ಗಣೇಶ ನಾಮಾಷ್ಟಕ ಸ್ತೋತ್ರಂ
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಉವಾಚ -
ಶ್ರುಣು ದೇವಿ ಮಹಾಭಾಗೇ ವೇದೋಕ್ತಂ ವಚನಂ ಮಮ .
ಯಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಹರ್ಷಿತಾ ನೂನಂ ಭವಿಷ್ಯಸಿ ನ ಸಂಶಯಃ .
'ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿನಿಯಾದ ದೇವಿಯೇ, ಕೇಳು. ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ನನ್ನ ಈ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ನೀನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಸಂತೋಷಗೊಳ್ಳುವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.'
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುತ್ತಾ, ಅವಳ ಮಗನಾದ ಗಣೇಶನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ. 'ವೇದೋಕ್ತಂ ವಚನಂ' ಎಂದರೆ ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಸತ್ಯವಾದುದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು, ಮುಂದೆ ಹೇಳುವ ಮಾತುಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಕೃಷ್ಣನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಕಟ್ಟುಕಥೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಸತ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಯಂ ಕಾಮಃ ಕ್ರೋಧ ಉದ್ವೇಗೋ ಭಯಂ ನಾವಿಶತೇ ಕದಾ .
ವೇದಸ್ಮೃತಿಪುರಾಣೇಷು ಸಂಹಿತಾಸು ಚ ಭಾಮಿನಿ ..
'ಯಾರನ್ನು ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಉದ್ವೇಗ ಮತ್ತು ಭಯಗಳು ಎಂದಿಗೂ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಾರವೋ, ಮತ್ತು ವೇದ, ಸ್ಮೃತಿ, ಪುರಾಣ ಹಾಗೂ ಸಂಹಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವಾತನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲಾಗಿದೆಯೋ ಅಂತಹ ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ ಕೇಳು, ಭಾಮಿನಿ.'
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನ ದೈವಿಕ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಮಾನಸಿಕ ವಿಕಾರಗಳಿಂದ (ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಭಯ ಇತ್ಯಾದಿ) ಮುಕ್ತನಾದವನು. ಅವನು ಕೇವಲ ದೇವತೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಸ್ವರೂಪ. ವೇದ, ಸ್ಮೃತಿ, ಪುರಾಣಗಳಂತಹ ಎಲ್ಲ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ ಗುಣಗಾನವಿದೆ ಎನ್ನುವ ಮೂಲಕ ಅವನ ಸರ್ವೋಚ್ಚತೆಯನ್ನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತಾನೆ.
ನಾಮಾನ್ಯಸ್ಯೋಪದಿಷ್ಟಾನಿ ಸುಪುಣ್ಯಾನಿ ಮಹಾತ್ಮಭಿಃ .
ಯಾನಿ ತಾನಿ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ನಿಖಿಲಾಘಹರಾಣಿ ಚ ..
'ಮಹಾತ್ಮರು ಅವನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯಕರವಾದ ಅನೇಕ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಕಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಆ ಎಲ್ಲಾ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನಿನಗೆ ಈಗ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.'
ಭಗವಂತನ ಹೆಸರುಗಳು ಕೇವಲ ಗುರುತಿಗಾಗಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಅವು ಅವನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತವೆ. ಗಣೇಶನ ಹೆಸರುಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದರಿಂದಲೇ ಸಕಲ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಮಥಾನಾಂ ಗಣಾ ಯೇ ಚ ನಾನಾರೂಪಾ ಮಹಾಬಲಾಃ .
ತೇಷಾಮೀಶಸ್ತ್ವಯಂ ಯಸ್ಮಾದ್ಗಣೇಶಸ್ತೇನ ಕೀರ್ತ್ತಿತಃ ..
'ನಾನಾ ರೂಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಗಳಾದ ಪ್ರಮಥಗಣಗಳು ಯಾರಿರುವರೋ, ಅವರಿಗೆ ಇವನು ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ (ಈಶ) 'ಗಣೇಶ' ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.'
ಶಿವನ ಸೇವಕರಾದ ಪ್ರಮಥಗಣಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಚಿತ್ರ ರೂಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದವರು. ಅವರನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಮತ್ತು ಮುನ್ನಡೆಸುವ ನಾಯಕನೇ ಗಣೇಶ. 'ಗಣ' ಎಂದರೆ ಸಮೂಹ, 'ಈಶ' ಎಂದರೆ ಒಡೆಯ. ಹೀಗೆ ಗಣಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ಕಾರಣ, ಅವನಿಗೆ 'ಗಣೇಶ' ಅಥವಾ 'ಗಣಪತಿ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು.
ಭೂತಾನಿ ಚ ಭವಿಷ್ಯಾಣಿ ವರ್ತಮಾನಾನಿ ಯಾನಿ ಚ .
ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಾನ್ಯಖಿಲಾನ್ಯೇವ ಯಸ್ಮಿಂಲ್ಲಂಬೋದರಃ ಸ ತು ..
'ಭೂತ, ಭವಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ವರ್ತಮಾನ ಕಾಲಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಸಕಲ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳು ಯಾರ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿವೆಯೋ, ಅವನು 'ಲಂಬೋದರ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.'
'ಲಂಬೋದರ' ಎಂದರೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊಟ್ಟೆಯುಳ್ಳವನು ಎಂದರ್ಥ. ಗಣೇಶನ ದೊಡ್ಡ ಹೊಟ್ಟೆಯು ಕೇವಲ ಭೌತಿಕ ಲಕ್ಷಣವಲ್ಲ. ಅದು ಇಡೀ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನೇ ತನ್ನಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಸಂಪೂರ್ಣ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಲಯಗಳು ಅವನಲ್ಲೇ ನಡೆಯುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಗূಢಾರ್ಥವನ್ನು ಈ ಹೆಸರು ಹೊಂದಿದೆ.
ಯಃ ಶಿರೋ ದೇವಯೋಗೇನ ಛಿನ್ನಂ ಸಂಯೋಜಿತಂ ಪುನಃ .
ಗಜಸ್ಯ ಶಿರಸಾ ದೇವಿ ತೇನ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ಗಜಾನನಃ ..
'ದೇವಿಯೇ, ದೈವಯೋಗದಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇವನ ತಲೆಯು, ನಂತರ ಆನೆಯ (ಗಜ) ತಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಇವನು 'ಗಜಾನನ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು.'
ಪಾರ್ವತಿಯು ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ತೆರಳುವಾಗ ಕಾವಲಿಗಾಗಿ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಗಣೇಶನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಳು. ಶಿವನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ತಾಯಿಯ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಬಾಲಕ ಗಣೇಶನು ಅವನನ್ನು ತಡೆದನು. ಇದರಿಂದ ಕುಪಿತನಾದ ಶಿವನು ಗಣೇಶನ ಶಿರಚ್ಛೇದ ಮಾಡಿದನು. ನಂತರ ಪಾರ್ವತಿಯ ದುಃಖವನ್ನು ಕಂಡು, ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ತಲೆಯಿಟ್ಟು ಮಲಗಿದ್ದ ಆನೆಯ ತಲೆಯನ್ನು ತಂದು ಜೋಡಿಸಿ ಗಣೇಶನಿಗೆ ಪುನರ್ಜೀವ ನೀಡಿದನು. ಹೀಗೆ ಆನೆಯ ಮುಖವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರಿಂದ ಅವನು 'ಗಜಾನನ' ಆದನು.
ಚತುರ್ಥ್ಯಾಮುದಿತಶ್ಚಂದ್ರೋ ದರ್ಭಿಣಾ ಶಪ್ತ ಆತುರಃ .
ಅನೇನ ವಿಧೃತೋ ಭಾಲೇ ಭಾಲಚಂದ್ರಸ್ತತಃ ಸ್ಮೃತಃ ..
'ಚತುರ್ಥಿಯ ದಿನ ಉದಯಿಸಿದ ಚಂದ್ರನು ದಕ್ಷನಿಂದ ಶಾಪಗ್ರಸ್ತನಾಗಿ ಕಳೆಗುಂದಿದಾಗ, ಇವನಿಂದ ಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇವನು 'ಭಾಲಚಂದ್ರ' ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.'
ದಕ್ಷ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಶಾಪದಿಂದಾಗಿ ಚಂದ್ರನು ತನ್ನ ಕಾಂತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಕ್ಷಯಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಆಗ ಗಣೇಶನು ಆ ಚಂದ್ರನನ್ನು ತನ್ನ ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಧರಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಕಾಪಾಡಿದನು. ಹಣೆಯಲ್ಲಿ (ಭಾಲ) ಚಂದ್ರನನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಕಾರಣ ಅವನಿಗೆ 'ಭಾಲಚಂದ್ರ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು. ಇದು ತನ್ನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಗಣೇಶನ ಗುಣವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಶಪ್ತಃ ಪುರಾ ಸಪ್ತಭಿಸ್ತು ಮುನಿಭಿಃ ಸಂಕ್ಷಯಂ ಗತಃ .
ಜಾತವೇದಾ ದೀಪಿತೋಽಭೂದ್ಯೇನಾಸೌ ಶೂರ್ಪಕರ್ಣಕಃ ..
'ಹಿಂದೆ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳಿಂದ ಶಾಪಗ್ರಸ್ತನಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಅಗ್ನಿದೇವನು (ಜಾತವೇದಾ) ಇವನಿಂದ ಪುನಃ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಇವನು 'ಶೂರ್ಪಕರ್ಣ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು.'
'ಶೂರ್ಪಕರ್ಣ' ಎಂದರೆ ಅಗಲವಾದ, ಮೊರದಂತಹ ಕಿವಿಗಳುಳ್ಳವನು ಎಂದರ್ಥ. ಅವನ ದೊಡ್ಡ ಕಿವಿಗಳು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮತ್ತು ಭಕ್ತರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತವೆ. ಮೊರವು ಹೇಗೆ ಹೊಟ್ಟನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಧಾನ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಗಣೇಶನು ಕೆಟ್ಟದ್ದನ್ನು ತೊರೆದು ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಹೆಸರು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕಥೆಯು, ಅಗ್ನಿದೇವನು ಶಾಪದಿಂದ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಾಗ, ಗಣೇಶನು ತನ್ನ ಕಿವಿಯಿಂದ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿ ಅವನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದನೆಂಬುದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಪುರಾ ದೇವಾಸುರೇ ಯುದ್ಧೇ ಪೂಜಿತೋ ದಿವಿಷದ್ಗಣೈಃ .
ವಿಘ್ನಂ ನಿವಾರಯಾಮಾಸ ವಿಘ್ನನಾಶಸ್ತತಃ ಸ್ಮೃತಃ ..
'ಹಿಂದೆ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸುರರ ನಡುವಿನ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಅವರ ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿದನು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಇವನು 'ವಿಘ್ನನಾಶ' ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.'
ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು ಗಣೇಶನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಆ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎಲ್ಲಾ ಅಡೆತಡೆಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ದೇವತೆಗಳೇ ಅಸುರರೊಂದಿಗಿನ ಯುದ್ಧದಂತಹ ಕಠಿಣ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಘ್ನಗಳ ನಿವಾರಣೆಗಾಗಿ ಗಣೇಶನನ್ನು ಮೊದಲು ಪೂಜಿಸಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಅವನು 'ವಿಘ್ನನಾಶ', 'ವಿಘ್ನಹರ್ತ' ಮತ್ತು 'ವಿಘ್ನೇಶ್ವರ' ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಅದ್ಯಾಯಂ ದೇವಿ ರಾಮೇಣ ಕುಠಾರೇಣ ನಿಪಾತ್ಯ ಚ .
ದಶನಂ ದೈವತೋ ಭದ್ರೇ ಹ್ಯೇಕದಂತಃ ಕೃತೋಽಮುನಾ ..
'ದೇವಿಯೇ, ಇಂದು ಪರಶುರಾಮನು ತನ್ನ ಕೊಡಲಿಯಿಂದ ಹೊಡೆದು ಇವನ ಒಂದು ಹಲ್ಲನ್ನು (ದಂತ) ಮುರಿದನು. ಆ ದೈವೀ ಕಾರಣದಿಂದ, ಮಂಗಳಕರಳಾದವಳೇ, ಇವನು 'ಏಕದಂತ'ನಾದನು.'
ಒಮ್ಮೆ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಬಂದ ಪರಶುರಾಮನನ್ನು ಗಣೇಶನು ತಡೆದಾಗ, ಇಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು. ಆಗ ಕ್ರೋಧಗೊಂಡ ಪರಶುರಾಮನು ತಾನು ಶಿವನಿಂದ ಪಡೆದ ಕೊಡಲಿಯಿಂದ ಗಣೇಶನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡಿದನು. ತನ್ನ ತಂದೆಯ (ಶಿವ) ಆಯುಧಕ್ಕೆ ಅಗೌರವ ತೋರಬಾರದೆಂದು ಗಣೇಶನು ಆ ಪ್ರಹಾರವನ್ನು ತನ್ನ ಒಂದು ದಂತದ ಮೇಲೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ಇದರಿಂದ ಅವನ ಒಂದು ದಂತ ಮುರಿಯಿತು. ಹೀಗೆ ಒಂದು ದಂತವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿದ್ದರಿಂದ 'ಏಕದಂತ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು.
ಭವಿಷ್ಯತ್ಯಥ ಪರ್ಯಾಯೇ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಹರವಲ್ಲಭಃ .
ವಕ್ರೀಭವಿಷ್ಯತ್ತುಂಡತ್ವಾದ್ವಕ್ರತುಂಡಃ ಸ್ಮೃತೋ ಬುಧೈಃ ..
'ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಒಂದು ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ, ಶಿವಪ್ರಿಯನಾದ ಇವನ ಸೊಂಡಿಲು ಬಾಗಿದಂತಾಗುವುದು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇವನನ್ನು 'ವಕ್ರತುಂಡ' ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ.'
'ವಕ್ರತುಂಡ' ಎಂದರೆ ಬಾಗಿದ ಸೊಂಡಿಲುಳ್ಳವನು ಎಂದರ್ಥ. ಇದು ಗಣೇಶನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದರ ಗূಢಾರ್ಥವೆಂದರೆ, ಅಧರ್ಮದ ಅಥವಾ ತಪ್ಪುದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವವರನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ಸರಿದಾರಿಗೆ ತರುವವನು ಎಂದು. ಮತ್ಸರಾಕ್ಷಸನೆಂಬ ಅಸುರನನ್ನು ಸಂಹಾರ ಮಾಡಲು ಗಣೇಶನು ವಕ್ರತುಂಡನ ಅವತಾರವೆತ್ತಿದನೆಂಬ ಕಥೆಯೂ ಇದೆ.
ಏವಂ ತವಾಸ್ಯ ಪುತ್ರಸ್ಯ ಸಂತಿ ನಾಮಾನಿ ಪಾರ್ವತಿ .
ಸ್ಮರಣಾತ್ಪಾಪಹಾರೀಣಿ ತ್ರಿಕಾಲಾನುಗತಾನ್ಯಪಿ ..
'ಪಾರ್ವತಿಯೇ, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನಿಗೆ ಅನೇಕ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ. ಈ ಹೆಸರುಗಳು ತ್ರಿಕಾಲಗಳಲ್ಲಿಯೂ (ಭೂತ, ವರ್ತಮಾನ, ಭವಿಷ್ಯ) ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದ್ದು, ಕೇವಲ ಸ್ಮರಿಸುವುದರಿಂದಲೇ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತವೆ.'
ಗಣೇಶನ ಹೆಸರುಗಳು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ, ಅವು ಶಾಶ್ವತವಾದವು. ಅವುಗಳ ಸ್ಮರಣೆಯು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟು, ಅವರ ಪಾಪಕರ್ಮಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಇಲ್ಲಿ ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯ ಫಲವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಅಸ್ಮಾತ್ತ್ರಯೋದಶೀಕಲ್ಪಾತ್ಪೂರ್ವಸ್ಮಿಂದಶಮೀಭವೇ .
ಮಯಾಸ್ಮೈ ತು ವರೋ ದತ್ತಃ ಸರ್ಗದೇವಾಗ್ರಪೂಜನೇ ..
'ಈ ಹದಿಮೂರನೇ ಕಲ್ಪಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದಿನ ಹತ್ತನೇ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಇವನಿಗೆ ಅಗ್ರಪೂಜೆಯ ವರವನ್ನು ನಾನು ನೀಡಿದ್ದೇನೆ.'
ಯಾವುದೇ ಪೂಜೆ, ಯಜ್ಞ, ಅಥವಾ ಶುಭಕಾರ್ಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ಮುನ್ನ ಗಣೇಶನಿಗೆ ಮೊದಲ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ. ಈ 'ಅಗ್ರಪೂಜೆ'ಯ ವರವನ್ನು ಸ್ವತಃ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನೇ (ವಿಷ್ಣು) ಹಿಂದಿನ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ್ದೆನೆಂದು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಗಣೇಶನಿಗೆ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲೇ ಇರುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಜಾತಕರ್ಮಾದಿಸಂಸ್ಕಾರೇ ಗರ್ಭಾಧಾನಾದಿಕೇಽಪಿ ಚ .
ಯಾತ್ರಾಯಾಂ ಚ ವಣಿಜ್ಯಾದೌ ಯುದ್ಧೇ ದೇವಾರ್ಚನೇ ಶುಭೇ ..
'ಜಾತಕರ್ಮದಂತಹ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ, ಗರ್ಭಾಧಾನದಂತಹ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ಶುಭ ಪೂಜೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ (ಅವನನ್ನೇ ಮೊದಲು ಪೂಜಿಸಬೇಕು).'
ಮಾನವ ಜೀವನದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ಗಣೇಶನ ಪೂಜೆಯು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ. ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಜೀವನದ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಗಳಾದ ಯಾತ್ರೆ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಇತರ ಪೂಜೆಗಳವರೆಗೆ, ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ನಿರ್ವಿಘ್ನ ಯಶಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಗಣೇಶನ ಪೂಜೆ ಮೊದಲು ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಂಕಷ್ಟೇ ಕಾಮ್ಯಸಿದ್ಧ್ಯರ್ಥಂ ಪೂಜಯೇದ್ಯೋ ಗಜಾನನಂ .
ತಸ್ಯ ಸರ್ವಾಣಿ ಕಾರ್ಯಾಣಿ ಸಿದ್ಧ್ಯಂತ್ಯೇವ ನ ಸಂಶಯಃ ..
'ಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬಯಸಿದ ಕಾರ್ಯಗಳು ಸಿದ್ಧಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಯಾರು ಗಜಾನನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವರೋ, ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ.'
ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವವನಾದುದರಿಂದ ಗಣೇಶನಿಗೆ 'ಸಂಕಷ್ಟಹರ' ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಇದೆ. ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಅಥವಾ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬಯಕೆಯ ಈಡೇರಿಕೆಗಾಗಿ ಗಣೇಶನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಆ ಕಾರ್ಯವು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಗಣೇಶನ ಮೇಲಿನ ಭಕ್ತಿಯ ಫಲವನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಉವಾಚ -
ಶ್ರುಣು ದೇವಿ ಮಹಾಭಾಗೇ ವೇದೋಕ್ತಂ ವಚನಂ ಮಮ .
ಯಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಹರ್ಷಿತಾ ನೂನಂ ಭವಿಷ್ಯಸಿ ನ ಸಂಶಯಃ .
ಯಂ ಕಾಮಃ ಕ್ರೋಧ ಉದ್ವೇಗೋ ಭಯಂ ನಾವಿಶತೇ ಕದಾ .
ವೇದಸ್ಮೃತಿಪುರಾಣೇಷು ಸಂಹಿತಾಸು ಚ ಭಾಮಿನಿ ..
ನಾಮಾನ್ಯಸ್ಯೋಪದಿಷ್ಟಾನಿ ಸುಪುಣ್ಯಾನಿ ಮಹಾತ್ಮಭಿಃ .
ಯಾನಿ ತಾನಿ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ನಿಖಿಲಾಘಹರಾಣಿ ಚ ..
ಪ್ರಮಥಾನಾಂ ಗಣಾ ಯೇ ಚ ನಾನಾರೂಪಾ ಮಹಾಬಲಾಃ .
ತೇಷಾಮೀಶಸ್ತ್ವಯಂ ಯಸ್ಮಾದ್ಗಣೇಶಸ್ತೇನ ಕೀರ್ತ್ತಿತಃ ..
ಭೂತಾನಿ ಚ ಭವಿಷ್ಯಾಣಿ ವರ್ತಮಾನಾನಿ ಯಾನಿ ಚ .
ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಾನ್ಯಖಿಲಾನ್ಯೇವ ಯಸ್ಮಿಂಲ್ಲಂಬೋದರಃ ಸ ತು ..
ಯಃ ಶಿರೋ ದೇವಯೋಗೇನ ಛಿನ್ನಂ ಸಂಯೋಜಿತಂ ಪುನಃ .
ಗಜಸ್ಯ ಶಿರಸಾ ದೇವಿ ತೇನ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ಗಜಾನನಃ ..
ಚತುರ್ಥ್ಯಾಮುದಿತಶ್ಚಂದ್ರೋ ದರ್ಭಿಣಾ ಶಪ್ತ ಆತುರಃ .
ಅನೇನ ವಿಧೃತೋ ಭಾಲೇ ಭಾಲಚಂದ್ರಸ್ತತಃ ಸ್ಮೃತಃ ..
ಶಪ್ತಃ ಪುರಾ ಸಪ್ತಭಿಸ್ತು ಮುನಿಭಿಃ ಸಂಕ್ಷಯಂ ಗತಃ .
ಜಾತವೇದಾ ದೀಪಿತೋಽಭೂದ್ಯೇನಾಸೌ ಶೂರ್ಪಕರ್ಣಕಃ ..
ಪುರಾ ದೇವಾಸುರೇ ಯುದ್ಧೇ ಪೂಜಿತೋ ದಿವಿಷದ್ಗಣೈಃ .
ವಿಘ್ನಂ ನಿವಾರಯಾಮಾಸ ವಿಘ್ನನಾಶಸ್ತತಃ ಸ್ಮೃತಃ ..
ಅದ್ಯಾಯಂ ದೇವಿ ರಾಮೇಣ ಕುಠಾರೇಣ ನಿಪಾತ್ಯ ಚ .
ದಶನಂ ದೈವತೋ ಭದ್ರೇ ಹ್ಯೇಕದಂತಃ ಕೃತೋಽಮುನಾ ..
ಭವಿಷ್ಯತ್ಯಥ ಪರ್ಯಾಯೇ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಹರವಲ್ಲಭಃ .
ವಕ್ರೀಭವಿಷ್ಯತ್ತುಂಡತ್ವಾದ್ವಕ್ರತುಂಡಃ ಸ್ಮೃತೋ ಬುಧೈಃ ..
ಏವಂ ತವಾಸ್ಯ ಪುತ್ರಸ್ಯ ಸಂತಿ ನಾಮಾನಿ ಪಾರ್ವತಿ .
ಸ್ಮರಣಾತ್ಪಾಪಹಾರೀಣಿ ತ್ರಿಕಾಲಾನುಗತಾನ್ಯಪಿ ..
ಅಸ್ಮಾತ್ತ್ರಯೋದಶೀಕಲ್ಪಾತ್ಪೂರ್ವಸ್ಮಿಂದಶಮೀಭವೇ .
ಮಯಾಸ್ಮೈ ತು ವರೋ ದತ್ತಃ ಸರ್ಗದೇವಾಗ್ರಪೂಜನೇ ..
ಜಾತಕರ್ಮಾದಿಸಂಸ್ಕಾರೇ ಗರ್ಭಾಧಾನಾದಿಕೇಽಪಿ ಚ .
ಯಾತ್ರಾಯಾಂ ಚ ವಣಿಜ್ಯಾದೌ ಯುದ್ಧೇ ದೇವಾರ್ಚನೇ ಶುಭೇ ..
ಸಂಕಷ್ಟೇ ಕಾಮ್ಯಸಿದ್ಧ್ಯರ್ಥಂ ಪೂಜಯೇದ್ಯೋ ಗಜಾನನಂ .
ತಸ್ಯ ಸರ್ವಾಣಿ ಕಾರ್ಯಾಣಿ ಸಿದ್ಧ್ಯಂತ್ಯೇವ ನ ಸಂಶಯಃ ..
Other stotras
