாவேஶம்। ஏதன்மாம்ஸவஸாதிவிகாரம் மனஸி விசிந்தய வாரம் வாரம்।
பெண்களின் அழகைக் கண்டு மோகம் கொண்டு உன் நிலையை மறந்துவிடாதே என்று சங்கரர் இங்கு உலகியல் மனிதர்களுக்கு அறிவுறுத்துகிறார். ஒரு பெண்ணின் உடல் என்பது உண்மையில் மாமிசம், கொழுப்பு மற்றும் பிற அசுத்தமான பொருட்களின் கலவையே தவிர வேறில்லை. உன்னைக் கவரும் அந்த அழகின் பின்னால் இருக்கும் இந்த உண்மையை உன் மனதில் மீண்டும் மீண்டும் சிந்தித்துப் பார். இந்த விழிப்புணர்வு உன்னைச் சிற்றின்ப மோகத்திலிருந்து விடுவிக்கும்.
புராண ரீதியாகப் பார்த்தால், பல முனிவர்கள் கூட அழகின் வசப்பட்டுத் தங்களின் தவ வலிமையை இழந்திருக்கிறார்கள். அத்தகைய இடர்ப்பாடுகளைத் தவிர்க்கவே சங்கரர் உடலின் அநித்தியத் தன்மையைச் சுட்டிக்காட்டுகிறார். அழகிய தோற்றம் என்பது வெறும் மாயை என்பதை உணர்த்தவே மாம்ஸவஸாதிவிகாரம் என்ற கடுமையான சொற்களைப் பயன்படுத்துகிறார்.
தத்துவ ரீதியாக, உடல் என்பது ஆன்மா குடியிருக்கும் ஒரு வாடகை வீடு போன்றது. வெளியிலிருந்து பார்ப்பதற்கு அழகாகத் தெரிந்தாலும் உள்ளே அது வெறும் தசை மற்றும் எலும்புகளாலானது. இந்த உண்மையை உணர்வதன் மூலம், ஒருவன் புலன் இன்பங்களின் தற்காலிகத் தன்மையை அறிந்து, நிலையான பேரின்பத்தை நோக்கித் திரும்ப முடியும். இது காமத்தை வெறுப்பதற்கான போதனை அல்ல, மாறாகப் புலன்களுக்கு அடிமையாகாமல் இருக்க வேண்டியதன் அவசியத்தை உணர்த்தும் பாடமாகும்.

Verse 4
நலினீதலகதஜலமதிதரலம் தத்வஜ்ஜீவிதமதிஶயசபலம்। வித்தி வ்யாத்யபிமானக்ரஸ்தம் லோகம் ஶோகஹதம் ச ஸமஸ்தம்।
தாமரை இலையின் மேல் இருக்கும் நீர்த்துளி எப்படி நிலை கொள்ளாமல் ஆடிக்கொண்டே இருக்குமோ, அதுபோலவே மனித வாழ்க்கையும் மிகவும் நிலையற்றது மற்றும் சஞ்சலமானது. நோய் மற்றும் தற்பெருமை ஆகியவற்றால் சூழப்பட்ட இந்த உலகம் முழுவதும் துக்கத்தால் நிறைந்துள்ளது என்பதைப் புரிந்து கொள். வாழ்க்கை என்பது ஒரு நொடியில் மறைந்துவிடக்கூடியது, எனவே வீணான கர்வத்தில் காலத்தைக் கழிக்க வேண்டாம் என்று சங்கரர் கூறுகிறார்.
நலினீதலகதஜலம் என்ற உவமை இந்தியத் தத்துவத்தில் மிகவும் பிரபலம். தாமரை இலையில் நீர் ஒட்டாமல் இருக்கும், ஆனால் அந்த நீர் மிகச் சிறிய காற்றிலும் கீழே விழுந்துவிடும். அதுபோலவே மனித உடலும் அதன் உயிர் மூச்சும் மிகவும் பலவீனமானவை. எப்போது மரணம் வரும் என்று யாராலும் சொல்ல முடியாது.
ஆன்மீகத் தத்துவத்தில், வ்யாத்யபிமானக்ரஸ்தம் என்பது நோய்களாலும் அகந்தையாலும் பிடிபட்டுள்ள நிலையைக் குறிக்கிறது. உடல் நோய்கள் ஒருபுறம் வாட்டினாலும், நான் என்ற அகந்தை மனிதனை மேலும் துயரத்தில் ஆழ்த்துகிறது. இந்த உலகம் ஶோகஹதம் அதாவது துக்கத்தால் ஆனது என்பதை உணர்வதே ஞானத்தின் தொடக்கம். இந்த உண்மையை அறிந்தவன் நிலையற்ற இன்பங்களை விடுத்து, நிலையான இறைத் திருவடியைப் பற்றிக் கொள்வான்.

Verse 5
யானத்வித்தோபார்ஜனஸக்தஸ்தாவந்நிஜபரிவாரோ ரக்த꞉। பஶ்சாஜ்ஜீவதி ஜர்ஜரதேஹே வார்தாம் கோ(அ)பி ந ப்ருச்சதி கேஹே।
ஒருவன் பணம் சம்பாதிக்கும் திறமையுடன் இருக்கும் வரை மட்டுமே அவனுடைய குடும்பத்தினர் அவன் மீது அன்பு காட்டுகிறார்கள். அவன் முதுமை அடைந்து, உடல் தளர்ந்து, உழைக்க முடியாத நிலையை அடையும் போது, அவனுடைய சொந்த வீட்டிலேயே அவனுடன் பேசக்கூட யாரும் முன்வருவதில்லை. உலகம் எவ்வளவு சுயநலமானது என்பதைச் சங்கரர் இந்த வரிகளில் மிகவும் வெளிப்படையாகத் தோல் உரித்துக் காட்டுகிறார்.
குடும்ப பாசம் என்பது பெரும்பாலும் பொருளாதாரத் தேவைகளை அடிப்படையாகக் கொண்டது என்ற கசப்பான உண்மையை இங்கு ஜர்ஜரதேஹே என்ற சொல் மூலம் விளக்குகிறார். சிதைந்த உடல் கொண்ட முதியவரை எவரும் மதிப்பதில்லை என்பது உலக நியதியாக இருக்கிறது. மனித உறவுகளின் மேலோட்டமான தன்மையை இது பறைசாற்றுகிறது.
ஆன்மீக ரீதியாக, இது மனிதனைப் பற்றற்ற நிலைக்குத் தள்ளுகிறது. உலகியல் உறவுகள் யாவும் ஒரு நிபந்தனைக்கு உட்பட்டவை என்பதை உணரும்போது, ஒருவன் நிலையான பந்தமான இறைவனைத் தேடத் தொடங்குகிறான். குடும்பத்தை வெறுக்கச் சொல்லாமல், அந்த உறவுகளின் எல்லையைப் புரிந்து கொண்டு, இறுதியில் எஞ்சியிருப்பது இறை பக்தி மட்டுமே என்பதைச் சங்கரர் உணர்த்துகிறார்.

Verse 6
யாவத்பவனோ நிவஸதி தேஹே தாவத்ப்ருச்சதி குஶலம் கேஹே। கதவதி வாயௌ தேஹாபாயே பார்யா பிப்யதி தஸ்மின் காயே।
உடல் உள்ளே மூச்சு காற்று ஓடிக்கொண்டிருக்கும் வரை மட்டுமே வீட்டில் உள்ளவர்கள் உன்னுடைய நலத்தைப் பற்றி விசாரிக்கிறார்கள். அந்தப் பிராண வாயு உடலை விட்டு நீங்கியவுடன், உயிர் பிரிந்த அந்த உடலைக் கண்டு உன் மனைவியே பயப்படுகிறாள். அன்பு செலுத்திய உறவுகள் அனைத்தும் பிணம் என்று பெயரிட்டு அந்த உடலை விட்டு விலகி நிற்கிறார்கள். மரணம் என்பது உடலுக்கும் உலகிற்கும் உள்ள தொடர்பை எப்படி அறுக்கிறது என்பதை இது காட்டுகிறது.
வாயு என்பது இங்கு உயிர்ச் சக்தியைக் குறிக்கிறது. உயிர் இருக்கும் வரை உடல் புனிதமானது, உயிர் போனபின் அது அசுத்தமாகக் கருதப்படுகிறது. உயிரோடு இருந்தபோது ஆலிங்கனம் செய்த மனைவியே, உயிர் பிரிந்தவுடன் அந்த உடலைத் தொட அஞ்சுகிறாள் என்ற யதார்த்தத்தை சங்கரர் சுட்டிக்காட்டுகிறார்.
தத்துவ ரீதியாக, நாம் நமது உடல் மீது வைத்துள்ள அளவு கடந்த பற்று எவ்வளவு வீணானது என்பதை இது விளக்குகிறது. உடல் என்பது வெறும் கருவி மட்டுமே, அதற்குள் இருக்கும் ஆன்மாவே உண்மை. உடல் அழியக்கூடியது என்பதை உணர்ந்து, அழிவில்லாத பரம்பொருளைப் பற்றிக் கொள்வதே ஞானம். உறவுகளின் பயம் மரணத்தின் தவிர்க்க முடியாத தன்மையை நமக்கு நினைவூட்டுகிறது.

Verse 7
பாலஸ்தாவத் க்ரீடாஸக்தஸ்தருணஸ்தாவத் தருணீஸக்த꞉। வ்ருத்தஸ்தாவச்சிந்தாஸக்த꞉ பரே ப்ரஹ்மணி கோ(அ)பி ந ஸக்த꞉।
குழந்தைப் பருவத்தில் சிறுவர்கள் விளையாட்டிலேயே மூழ்கிக் கிடக்கிறார்கள். வாலிப வயதில் இளைஞர்கள் பெண்களின் மோகத்தில் ஆழ்ந்து கிடக்கிறார்கள். முதுமை வந்தபோது மனிதன் கவலைகளிலும் கடந்த கால நினைவுகளிலும் சிக்கித் தவிக்கிறான். ஆனால் வாழ்வின் எந்தக் கட்டத்திலும் பரப்பிரம்மமாகிய இறைவனிடம் பற்று வைக்க ஒருவருக்கும் தோன்றுவதில்லை என்பதுதான் பெரிய சோகம் என்று சங்கரர் வருந்துகிறார்.
மனித வாழ்வின் மூன்று முக்கிய நிலைகளையும் இங்கு மிகத் தெளிவாக விவரிக்கிறார். அறியாமை நிறைந்த குழந்தைப் பருவம், ஆசை நிறைந்த இளமைப் பருவம், கவலை நிறைந்த முதுமைப் பருவம் என அனைத்தும் வீணாகக் கழிகின்றன. பரே ப்ரஹ்மணி அதாவது அந்தப் பரம்பொருளைப் பற்றிச் சிந்திக்க யாருக்கும் நேரமோ விருப்பமோ இருப்பதில்லை.
இந்த ஸ்லோகம் கால மேலாண்மையை ஆன்மீக ரீதியாக விளக்குகிறது. ஒவ்வொரு பருவத்திலும் மனிதன் ஏதோ ஒரு மாயையில் சிக்கித் தவிக்கிறான். வாழ்வின் நோக்கம் என்ன என்பதைச் சிந்திக்காமல் காலத்தைக் கடத்துகிறான். இறைவனைத் தேடுவதற்கு முதுமை வரை காத்திருக்கத் தேவையில்லை, இப்போதே அந்தத் தேடலைத் தொடங்க வேண்டும் என்பதே இதன் உட்பொருள்.

Verse 8
கா தே காந்தா கஸ்தே புத்ர꞉ ஸம்ஸாரோ(அ)யமதீவ விசித்ர꞉। கஸ்ய த்வம் க꞉ குத ஆயாதஸ்தத்த்வம் சிந்தய யதிதம் ப்ராந்த꞉।
உனது மனைவி யார்? உனது மகன் யார்? இந்த உலகியல் வாழ்க்கை என்பது மிகவும் விசித்திரமானது மற்றும் புதிரானது. நீ யாருடையவன்? நீ யார்? எங்கிருந்து வந்தாய்? இந்த உண்மைகளை ஆழமாகச் சிந்தித்துப் பார். ஏனெனில் நீ இப்போது பார்த்துக் கொண்டிருக்கும் இந்த உறவுகள் யாவும் ஒருவிதமான மயக்கமே தவிர வேறில்லை. ஆதிசங்கரர் இங்கு ஆத்ம விசாரணையை மேற்கொள்ளும்படி நம்மைத் தூண்டுகிறார்.
ஸம்ஸாரோ(அ)யமதீவ விசித்ர꞉ என்ற வரி உலக வாழ்வின் புரியாத புதிர்களைக் குறிக்கிறது. இன்று நெருக்கமாக இருக்கும் உறவுகள் நாளை அந்நியமாகிவிடுகின்றன. முற்பிறவியின் கர்மத் தொடர்ச்சியால் நாம் வெவ்வேறு உடல்களில் பிறந்து வெவ்வேறு உறவுகளைக் கொள்கிறோம். இவை அனைத்தும் தற்காலிகமானவை.
தத்துவ ரீதியாக, இது அத்வைத விசாரணையின் சாரமாகும். நான் யார் என்ற கேள்விக்கு விடை காண்பதே பிறவிப் பெருங்கடலைக் கடப்பதற்கான வழி. நான் உடல் அல்ல, நான் ஆன்மா என்ற உணர்வு வரும்போது, மாயை அகலும். உறவுகளின் அநித்தியத்தை உணர்ந்து, நிலையான ஆத்ம தத்துவத்தைச் சிந்திப்பவன் மட்டுமே பிறவிப் பிணியிலிருந்து விடுதலை பெற முடியும்.

Verse 9
ஸத்ஸங்கத்வே நி꞉ஸங்கத்வம் நி꞉ஸங்கத்வே நிர்மோஹத்வம்। நிர்மோஹத்வே நிஶ்சலிதத்வம் நிஶ்சலிதத்வே ஜீவன்முக்தி।
நல்லோர்களின் சேர்க்கையால் உலகியல் பற்றுகளின் மீது வெறுப்பு உண்டாகிறது. பற்றற்ற நிலையை அடைந்தால் மனதின் மயக்கம் நீங்குகிறது. மயக்கம் நீங்கினால் மனமானது சலனமில்லாமல் நிலைபெறுகிறது. மனமானது அசையாமல் நிலைபெற்றுவிட்டால், ஒருவன் உயிருடன் இருக்கும்போதே முக்தி அடைகிறான். முக்தியை அடைவதற்கான ஒரு படிக்கட்டைப் போல இந்த ஸ்லோகம் அமைந்துள்ளது.
ஸத்ஸங்கத்வம் என்பது இறைவனை உணர்ந்த ஞானிகளின் கூட்டுறவைக் குறிக்கிறது. இதுவே ஆன்மீகப் பயணத்தின் முதல் படி. நல்ல எண்ணங்கள் கொண்ட மனிதர்களுடன் பழகும்போது, நமது தீய எண்ணங்கள் மறைந்து, வைராக்கியம் பிறக்கிறது. வைராக்கியம் என்பது பற்றற்ற நிலையைக் குறிக்கும் நி꞉ஸங்கத்வம் ஆகும்.
இதன் தத்துவச் சிறப்பு என்னவென்றால், படிப்படியாக எப்படி ஒருவன் முக்தியை அடைய முடியும் என்பதைச் சங்கரர் விளக்குகிறார். மனதின் சலனமே துக்கத்திற்குக் காரணம். நிர்மோஹத்வம் என்பது ஆசைகளால் ஏற்படும் குழப்பம் இல்லாத நிலை. இறுதியாக, ஜீவன்முக்தி என்பது இந்த உடலோடு இருக்கும்போதே பரமாத்மாவை உணர்ந்து அமைதி பெறுவதாகும். எனவே முக்தி என்பது எங்கோ மரணத்திற்குப் பின் கிடைப்பது அல்ல, அது சரியான பாதையில் சென்றால் இங்கேயே சாத்தியம்.

Verse 10
வயஸி கதே க꞉ காமவிகார꞉ ஶுஷ்கே நீரே க꞉ காஸார꞉। க்ஷீணே வித்தே க꞉ பரிவாரோ ஜ்ஞாதே தத்த்வே க꞉ ஸம்ஸார꞉।
வயது முதிர்ந்த பிறகு காம உணர்வுகளுக்கு எங்கே இடம் இருக்கிறது? நீர் வற்றிப்போன குளத்தை ஒருவன் குளம் என்று அழைக்க முடியுமா? அதுபோலவே செல்வம் அழிந்துபோன பிறகு உறவினர்கள் எங்கே இருப்பார்கள்? உண்மையான ஆத்ம தத்துவத்தை அறிந்த பிறகு பிறவிப் பெருங்கடலான சம்சாரத்திற்கு எங்கே வேலை? இந்த ஸ்லோகம் காரண காரியத் தொடர்புகளை விளக்கி, ஞானத்தின் உயர்வைக் காட்டுகிறது.
ஒவ்வொரு செயலும் ஒரு அடிப்படையைக் கொண்டுள்ளது. காமத்திற்கு இளமை அடிப்படை, குளத்திற்கு நீர் அடிப்படை, உறவுகளுக்குப் பணம் அடிப்படை. இவை மறைந்து போகும்போது அவற்றுடன் தொடர்புடைய உணர்வுகளும் செயல்களும் தானாகவே மறைந்து விடுகின்றன. இது இயற்கையின் நியதியாகும்.
தத்துவ ரீதியாக, ஜ்ஞாதே தத்த்வே அதாவது உண்மையை உணர்ந்தவனுக்குச் சம்சாரம் என்பது இல்லை. அறியாமை இருக்கும் வரைதான் பிறப்பு இறப்புச் சுழற்சி இருக்கும். சூரியன் உதித்த பின் இருள் மறையுமாறு, ஞானம் பிறந்த பின் உலகியல் துயரங்கள் யாவும் தானாகவே மறைந்துவிடும். எனவே அடிப்படை உண்மையை உணர்வதில் கவனம் செலுத்த வேண்டும் என்பது இதன் பொருளாகும்.

Verse 11
மா குரு தனஜனயௌவநகர்வம் ஹரதி நிமேஷாத் கால꞉ ஸர்வம்। மாயாமயமிதமகிலம் ஹித்வா ப்ரஹ்மபதம் த்வம் ப்ரவிஶ விதித்வா।
உன்னுடைய செல்வம், உனக்கு இருக்கும் ஆள் பலம் மற்றும் உனது இளமையைக் கண்டு ஒருபோதும் பெருமை கொள்ளாதே. ஏனெனில் காலம் இவை அனைத்தையும் ஒரே நிமிடத்தில் பறித்துக் கொள்ளும் வல்லமை கொண்டது. இந்த உலகம் முழுவதும் மாயையினால் நிறைந்தது என்பதை உணர்ந்து, அதைத் துறந்துவிட்டு, எக்காலத்திலும் அழியாத பிரம்ம பதத்தை அடைவதற்கு முயற்சி செய். சங்கரர் கர்வத்தைக் கைவிடச் சொல்லி இங்கு எச்சரிக்கிறார்.
காலம் என்பது எல்லாவற்றையும் விழுங்கும் மிகப்பெரிய சக்தி. கால꞉ ஸர்வம் ஹரதி என்பது காலத்தின் அழிக்கும் தன்மையைக் குறிக்கிறது. இன்று நம்மிடம் இருக்கும் எதுவுமே நாளை நம்மிடம் இருக்கும் என்பதற்கு எந்த உத்தரவாதமும் இல்லை. எனவே நிலையற்ற விஷயங்களைக் கண்டு கர்வம் கொள்வது அறியாமையாகும்.
ஆன்மீகத் தத்துவத்தில், மாயாமயமிதமகிலம் என்பது உலகம் ஒரு தோற்றமே தவிர நிஜமானதல்ல என்பதைக் குறிக்கிறது. கானல் நீரைக் கண்டு ஏமாறும் மானைப் போல மனிதன் இந்த உலக இன்பங்களைக் கண்டு ஏமாறுகிறான். இந்தப் போலித் தோற்றங்களை நீக்கிவிட்டு, பிரம்ம உணர்வில் நிலைபெறுவதே ஒரு மனிதனின் வாழ்நாள் இலக்காக இருக்க வேண்டும்.

Verse 12
தினயாமின்யௌ ஸாயம் ப்ராத꞉ ஶிஶிரவஸந்தௌ புனராயாத꞉। கால꞉ க்ரீடதி கச்சத்யாயுஸ்ததபி ந முஞ்சத்யாஶாவாயு꞉।
பகலும் இரவும், மாலையும் காலையும், குளிர்காலமும் வசந்தகாலமும் மீண்டும் மீண்டும் வந்து வந்து போகின்றன. காலம் தன் போக்கில் விளையாடிக்கொண்டே இருக்கிறது, மனிதனின் ஆயுள் குறைந்து கொண்டே போகிறது. இவ்வளவு மாற்றங்கள் உலகத்தில் நிகழ்ந்தாலும், மனிதனின் மனதில் இருக்கும் ஆசை என்னும் காற்றானது அவனை விட்டு ஒருபோதும் விலகுவதில்லை. காலம் மாறினாலும் ஆசை மாறுவதில்லை என்பதைச் சங்கரர் இங்கு வருத்தத்துடன் கூறுகிறார்.
இயற்கையின் சுழற்சி முடிவில்லாமல் நடந்து கொண்டே இருக்கிறது. பருவங்கள் மாறுகின்றன, ஆனால் மனிதன் தன் நிலையை உணர்வதில்லை. கால꞉ க்ரீடதி என்ற சொல் காலம் ஒரு விளையாட்டு வீரன் போல மனித உயிர்களைப் பந்தாடுகிறது என்பதைக் குறிக்கிறது. மனிதன் முதுமை அடைந்தாலும் அவனது ஆசைகள் மட்டும் இளமையாகவே இருக்கின்றன.
தத்துவ ரீதியாக, ஆஶாவாயு꞉ என்பது ஆசையை ஒரு சூறாவளிக் காற்றுடன் ஒப்பிடுகிறது. அது மனிதனை நிம்மதியாக இருக்க விடுவதில்லை. ஆயுள் குறைவதை அறியாமல், இன்னும் உலகியல் இன்பங்களை அனுபவிக்க வேண்டும் என்ற வேட்கையிலேயே மனிதன் காலத்தைக் கழிக்கிறான். இந்த ஆசை வலைக்குள் சிக்காமல் இருப்பவனே ஞானி.

Verse 13
கா தே காந்தாதனகதசிந்தா வாதுல கிம் தவ நாஸ்தி நியந்தா। த்ரிஜகதி ஸஜ்ஜனஸங்கதிரேகா பவதி பவார்ணவதரணே நௌகா।
பைத்தியக்காரனே, உனது மனைவி மற்றும் செல்வத்தைப் பற்றியே ஏன் கவலைப்படுகிறாய்? உன்னை வழிநடத்த ஒரு மேலான சக்தி அல்லது இறைவன் இல்லையா? இந்த மூன்று உலகங்களிலும் நல்லவர்களின் சேர்க்கை ஒன்றே பிறவிப் பெருங்கடலைக் கடப்பதற்கான ஒரு படகாகும். வீணான கவலைகளைத் தவிர்த்துவிட்டு நல்லவர்களின் வழிகாட்டுதலை நாடு என்று சங்கரர் இப்பாடலில் அறிவுறுத்துகிறார்.
வாதுல என்ற சொல் ஒருவனை பைத்தியக்காரன் என்று அழைப்பது போலத் தோன்றினாலும், அது உண்மையை உணராமல் மாயையில் சுழலும் சராசரி மனிதனைத் தட்டி எழுப்பப் பயன்படுத்தப்பட்ட சொல்லாகும். இறைவன் ஒருவன் இருக்கும்போது நமது சுமைகளை அவன் தாங்குவான் என்ற நம்பிக்கை நமக்கு வேண்டும்.
ஆன்மீக ரீதியாக, ஸஜ்ஜனஸங்கதி என்பது மிக உயர்ந்ததாகக் கருதப்படுகிறது. சம்சாரக் கடல் ஆழமானது மற்றும் பயங்கரமானது, அதைத் தனியாகக் கடப்பது கடினம். ஆனால் ஞானம் பெற்ற நல்லவர்களின் சகவாசம் நமக்கு ஒரு பாதுகாப்பான படகு போல உதவும். அந்தப் படகில் ஏறி நாம் எளிதாகக் கரையை அடையலாம்.

Verse 14
ஜடிலீ முண்டீ லுஞ்சிதகேஶ꞉ காஷாயாம்பரபஹுக்ருதவேஷ꞉। பஶ்யன்னபி ச ந பஶ்யதி மூடோ ஹ்யுதரநிமித்தம் பஹுக்ருதவேஷ꞉।
தலையைச் சடை பிடித்துத் தொங்கவிட்டவன், மொட்டை அடித்தவன், முடியை மழித்தவன், காவி உடை அணிந்தவன் எனப் பலவிதமான வேஷங்களை மனிதர்கள் போடுகிறார்கள். ஆனால் உண்மையை உணராத அந்த மூடர்கள், எல்லாவற்றையும் பார்த்தாலும் எதையுமே உணர்வதில்லை. உண்மையில் இந்த வேஷங்கள் யாவும் அவர்களின் வயிற்றுப் பிழைப்பிற்காகச் செய்யப்படும் நாடகங்களே தவிர உண்மையான துறவறம் அல்ல என்று சங்கரர் போலித்தனத்தைச் சாடுகிறார்.
வெளிப்புற வேஷங்கள் ஒருவனை ஞானியாக்காது. காவி உடையும் ருத்ராட்சமும் மட்டும் முக்தியைத் தந்துவிடாது. வயிற்றுப் பசிக்காக ஆன்மீகத்தைத் தொழிலாக மாற்றிக்கொண்ட பலரைச் சங்கரர் இங்குக் கடுமையாக விமர்சிக்கிறார். உதரநிமித்தம் என்பது வயிற்றுப் பிழைப்பைக் குறிக்கிறது.
தத்துவ ரீதியாக, உள்ளொன்று வைத்துப் புறமொன்று பேசுவது ஆன்மீகத்திற்கு எதிரானது. உண்மையான துறவு என்பது மனதிற்குள் ஏற்பட வேண்டிய மாற்றம். பற்றுகளை அறுப்பதே துறவே தவிர, முடியை அறுப்பதோ உடையை மாற்றுவதோ அல்ல. கபட வேடதாரிகள் உண்மையை ஒருபோதும் தரிசிக்க முடியாது என்பதை இது உணர்த்துகிறது.

Verse 15
அங்கம் கலிதம் பலிதம் முண்டம் தஶனவிஹீனம் ஜாதம் துண்டம்। வ்ருத்தோ யாதி க்ருஹீத்வா தண்டம் ததபி ந முஞ்சத்யாஶாபிண்டம்।
உடல் தளர்ந்துவிட்டது, தலை மயிர் நரைத்துவிட்டது, வாயில் பற்கள் விழுந்துவிட்டன. முதியவர் ஒருவர் ஊன்று கோலைப் பிடித்துக் கொண்டு தள்ளாடி நடக்கிறார். இவ்வளவு முதுமை வந்த பிறகும், மரணம் அருகில் வந்த பிறகும், அவரிடமுள்ள ஆசை என்னும் மூட்டை மட்டும் அவரை விட்டு விலகுவதே இல்லை. முதுமையிலும் ஆசையின் பிடி குறையாத மனித இயல்பைச் சங்கரர் இங்கு விளக்குகிறார்.
தஶனவிஹீனம் என்பது பற்கள் இல்லாத நிலையைத் தெரிவிக்கிறது. உடல் உறுப்புகள் ஒவ்வொன்றாகத் தங்களின் சக்தியை இழக்கின்றன. ஒரு முதியவர் நடக்கக் கூடத் தண்டம் எனப்படும் கோலைச் சார்ந்து இருக்க வேண்டியுள்ளது. இருந்தபோதிலும், மனம் மட்டும் இன்னும் ஏதோ ஒரு ஆசையைப் பற்றிக் கொண்டே இருக்கிறது.
இந்த ஸ்லோகம் ஆஶாபிண்டம் என்ற சொல்லால் ஆசையை ஒரு சுமை அல்லது பிண்டம் என்று உருவகப்படுத்துகிறது. உடல் அழிந்தாலும் வாசனை எனப்படும் ஆசைப் பதிவுகள் அழிவதில்லை. இந்த ஆசையே அடுத்த பிறவிக்கு வித்தாக அமைகிறது. எனவே முதுமை வருவதற்கு முன்னரே ஆசைகளை அடக்கப் பழக வேண்டும் என்பது இதன் கருத்தாகும்.

Verse 16
அக்ரே வஹ்னி꞉ ப்ருஷ்டே பானூ ராத்ரௌ சுபுகஸமர்பிதஜானு꞉। கரதலபிக்ஷஸ்தருதலவாஸஸ்ததபி ந முஞ்சத்யாஶாபாஶ꞉।
முன்னால் நெருப்பு எரிகிறது, பின்னால் சூரியன் சுடுகிறது. குளிரைத் தாங்க முடியாமல் இரவில் முழங்கால்களைத் தாடையில் சேர்த்துக் கொண்டு குறுகிப் படுக்கிறான். கையேந்திப் பிச்சை எடுத்து உண்கிறான், மரத்தடியில் வசிக்கிறான். இவ்வளவு வறுமையிலும் இவ்வளவு கஷ்டத்திலும் வாழ்க்கை நடத்தும் அந்த ஏழை மனிதனைக்கூட ஆசை என்னும் கயிறு விடுவதில்லை. ஆசையின் வலிமை எத்தகையது என்பதைச் சங்கரர் இங்கு விவரிக்கிறார்.
கரதலபிக்ஷ என்பது கைகளையே பாத்திரமாகப் பயன்படுத்தி உணவு பெறுவதைக் குறிக்கிறது. தருதலவாஸ என்பது வீடின்றி மரத்தடியில் உறங்குவதைக் குறிக்கிறது. இத்தனைத் துன்பங்களிலும் மனிதன் உயிர் வாழ ஆசைப்படுகிறான் மற்றும் உலகியல் மீது பற்று வைத்திருக்கிறான்.
ஆன்மீக ரீதியாக, ஆஶாபாஶ꞉ என்பது ஆசையை ஒரு பாசம் அல்லது கயிறு என்று கூறுகிறது. அது ஒருவனைக் கட்டிப் போடுகிறது. வசதி படைத்தவர்களுக்கு மட்டுமல்ல, ஏழ்மையில் இருப்பவர்களுக்கும் ஆசை ஒரு பெரிய தடையாகும். புறத் தேவைகளைக் குறைத்துக் கொள்வது மட்டும் போதாது, அகத்தில் ஆசையை அறுக்க வேண்டும் என்பதே இதன் முக்கியத்துவமாகும்.

Verse 17
குருதே கங்காஸாகரகமனம் ப்ரதபரிபாலனமதவா தானம்। ஜ்ஞானவிஹீன꞉ ஸர்வமதேன முக்திம் ந பஜதி ஜன்மஶதேன।
ஒருவன் கங்கை நதிக்கும் கடலுக்கும் புனித யாத்திரை செல்லலாம், பல நோன்புகளைக் கடைப்பிடிக்கலாம் அல்லது தான தர்மங்களைச் செய்யலாம். ஆனால் ஞானம் இல்லாத ஒருவன் எத்தனை நூறு பிறவிகள் எடுத்தாலும் முக்தியை அடைய முடியாது என்பது அனைத்து மதங்களின் ஒருமித்த கருத்தாகும். புறச் சடங்குகள் ஒருவனுக்குச் சித்த சுத்தியைத் தரலாமே தவிர, ஞானம் இன்றி அவை முழுமை பெறாது என்று சங்கரர் கூறுகிறார்.
கங்காஸாகரகமனம் என்பது புனிதப் பயணங்களைக் குறிக்கிறது. மதச் சடங்குகளும் யாத்திரைகளும் மனதைத் தூய்மைப்படுத்த உதவும் தொடக்கப் பயிற்சிகள் மட்டுமே. ஆனால் பலரும் இதோடு ஆன்மீகம் முடிந்துவிட்டதாக நினைக்கிறார்கள். அது தவறு என்பதை ஜ்ஞானவிஹீன꞉ என்ற சொல் சுட்டிக்காட்டுகிறது.
தத்துவ ரீதியாக, இருளைப் போக்க ஒளி ஒன்றே வழி, அதுபோலப் பிறவிப் பிணியைப் போக்க ஞானம் ஒன்றே வழி. சடங்குகள் ஒருவனை நல்வழிப்படுத்தலாம், ஆனால் நான் யார் என்ற ஆத்ம ஞானம் மட்டுமே ஒருவனை விடுதலை செய்ய முடியும். அறிவில்லாத பக்தி அல்லது சடங்குகள் பயனற்றவை என்பதைச் சங்கரர் ஆணித்தரமாகத் தெரிவிக்கிறார்.

Verse 18
ஸுரமந்திரதருமூலநிவாஸ꞉ ஶய்யா பூதலமஜினம் வாஸ꞉। ஸர்வபரிக்ரஹபோகத்யாக꞉ கஸ்ய ஸுகம் ந கரோதி விராக꞉।
கோயில்களிலும் மரத்தடியிலும் வசிப்பவன், வெறும் தரையைப் படுக்கையாகக் கொண்டவன், மான்தோலை ஆடையாக அணிந்தவன் எனத் தனது உடைமைகளைக் குறைத்துக் கொண்டவன் அடையும் சுகம் அளப்பரியது. அனைத்துப் பொருட்களின் மீதான பற்றையும் இன்பங்களையும் துறந்த அந்த வைராக்கியம் யாருக்குத்தான் சுகத்தைத் தராது? துறவறத்தின் மேன்மையையும் அதனால் கிடைக்கும் அமைதியையும் சங்கரர் இங்குப் புகழ்கிறார்.
ஸுரமந்திர என்பது தெய்வங்கள் உறையும் இடத்தைக் குறிக்கிறது. அங்கு வசிக்கும் ஒருவனுக்குத் தேவைகள் மிகக் குறைவு. உடைமைகளைக் குறைத்துக் கொள்வது மனச் சுமையைக் குறைக்கும். விராக என்பது பற்றற்ற நிலையைக் குறிக்கும். இதுவே உண்மையான சுதந்திரம்.
ஆன்மீக ரீதியாக, நாம் சேமிக்கும் பொருட்களே நமது கவலைக்குக் காரணமாகின்றன. எதையும் என்னுடையது என்று உரிமை கொண்டாடாத ஒருவனுக்கு இழப்பு என்ற பயம் இருப்பதில்லை. இந்தப் பற்றற்ற நிலை தரும் நிம்மதி கோடீஸ்வரர்களுக்கும் கிடைக்காத ஒன்றாகும். எனவே எளிமையும் வைராக்கியமுமே பேரின்பத்திற்கான திறவுகோல்கள்.

Verse 19
யோகரதோ வா போகரதோ வா ஸங்கரதோ வா ஸங்கவிஹீன꞉। யஸ்ய ப்ரஹ்மணி ரமதே சித்தம் நந்ததி நந்ததி நந்தத்யேவ।
ஒருவன் யோகத்தில் ஈடுபடுபவனாக இருக்கலாம் அல்லது உலக இன்பங்களில் மூழ்கியிருப்பவனாக இருக்கலாம்; கூட்டத்தோடு இருப்பவனாக இருக்கலாம் அல்லது தனிமையில் இருப்பவனாக இருக்கலாம். ஆனால் எவனுடைய மனமானது எப்போதும் அந்தப் பரப்பிரம்மத்திலேயே திளைத்திருக்கிறதோ, அவனே உண்மையான மகிழ்ச்சியில் இருக்கிறான். அவன் மட்டுமே மீண்டும் மீண்டும் ஆனந்தம் அடைகிறான். மனதின் நிலையே மகிழ்ச்சியைத் தீர்மானிக்கிறது.
யோகமும் போகமும் புறச் செயல்கள். ஆனால் உள்மனம் எதைப் பற்றியிருக்கிறது என்பதே முக்கியம். ஒருவன் காட்டிலிருந்தாலும் அவன் மனம் வீட்டை நினைத்தால் அவன் யோகி அல்ல. ஒருவன் வீட்டிலிருந்தாலும் அவன் மனம் இறைவனை நினைத்தால் அவன் ஞானியே.
தத்துவ ரீதியாக, பிரம்ம உணர்வே ஒருவனுக்குப் பேரின்பத்தைத் தருகிறது. ரமதே சித்தம் என்பது பிரம்மத்தில் ரமிப்பதைக் குறிக்கிறது. அத்தகைய நிலையில் இருப்பவனுக்கு வெளியுலகச் சூழல் ஒரு பாதிப்பையும் ஏற்படுத்துவதில்லை. அவன் எங்கும் எப்போதும் நந்ததி அதாவது மகிழ்ச்சியிலேயே திளைக்கிறான். புறவேஷங்களை விட அக நிலையே முக்திக்கு அடிப்படை.

Verse 20
பகவத்கீதா கிஞ்சிததீதா கங்காஜலலவகணிகா பீதா। ஸக்ருதபி யேன முராரிஸமர்சா க்ரியதே தஸ்ய யமேன ந சர்சா।
பகவத் கீதையைச் சிறிதளவாவது படித்தவன், கங்கை நீரை ஒரு துளியாவது பருகியவன், முராரியான கிருஷ்ணனை ஒரு முறையாவது உண்மையான பக்தியுடன் வழிபட்டவன் ஆகியோருக்கு எமதர்மராஜனால் எந்தப் பயமும் இல்லை. அவர்கள் மரணத்தைக் கண்டு அஞ்சத் தேவையில்லை. ஏனெனில் இந்த மூன்று செயல்களும் ஒருவனைப் பாவங்களிலிருந்து விடுவித்து முக்தியை நோக்கி அழைத்துச் செல்லும் வல்லமை கொண்டவை.
முராரி என்பது முரன் என்ற அரக்கனை அழித்த கிருஷ்ணனைக் குறிக்கும். அரக்கர்களை அழிப்பது என்பது நமது உள்ளிருக்கும் தீய குணங்களை அழிப்பதைக் குறிக்கிறது. கங்கை நீரை அருந்துவது என்பது புறத்தூய்மை மட்டுமல்லாமல் அகத்தூய்மையையும் குறிக்கும்.
ஆன்மீக ரீதியாக, பகவத் கீதை என்பது ஞானத்தின் வடிவம். அதைச் சிறிதளவு படித்தாலும் அது வாழ்க்கையை மாற்றும். இறைவனை வழிபடுவது என்பது மனதை அவனிடம் சமர்ப்பிப்பதாகும். இத்தகைய செயல்களைச் செய்பவர்களுக்கு மரணம் என்பது ஒரு மாற்றமே தவிரத் துயரம் அல்ல. எமனுடன் அவர்களுக்குப் பேச்சுவார்த்தை அதாவது தண்டனை இருக்காது என்பதே இதன் தத்துவமாகும்.

Verse 21
புனரபி ஜனனம் புனபரி மரணம் புனரபி ஜனனீஜடரே ஶயனம்। இஹ ஸம்ஸாரே பஹுதுஸ்தாரே க்ருபயா(அ)பாரே பாஹி முராரே।
மீண்டும் பிறப்பு, மீண்டும் இறப்பு, மீண்டும் ஒரு தாயின் கருப்பையில் உறங்குதல் என இந்தச் சுழற்சி தொடர்ந்து கொண்டே இருக்கிறது. கடக்க முடியாத, மிகவும் ஆழமான இந்தச் சம்சாரக் கடலில் நான் சிக்கிக் தவிக்கிறேன். கருணை மிகுந்த முராரியே, உன்னுடைய அருளால் என்னைக் காத்து இந்தக் கரையேறச் செய்வாயாக. பிறவிப் பெருங்கடலில் இருந்து தப்பிக்க இறைவனின் அருளைச் சங்கரர் இங்கு வேண்டுகிறார்.
ஜனனீஜடரே ஶயனம் என்பது கருப்பையில் இருக்கும் துன்பத்தைக் குறிக்கிறது. பிறப்பு முதல் இறப்பு வரை மனிதன் படும் துன்பங்களுக்கு எல்லையே இல்லை. ஸம்ஸாரே பஹுதுஸ்தாரே என்பது இந்தக் கடலைக் கடப்பது எவ்வளவு கடினம் என்பதைச் சுட்டிக்காட்டுகிறது.
தத்துவ ரீதியாக, கர்ம வினைகள் இருக்கும் வரை ஒருவன் மீண்டும் மீண்டும் பிறக்க வேண்டியிருக்கும். இந்தப் பிறவிச் சுழற்சியிலிருந்து விடுபடுவதே மோட்சம். மனித முயற்சியால் மட்டும் இதைக் கடப்பது கடினம் என்பதால், இறைவனின் கருணையை (க்ருபயா) நாடுகிறார். சரணாகதித் தத்துவமே இப்பாடலின் மையமாகும்.

Verse 22
ரத்யாகர்படவிரசிதகந்த꞉ புண்யாபுண்யவிவர்ஜிதபந்த꞉। யோகீ யோகநியோஜிதசித்தோ ரமதே பாலோன்மத்தவதேவ।
தெருவில் கிடக்கும் துண்டுகளைச் சேர்த்துத் தைத்த கந்தல் உடையை அணிந்திருப்பவன், பாவம் புண்ணியம் என்ற இருமை நிலைகளைத் தாண்டியவன், தனது மனதை எப்போதும் யோகத்தில் நிலைநிறுத்தியவன் ஒரு குழந்தையைப் போலவோ அல்லது ஒரு பித்தனைப் போலவோ மகிழ்ச்சியில் திளைக்கிறான். ஒரு ஞானியின் புறத் தோற்றத்தையும் அவனது அக நிலையையும் சங்கரர் இங்கு அழகாக விவரிக்கிறார்.
ரத்யாகர்பட என்பது குப்பையிலிருந்து எடுக்கப்பட்ட துணியைக் குறிக்கிறது. இது அந்த ஞானியின் மிக உயர்ந்த பற்றற்ற நிலையைத் தெரிவிக்கிறது. அவன் உலகத்தின் பார்வையில் ஒரு பித்தனாகத் தெரிந்தாலும், அவனது உள்ளம் பிரம்ம ஞானத்தில் ஆழ்ந்திருக்கிறது.
ஆன்மீக ரீதியாக, பாலோன்மத்தவதேவ என்பது ஒரு ஞானி குழந்தையைப் போலக் கபடு சூது அற்றவன் என்பதைக் குறிக்கிறது. புண்ணியம் மற்றும் பாவம் என்ற பந்தங்களிலிருந்து அவன் விடுபட்டுவிட்டான். அவனுக்குத் தன்னைச் சுற்றி நடக்கும் உலகியல் மாற்றங்கள் பாதிப்பைத் தருவதில்லை. அவன் எப்போதுமே தனது ஆத்மாவில் இன்பத்தைக் காண்கிறான்.

Verse 23
கஸ்த்வம் கோ(அ)ஹம் குத ஆயாத꞉ கா மே ஜனனீ கோ மே தாத꞉। இதி பரிபாவய ஸர்வமஸாரம் விஶ்வம் த்யக்த்வா ஸ்வப்னவிசாரம்।
நீ யார்? நான் யார்? நான் எங்கிருந்து வந்தேன்? எனது தாய் யார்? தந்தை யார்? இவ்வாறு ஆழமாகச் சிந்தித்துப் பார். இந்த உலகம் முழுவதும் ஒரு கனவைப் போன்றது மற்றும் சாரமற்றது என்பதை உணர்ந்துகொள். வீணான கற்பனைகளையும் மயக்கங்களையும் விட்டுவிட்டு உண்மையை உணர்வதற்கு முயற்சி செய் என்று சங்கரர் ஆத்ம விசாரணையைத் தூண்டுகிறார்.
ஸ்வப்னவிசாரம் என்பது இந்த உலகைக் கனவுடன் ஒப்பிடுகிறது. கனவில் காண்பவை விழித்தவுடன் மறைந்துவிடுவது போல, இந்த உலக வாழ்வும் ஒருநாள் மறைந்துவிடும். உறவுகள் யாவும் அந்தந்தப் பிறவிக்கு மட்டுமே உரியவை.
தத்துவ ரீதியாக, இது அத்வைதத்தின் முக்கியப் போதனையாகும். நாம் நமது உடலை நான் என்று தவறாகக் கருதுகிறோம். உண்மையான நான் யார் என்ற தேடலே ஞானத்தின் வாசல். உலகியலை அஸாரம் அதாவது சாரமற்றது என்று உணரும்போது, ஒருவன் நிலையான சாரமான இறைவனை நோக்கித் திரும்புகிறான்.

Verse 24
த்வயி மயி சான்யத்ரைகோ விஷ்ணுர்வ்யர்தம் குப்யஸி மய்யஸஹிஷ்ணு꞉। ஸர்வஸ்மின்னபி பஶ்யாத்மானம் ஸர்வத்ரோத்ஸ்ருஜ பேதாஜ்ஞானம்।
உன்னிடமும், என்னிடமும், மற்ற எல்லா இடங்களிலும் அந்த ஒரு மகாவிஷ்ணுவே நிறைந்திருக்கிறார். அவ்வாறிருக்கையில், நீ ஏன் என்னிடம் பொறுமை இழந்து வீணாகக் கோபப்படுகிறாய்? எல்லாவற்றிலும் உன்னையே (ஆத்மாவையே) காண்பதற்கு முயற்சி செய். இந்த உலகம் முழுவதிலும் உள்ள வேற்றுமை என்னும் அறியாமையைத் தூக்கியெறிந்துவிடு என்று சங்கரர் சமத்துவத்தையும் ஒருமையையும் போதிக்கிறார்.
விஷ்ணு என்பது எங்கும் நிறைந்திருக்கும் பரம்பொருளைக் குறிக்கும். ஒரு பானையில் இருக்கும் ஆகாயமும் மற்றொரு பானையில் இருக்கும் ஆகாயமும் ஒன்றே என்பது போல, எல்லா உடல்களிலும் இருக்கும் ஆத்மா ஒன்றே. இதைப் புரிந்துகொண்டால் மற்றவர்கள் மீது கோபம் வராது.
ஆன்மீக ரீதியாக, பேதாஜ்ஞானம் என்பது பிரித்துப் பார்க்கும் அறியாமை. சாதி, மதம், இனம் என மனிதர்களைப் பிரிப்பது அறியாமையின் வெளிப்பாடு. யாவற்றையும் ஒன்றாகக் காணும் ஸமத்வம் ஒரு ஞானியின் லட்சணம். அனைத்திலும் இறைவனைக் காண்பவன் ஒருபோதும் மற்றவர்களுக்குத் தீங்கு நினைக்க மாட்டான்.

Verse 25
ஶத்ரௌ மித்ரே புத்ரே பந்தௌ மா குரு யத்னம் விக்ரஹஸந்தௌ। பவ ஸமசித்த꞉ ஸர்வத்ர த்வம் வாஞ்சஸ்யசிராத்யதி விஷ்ணுத்வம்।
எதிரி, நண்பன், மகன் அல்லது உறவினர் என யாரிடமும் பகை கொள்ளவோ அல்லது மிகையான அன்பு கொள்ளவோ முயற்சி செய்யாதே. நீ விரைவில் விஷ்ணு நிலையை அடைய விரும்பினால், எல்லாச் சூழல்களிலும் எல்லாரிடமும் சமமான மனநிலையை (ஸமசித்தத்வம்) வளர்த்துக்கொள். விருப்பு வெறுப்புகளுக்கு அப்பாற்பட்ட ஒரு மனநிலையே ஆன்மீக வெற்றியின் ரகசியம் என்று சங்கரர் கூறுகிறார்.
விக்ரஹஸந்தௌ என்பது போர் அல்லது சமாதானம் செய்வதைக் குறிக்கிறது. உலகியல் ரீதியாக நாம் ஒருவரை விரும்புவதும் மற்றவரை வெறுப்பதும் மனதைக் குழப்பமடையச் செய்யும். இந்த விருப்பு வெறுப்புகள் ஆன்மீகப் பாதையில் பெரிய தடைகள்.
தத்துவ ரீதியாக, விஷ்ணுத்வம் என்பது கடவுள் நிலை அல்லது முக்தி நிலை. அந்த நிலையை அடைய ஒருவன் துவந்துவம் எனப்படும் இரட்டை நிலைகளைத் தாண்ட வேண்டும். இன்பம்-துன்பம், நட்பு-பகை ஆகியவற்றில் சமமாக இருப்பவனே யோகி. இந்தச் சமநிலை வந்துவிட்டால், இறைத் தன்மை அவனுக்குள்ளேயே வெளிப்படும்.

Verse 26
காமம் க்ரோதம் லோபம் மோஹம் த்யக்த்வாத்மானம் பாவய கோ(அ)ஹம்। ஆத்மஜ்ஞானவிஹீனா மூடாஸ்தே பச்யந்தே நரகனிகூடா꞉।
காமம், கோபம், பேராசை மற்றும் மயக்கம் ஆகியவற்றைத் துறந்துவிட்டு, நான் யார் என்று உனக்குள் நீயே சிந்தித்துப் பார். இந்த ஆத்ம ஞானம் இல்லாத அறிவற்றவர்கள், இருள் சூழ்ந்த நரகத்தில் மீண்டும் மீண்டும் விழுகிறார்கள். நமது உள்ளிருக்கும் அறுவகை எதிரிகளை நீக்கினால் மட்டுமே உண்மையை உணர முடியும் என்று சங்கரர் எச்சரிக்கிறார்.
காமம் முதலானவை மனிதனின் புத்தியை மறைக்கும் திரைகள். இவை இருக்கும் வரை ஆத்மா தெரியாது. ஆத்மாவை அறிவதே மனிதப் பிறவியின் உயர்ந்த நோக்கம். இதைச் செய்யத் தவறுபவர்கள் நரகனிகூடா꞉ அதாவது அறியாமை என்னும் இருளில் சிக்கித் தவிப்பார்கள்.
ஆன்மீக ரீதியாக, நரகம் என்பது ஏதோ ஒரு தனி இடமல்ல, அது பிறப்பு இறப்புச் சுழற்சியில் படும் துயரமே ஆகும். ஆத்ம ஞானம் பெற்றவன் இங்கேயே சொர்க்கத்தைக் காண்கிறான். ஞானம் இல்லாதவன் இன்பத்திலும் துன்பத்தையே அனுபவிக்கிறான். எனவே தீய குணங்களை அழித்துத் தன்னைத் தான் அறிவதே மேலான அறம்.

Verse 27
கேயம் கீதாநாமஸஹஸ்ரம் த்யேயம் ஶ்ரீபதிரூபமஜஸ்ரம்। நேயம் ஸஜ்ஜனஸங்கே சித்தம் தேயம் தீனஜனாய ச வித்தம்।
பகவத் கீதையையும் விஷ்ணு சகஸ்ரநாமத்தையும் தினமும் பாராயணம் செய். திருமகளின் கேள்வனான ஸ்ரீமந் நாராயணனின் திருவுருவத்தை எப்போதும் தியானி. உனது மனதை எப்போதும் நல்லவர்களின் சகவாசத்தில் ஈடுபடுத்து. உன்னிடம் இருக்கும் செல்வத்தை ஏழை எளியவர்களுக்குத் தானமாகக் கொடு. ஒருவன் அன்றாடம் கடைப்பிடிக்க வேண்டிய நான்கு முக்கியமான கடமைகளைச் சங்கரர் இங்குப் பட்டியலிடுகிறார்.
கேயம் என்றால் பாட வேண்டியது, த்யேயம் என்றால் தியானிக்க வேண்டியது. ஸ்ரீபதி என்பது லக்ஷ்மி தேவியின் கணவனான விஷ்ணுவைக் குறிக்கும். நல்லவர்களின் சேர்க்கை (ஸஜ்ஜனஸங்க) ஒருவனைத் தவறான பாதையிலிருந்து காக்கும்.
தத்துவ ரீதியாக, இது பக்தி மற்றும் கர்ம யோகத்தின் சங்கமமாகும். இறைவனைச் சிந்திப்பது மட்டும் போதாது, சக மனிதர்களுக்குத் தானம் செய்வதன் மூலம் கருணையையும் வளர்த்துக் கொள்ள வேண்டும். தீனஜனாய வித்தம் என்பது ஏழைகளுக்கு உதவுவதைக் குறிக்கிறது. இது அகந்தையைக் குறைத்துச் சமூகப் பொறுப்பை ஊட்டும். இத்தகைய வாழ்வே ஒருவனைப் புனிதப்படுத்தும்.

Verse 28
ஸுகத꞉ க்ரியதே ராமாபோக꞉ பஶ்சாத்தந்த ஶரீரே ரோக꞉। யத்யபி லோகே மரணம் ஶரணம் ததபி ந முஞ்சதி பாபாசரணம்।
சிற்றின்பங்களில் ஈடுபடுவது முதலில் சுகத்தைத் தருவது போலத் தோன்றும், ஆனால் அதன் விளைவாக உடலில் பல நோய்கள் உண்டாகின்றன. உலகில் மரணம் என்பது எப்போது வேண்டுமானாலும் நிகழலாம் என்ற உண்மை தெரிந்திருந்தும், மனிதன் தனது பாவச் செயல்களைச் செய்வதை நிறுத்துவதே இல்லை. புலன் இன்பங்களின் ஆபத்தையும் மனிதனின் பிடிவாதத்தையும் சங்கரர் இங்குச் சுட்டிக்காட்டுகிறார்.
ராமாபோக꞉ என்பது சிற்றின்பங்களைக் குறிக்கிறது. தற்காலிக மகிழ்ச்சிக்காக மனிதன் தன் உடலையும் உள்ளத்தையும் கெடுத்துக் கொள்கிறான். மரணம் என்பது எல்லாவற்றிற்கும் முடிவு என்று தெரிந்தும், அவன் நற்பாதையில் செல்ல விரும்புவதில்லை.
ஆன்மீக ரீதியாக, இது ஒரு பெரிய எச்சரிக்கை. பாபாசரணம் என்பது பாவச் செயல்களில் ஈடுபடும் பழக்கம். உடல் நோய்வாய்ப்பட்டாலும், முதுமை வந்தாலும் மனிதனின் தீய எண்ணங்கள் மாறுவதில்லை. இத்தகைய போக்கைத் தவிர்த்து, மரணத்திற்கு முன் புண்ணியச் செயல்களைச் செய்ய வேண்டும் என்பதே இதன் அறிவுரை.

Verse 29
அர்தமனர்தம் பாவய நித்யம் நாஸ்தி தத꞉ ஸுகலேஶ꞉ ஸத்யம்। புத்ராதபி தனபாஜாம் பீதி꞉ ஸர்வத்ரைஷா விஹிதா ரீதி꞉।
செல்வம் என்பதே ஒரு அனர்த்தம் அதாவது கேடு விளைவிப்பது என்று எப்போதும் சிந்தித்துப் பார். செல்வத்தினால் ஒரு சிறிதளவு கூட உண்மையான சுகம் கிடையாது என்பதுதான் சத்தியமான உண்மை. செல்வந்தர்களுக்குத் தனது மகனிடம் இருந்தே ஆபத்து வருமோ என்ற பயம் எப்போதும் இருக்கும். இதுவே உலகின் பொதுவான நீதி என்று சங்கரர் செல்வத்தின் எதிர்மறைப் பக்கங்களை விளக்குகிறார்.
அர்தமனர்தம் என்ற சொற்றொடர் மிகவும் புகழ் பெற்றது. பணம் இருந்தால் புகழ் வரும் என்று நினைக்கிறோம், ஆனால் அதோடு பொறாமை, பயம் மற்றும் சதி ஆகியவையும் வருகின்றன. பணக்காரர்கள் யாரையும் நம்புவதில்லை, கடைசியில் தங்கள் வாரிசுகளிடமே பயப்படுகிறார்கள்.
தத்துவ ரீதியாக, செல்வம் என்பது ஒரு மாயை. அது பாதுகாப்பைத் தருவது போலத் தோன்றி நிம்மதியைப் பறித்துக் கொள்கிறது. செல்வத்தின் மீதான பற்றைத் துறந்தால் மட்டுமே ஒருவனால் பயமின்றி வாழ முடியும். உண்மையான செல்வம் என்பது மனநிறைவே தவிர வங்கிக் கணக்கு அல்ல.

Verse 30
ப்ராணாயாமம் ப்ரத்யாஹாரம் நித்யாநித்யவிவேகவிசாரம்। ஜாப்யஸமேதஸமாதிவிதானம் குர்வவதானம் மஹதவதானம்।
மூச்சைக் கட்டுப்படுத்தும் பிராணாயாமம், புலன்களை ஒடுக்கும் பிரத்யாஹாரம், எது நித்தியம் எது அநித்தியம் என்று பிரித்தறியும் விவேகம் மற்றும் மந்திர ஜபத்துடன் கூடிய தியானம் ஆகியவற்றை மிகவும் கவனமாகப் பயிற்சி செய். ஆன்மீகப் பயிற்சியில் சிறிதும் கவனக்குறைவு இருக்கக் கூடாது என்று சங்கரர் யோகப் பயிற்சிகளின் அவசியத்தை இங்கு வலியுறுத்துகிறார்.
மஹதவதானம் என்பது மிகுந்த விழிப்புணர்வைக் குறிக்கிறது. மனம் ஒரு குரங்கைப் போல அலைபாயக் கூடியது, அதை அடக்கத் தொடர்ச்சியான பயிற்சி தேவை. விவேகம் என்பது உண்மையானது எது என்பதைத் தீர்மானிக்கும் அறிவு.
ஆன்மீக ரீதியாக, உடலையும் மனதையும் கட்டுப்படுத்தத் தெரியாத ஒருவனால் ஞானத்தை அடைய முடியாது. பிராணாயாமம் உடலைச் சீராக்குகிறது, ஜபம் மனதை ஒருமுகப்படுத்துகிறது. இந்தப் பயிற்சிகள் அனைத்தும் ஒருவனைச் சமாதி நிலைக்கு அதாவது இறைவனுடன் ஒன்றும் நிலைக்கு அழைத்துச் செல்லும். ஆன்மீகப் பயணம் என்பது ஒரு தீவிரமான கலை, அதற்கு முழு ஈடுபாடு அவசியம்.

Verse 31
குருசரணாம்புஜநிர்பரபக்த꞉ ஸம்ஸாராதசிராத்பவ முக்த꞉। ஸேந்த்ரியமானஸநியமாதேவம் த்ரக்ஷ்யஸி நிஜஹ்ருதயஸ்தம் தேவம்।
உனது குருவின் திருவடித் தாமரைகளில் அசைக்க முடியாத பக்தி கொள்வதன் மூலம், நீ மிக விரைவில் இந்தப் பிறவிப் பெருங்கடலில் இருந்து விடுதலை பெறுவாய். உனது புலன்களையும் மனதையும் கட்டுப்படுத்துவதன் மூலம், உன்னுடைய இதயத்திலேயே குடியிருக்கும் இறைவனை நீ நேரில் காண்பாய். குருவின் முக்கியத்துவத்தையும் மனக்கட்டுப்பாட்டையும் கூறிச் சங்கரர் இந்தத் துதியை நிறைவு செய்கிறார்.
குருசரணாம்புஜ என்பது குருவின் பாதங்களைக் குறிக்கும். ஒரு சீடனுக்குக் குருவே வழிிகாட்டி மற்றும் இருளைப் போக்கும் ஒளியாவார். குருவின் அருள் இருந்தால் கடினமான சம்சாரக் கடலை எளிதாகக் கடக்கலாம்.
தத்துவ ரீதியாக, இறைவன் எங்கோ தூரத்தில் இல்லை, அவன் நமக்குள்ளேயே இருக்கிறான். நிஜஹ்ருதயஸ்தம் தேவம் என்பது நம் உள்ளத்தில் உறையும் ஆத்மாவைச் சொல்கிறது. ஆனால் புலன்களின் இரைச்சலால் நம்மால் அவனை உணர முடிவதில்லை. புலன் அடக்கம் மற்றும் குருவின் வழிகாட்டுதல் இருந்தால், அந்தப் பரம்பொருளை நாமே உணர முடியும். இதுவே ஆதிசங்கரரின் பஜ கோவிந்தம் வழங்கும் இறுதித் தீர்ப்பாகும்.

பஜ கோவிந்தம் பஜ கோவிந்தம்
கோவிந்தம் பஜ மூடமதே।
ஸம்ப்ராப்தே ஸந்நிஹிதே காலே
நஹி நஹி ரக்ஷதி டுக்ருஞ்கரணே।
மூட ஜஹீஹி தநாகமத்ருஷ்ணாம்
குரு ஸத்புத்திம் மனஸி வித்ருஷ்ணாம்।
யல்லபஸே நிஜகர்மோபாத்தம்
வித்தம் தேன வினோதய சித்தம்।
நாரீஸ்தனபரநாபீதேஶம்
த்ருஷ்ட்வா மா கா மோஹாவேஶம்।
ஏதன்மாம்ஸவஸாதிவிகாரம்
மனஸி விசிந்தய வாரம் வாரம்।
நலினீதலகதஜலமதிதரலம்
தத்வஜ்ஜீவிதமதிஶயசபலம்।
வித்தி வ்யாத்யபிமானக்ரஸ்தம்
லோகம் ஶோகஹதம் ச ஸமஸ்தம்।
யானத்வித்தோபார்ஜனஸக்த-
ஸ்தாவந்நிஜபரிவாரோ ரக்த꞉।
பஶ்சாஜ்ஜீவதி ஜர்ஜரதேஹே
வார்தாம் கோ(அ)பி ந ப்ருச்சதி கேஹே।
யாவத்பவனோ நிவஸதி தேஹே
தாவத்ப்ருச்சதி குஶலம் கேஹே।
கதவதி வாயௌ தேஹாபாயே
பார்யா பிப்யதி தஸ்மின் காயே।
பாலஸ்தாவத் க்ரீடாஸக்த-
ஸ்தருணஸ்தாவத் தருணீஸக்த꞉।
வ்ருத்தஸ்தாவச்சிந்தாஸக்த꞉
பரே ப்ரஹ்மணி கோ(அ)பி ந ஸக்த꞉।
கா தே காந்தா கஸ்தே புத்ர꞉
ஸம்ஸாரோ(அ)யமதீவ விசித்ர꞉।
கஸ்ய த்வம் க꞉ குத ஆயாத-
ஸ்தத்த்வம் சிந்தய யதிதம் ப்ராந்த꞉।
ஸத்ஸங்கத்வே நி꞉ஸங்கத்வம்
நி꞉ஸங்கத்வே நிர்மோஹத்வம்।
நிர்மோஹத்வே நிஶ்சலிதத்வம்
நிஶ்சலிதத்வே ஜீவன்முக்தி।
வயஸி கதே க꞉ காமவிகார꞉
ஶுஷ்கே நீரே க꞉ காஸார꞉।
க்ஷீணே வித்தே க꞉ பரிவாரோ
ஜ்ஞாதே தத்த்வே க꞉ ஸம்ஸார꞉।
மா குரு தனஜனயௌவநகர்வம்
ஹரதி நிமேஷாத் கால꞉ ஸர்வம்।
மாயாமயமிதமகிலம் ஹித்வா
ப்ரஹ்மபதம் த்வம் ப்ரவிஶ விதித்வா।
தினயாமின்யௌ ஸாயம் ப்ராத꞉
ஶிஶிரவஸந்தௌ புனராயாத꞉।
கால꞉ க்ரீடதி கச்சத்யாயு-
ஸ்ததபி ந முஞ்சத்யாஶாவாயு꞉।
கா தே காந்தாதனகதசிந்தா
வாதுல கிம் தவ நாஸ்தி நியந்தா।
த்ரிஜகதி ஸஜ்ஜனஸங்கதிரேகா
பவதி பவார்ணவதரணே நௌகா।
ஜடிலீ முண்டீ லுஞ்சிதகேஶ꞉
காஷாயாம்பரபஹுக்ருதவேஷ꞉।
பஶ்யன்னபி ச ந பஶ்யதி மூடோ
ஹ்யுதரநிமித்தம் பஹுக்ருதவேஷ꞉।
அங்கம் கலிதம் பலிதம் முண்டம்
தஶனவிஹீனம் ஜாதம் துண்டம்।
வ்ருத்தோ யாதி க்ருஹீத்வா தண்டம்
ததபி ந முஞ்சத்யாஶாபிண்டம்।
அக்ரே வஹ்னி꞉ ப்ருஷ்டே பானூ
ராத்ரௌ சுபுகஸமர்பிதஜானு꞉।
கரதலபிக்ஷஸ்தருதலவாஸ-
ஸ்ததபி ந முஞ்சத்யாஶாபாஶ꞉।
குருதே கங்காஸாகரகமனம்
ப்ரதபரிபாலனமதவா தானம்।
ஜ்ஞானவிஹீன꞉ ஸர்வமதேன
முக்திம் ந பஜதி ஜன்மஶதேன।
ஸுரமந்திரதருமூலநிவாஸ꞉
ஶய்யா பூதலமஜினம் வாஸ꞉।
ஸர்வபரிக்ரஹபோகத்யாக꞉
கஸ்ய ஸுகம் ந கரோதி விராக꞉।
யோகரதோ வா போகரதோ வா
ஸங்கரதோ வா ஸங்கவிஹீன꞉।
யஸ்ய ப்ரஹ்மணி ரமதே சித்தம்
நந்ததி நந்ததி நந்தத்யேவ।
பகவத்கீதா கிஞ்சிததீதா
கங்காஜலலவகணிகா பீதா।
ஸக்ருதபி யேன முராரிஸமர்சா
க்ரியதே தஸ்ய யமேன ந சர்சா।
புனரபி ஜனனம் புனபரி மரணம்
புனரபி ஜனனீஜடரே ஶயனம்।
இஹ ஸம்ஸாரே பஹுதுஸ்தாரே
க்ருபயா(அ)பாரே பாஹி முராரே।
ரத்யாகர்படவிரசிதகந்த꞉
புண்யாபுண்யவிவர்ஜிதபந்த꞉।
யோகீ யோகநியோஜிதசித்தோ
ரமதே பாலோன்மத்தவதேவ।
கஸ்த்வம் கோ(அ)ஹம் குத ஆயாத꞉
கா மே ஜனனீ கோ மே தாத꞉।
இதி பரிபாவய ஸர்வமஸாரம்
விஶ்வம் த்யக்த்வா ஸ்வப்னவிசாரம்।
த்வயி மயி சான்யத்ரைகோ விஷ்ணு-
ர்வ்யர்தம் குப்யஸி மய்யஸஹிஷ்ணு꞉।
ஸர்வஸ்மின்னபி பஶ்யாத்மானம்
ஸர்வத்ரோத்ஸ்ருஜ பேதாஜ்ஞானம்।
ஶத்ரௌ மித்ரே புத்ரே பந்தௌ
மா குரு யத்னம் விக்ரஹஸந்தௌ।
பவ ஸமசித்த꞉ ஸர்வத்ர த்வம்
வாஞ்சஸ்யசிராத்யதி விஷ்ணுத்வம்।
காமம் க்ரோதம் லோபம் மோஹம்
த்யக்த்வாத்மானம் பாவய கோ(அ)ஹம்।
ஆத்மஜ்ஞானவிஹீனா மூடா-
ஸ்தே பச்யந்தே நரகனிகூடா꞉।
கேயம் கீதாநாமஸஹஸ்ரம்
த்யேயம் ஶ்ரீபதிரூபமஜஸ்ரம்।
நேயம் ஸஜ்ஜனஸங்கே சித்தம்
தேயம் தீனஜனாய ச வித்தம்।
ஸுகத꞉ க்ரியதே ராமாபோக꞉
பஶ்சாத்தந்த ஶரீரே ரோக꞉।
யத்யபி லோகே மரணம் ஶரணம்
ததபி ந முஞ்சதி பாபாசரணம்।
அர்தமனர்தம் பாவய நித்யம்
நாஸ்தி தத꞉ ஸுகலேஶ꞉ ஸத்யம்।
புத்ராதபி தனபாஜாம் பீதி꞉
ஸர்வத்ரைஷா விஹிதா ரீதி꞉।
ப்ராணாயாமம் ப்ரத்யாஹாரம்
நித்யாநித்யவிவேகவிசாரம்।
ஜாப்யஸமேதஸமாதிவிதானம்
குர்வவதானம் மஹதவதானம்।
குருசரணாம்புஜநிர்பரபக்த꞉
ஸம்ஸாராதசிராத்பவ முக்த꞉।
ஸேந்த்ரியமானஸநியமாதேவம்
த்ரக்ஷ்யஸி நிஜஹ்ருதயஸ்தம் தேவம்।

Ramaswamy Sastry and Vighnesh Ghanapaathi

Other stotras