ಮಹಾವಿಷ್ಣು ಶರಣಾಗತಿ ಸ್ತೋತ್ರಂ

Lyrics:

ಅಕಾರಾರ್ಥೋ ವಿಷ್ಣುರ್ಜಗದುದಯರಕ್ಷಾಪ್ರಲಯಕೃನ್-
ಮಕಾರಾರ್ಥೋ ಜೀವಸ್ತದುಪಕರಣಂ ವೈಷ್ಣವಮಿದಂ .
ಉಕಾರೋಽನನ್ಯರ್ಹಂ ನಿಯಮಯತಿ ಸಂಬಂಧಮನಯೋ-
ಸ್ತ್ರಯೀಸಾರಸ್ತ್ರ್ಯಾತ್ಮಾ ಪ್ರಣವ ಇಮಮರ್ಥಂ ಸಮದಿಶತ್ ..1..

ಮಂತ್ರಬ್ರಹ್ಮಣಿ ಮಧ್ಯಮೇನ ನಮಸಾ ಪುಂಸಃಸ್ವರೂಪಂಗತಿ-
ರ್ಗಮ್ಯಂ ಶಿಕ್ಷಿತಮೀಕ್ಷಿತೇನ ಪುರತಃಪಶ್ಚಾದಪಿ ಸ್ಥಾನತಃ .
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಂ ನಿಜರಕ್ಷಣಂ ಸಮುಚಿತಾ ವೃತ್ತಿಶ್ಚ ನಾನ್ಯೋಚಿತಾ
ತಸ್ಯೈವೇತಿ ಹರೇರ್ವಿವಿಚ್ಯ ಕಥಿತಂ ಸ್ವಸ್ಯಾಪಿ ನಾರ್ಹಂ ತತಃ ..2..

ಅಕಾರಾರ್ಥಾಯೈವಸ್ವಮಹಮಥ ಮಹ್ಯಂ ನ ನಿವಹಾಃ
ನರಾಣಾಂ ನಿತ್ಯಾನಾಮಯನಮಿತಿ ನಾರಾಯಣಪದಂ .
ಯಮಾಹಾಸ್ಮೈ ಕಾಲಂ ಸಕಲಮಪಿ ಸರ್ವತ್ರ ಸಕಲಾ-
ಸ್ವವಸ್ಥಾಸ್ವಾವಿಃ ಸ್ಯುರ್ಮಮ ಸಹಜಕೈಂಕರ್ಯವಿಧಯಃ ..3..

ದೇಹಾಸಕ್ತಾತ್ಮಬುದ್ಧಿರ್ಯದಿ ಭವತಿ ಪದಂ ಸಾಧು ವಿದ್ಯಾತ್ತೃತೀಯಂ
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾಂಧೋ ಯದಿ ಸ್ಯಾತ್ಪ್ರಥಮಮಿತರಶೇಷತ್ವಧೀಶ್ಚೇದ್ ದ್ವಿತೀಯಂ .
ಆತ್ಮತ್ರಾಣೋನ್ಮುಖಶ್ಚೇನ್ನಮ ಇತಿ ಚ ಪದಂ ಬಾಂಧವಾಭಾಸಲೋಲಃ
ಶಬ್ದಂ ನಾರಾಯಣಾಖ್ಯಂ ವಿಷಯಚಪಲಧೀಶ್ಚೇಚ್ಚತುರ್ಥೀಂ ಪ್ರಪನ್ನಃ ..4..

ನೇತೃತ್ವಂ ನಿತ್ಯಯೋಗಂ ಸಮುಚಿತಗುಣಜಾತಂ ತನುಖ್ಯಾಪನಂಚೋ-
ಪಾಯಂ ಕರ್ತ್ತವ್ಯಭಾಗಂ ತ್ವಥ ಮಿಥುನಪರಂ ಪ್ರಾಪ್ಯಮೇವಂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಂ .
ಸ್ವಾಮಿತ್ವಂ ಪ್ರಾರ್ಥನಾಂ ಚ ಪ್ರಬಲತರವಿರೋಧಿಪ್ರಹಾಣಂ ದಶೈತಾನ್
ಮಂತಾರಂ ತ್ರಾಯತೇ ಚೇತ್ಯಧಿಗತನಿಯಮಃ ಷಟ್ಪದೋಽಯಂ ದ್ವಿಖಂಡಃ ..5..

ಈಶಾನಾಂಜಗತಾಮಧೀಶದಯಿತಾಂ ನಿತ್ಯಾನಪಾಯಾಂ ಶ್ರಿಯಂ
ಸಂಶ್ರಿತ್ಯಾಶ್ರಯಣೋಚಿತಾಖಿಲಗುಣಸ್ಯಾಂಘ್ರೀ ಹರೇರಾಶ್ರಯೇ .
ಇಷ್ಟೋಪಾಯತಯಾ ಶ್ರಿಯಾ ಚ ಸಹಿತಾಯಾತ್ಮೇಶ್ವರಾಯಾರ್ಥಯೇ
ಕರ್ತುಂ ದಾಸ್ಯಮಶೇಷಮಪ್ರತಿಹತಂ ನಿತ್ಯಂ ತ್ವಹಂ ನಿರ್ಮಮಃ ..6..

ಮತ್ಪ್ರಾಪ್ತ್ಯರ್ಥತಯಾ ಮಯೋಕ್ತಮಖಿಲಂ ಸಂತ್ಯಜ್ಯ ಧರ್ಮಂ ಪುನಃ
ಮಾಮೇಕಂ ಮದವಾಪ್ತಯೇ ಶಮಣಮಿತ್ಯಾರ್ತೋಽವಸಾಯಂ ಕುರು .
ತ್ವಾಮೇಕಂ ವ್ಯವಸಾಯಯುಕ್ತಮಖಿಲಜ್ಞಾನಾದಿಪೂರ್ಣೋ ಹ್ಯಹಂ
ಮತ್ಪ್ರಾಪ್ತಿಪ್ರತಿಬಂಧಕೈರ್ವಿರಹಿತಂ ಕುರ್ಯಾಂ ಶುಚಂ ಮಾ ಕೃಥಾಃ ..7..

ನಿಶ್ಚಿತ್ಯ ತ್ವದಧೀನತಾಂ ಮಯಿ ಸದಾ ಕರ್ಮಾದ್ಯುಪಾಯಾನ್ ಹರೇ
ಕರ್ತುಂ ತ್ಯಕ್ತುಮಪಿ ಪ್ರಪತ್ತುಮನಲಂ ಸೀದಾಮಿ ದುಃಖಾಕುಲಃ .
ಏತಜ್ಜ್ಞಾನಮುಪೇಯುಷೋ ಮಮ ಪುನಸ್ಸರ್ವಾಪರಾಧಕ್ಷಯಂ
ಕರ್ತಾಸೀತಿ ದೃಢೋಽಸ್ಮಿ ತೇ ತು ಚರಮಂ ವಾಕ್ಯಂ ಸ್ಮರನ್ಸಾರಥೇಃ ..8..

ಶಾಖಾನಾಮುಪರಿ ಸ್ಥಿತೇನ ಮನುನಾ ಮೂಲೇನ ಲಬ್ಧಾತ್ಮಕಃ
ಸತ್ತಾಹೇತುಸಕೃಜ್ಜಪೇನ ಸಕಲಂ ಕಾಲಂ ದ್ವಯೇನ ಕ್ಷಿಪನ್ .
ವೇದೋತ್ತಂಸವಿಹಾರಸಾರಥಿದಯಾಗುಂಫೇನ ವಿಸ್ತ್ರಂಭಿತಃ
ಸಾರಜ್ಞೋ ಯದಿ ಕಶ್ಚಿದಸ್ತಿ ಭುವನೇ ನಾಥಃ ಸ ಯೂಥಸ್ಯ ನಃ ..9..

Meaning:

Verse 1
ಅಕಾರಾರ್ಥೋ ವಿಷ್ಣುರ್ಜಗದುದಯರಕ್ಷಾಪ್ರಲಯಕೃನ್
ಮಕಾರಾರ್ಥೋ ಜೀವಸ್ತದುಪಕರಣಂ ವೈಷ್ಣವಮಿದಮ್ ।
ಉಕಾರೋऽನನ್ಯರ್ಹಂ ನಿಯಮಯತಿ ಸಂಬಂಧಮನಯೋ-
ಸ್ತ್ರಯೀಸಾರಸ್ತ್ರ್ಯಾತ್ಮಾ ಪ್ರಣವ ಇಮಮರ್ಥಂ ಸಮದಿಶತ್ ॥೧॥

ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಣವವಾದ ‘ಓಂ’ ಎಂಬ ಮಹಾಮಂತ್ರದ ಅರ್ಥವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಕಾರವು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನೇ ಜಗತ್ತಿನ ಉದಯ, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಲಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣನು. ಮಕಾರವು ಜೀವಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಜೀವನು ಸ್ವತಂತ್ರನಲ್ಲ; ಅವನು ಪರಮಾತ್ಮನ ಸಾಧನವಾಗಿರುವನು. ಉಕಾರವು ಇವರಿಬ್ಬರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಜೀವ ಮತ್ತು ಪರಮಾತ್ಮನ ನಡುವಿನ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ವೇದಗಳ ಸಾರವೇ ಈ ಪ್ರಣವ. ಇದರ ಮೂಲಕ ಜೀವನು ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಅರಿಯಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವವೆಂದರೆ ಜೀವನು ತನ್ನ ಸ್ವತಂತ್ರತೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪರಮಾತ್ಮನ ಸೇವಕತ್ವವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಶಕ್ತಿಯೇ ವಿಷ್ಣು. ಜೀವನು ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾಗ. ಆದ್ದರಿಂದ ತನ್ನ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಬಿಡುವುದು ಮುಖ್ಯ.

ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಇದು ನಮಗೆ ಹೇಳುವುದೇನೆಂದರೆ, ನಾವು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇರುವವರು ಅಲ್ಲ. ನಾವು ಪರಮಾತ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದವರು. ಈ ಅರಿವು ಬಂದಾಗಲೇ ಮೋಕ್ಷದ ದಾರಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರಣವದ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಈ ತತ್ತ್ವವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 2
ಮಂತ್ರಬ್ರಹ್ಮಣಿ ಮಧ್ಯಮೇನ ನಮಸಾ ಪುಂಸಃಸ್ವರೂಪಂಗತಿ-
ರ್ಗಮ್ಯಂ ಶಿಕ್ಷಣಮೀಕ್ಷಿತೇನ ಪುರತಃಪಶ್ಚಾದಪಿ ಸ್ಥಾನತಃ ।
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಂ ನಿಜರಕ್ಷಣಂ ಸಮುಚಿತಾ ವೃತ್ತಿಶ್ಚ ನಾನ್ಯೋಚಿತಾ
ತಸ್ಯೈವೇತಿ ಹರೇರ್ವಿವಿಚ್ಯ ಕಥಿತಂ ಸ್ವಸ್ಯಾಪಿ ನಾರ್ಹಂ ತತಃ ॥೨॥

ಈ ಶ್ಲೋಕವು ನಮಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರದ ಮೂಲಕ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರಿಯುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ‘ನಮಃ’ ಎಂಬ ಪದವು ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಜೀವನು ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರಿಯಲು ಈ ವಿನಯವೇ ಮಾರ್ಗ. ಈ ಅರಿವು ಮುಂದೆ, ಹಿಂದೆ, ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದುದು.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವೆಂದು ನಾವು ಭಾವಿಸುವುದು ನಿಜವಾದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಲ್ಲ. ನಿಜವಾದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವೆಂದರೆ ಪರಮಾತ್ಮನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಇರುವುದೇ. ಜೀವನು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವನ ರಕ್ಷಣೆಯು ಪರಮಾತ್ಮನಿಂದಲೇ ಸಾಧ್ಯ. ಆದ್ದರಿಂದ ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವ ಜೀವನವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಭಗವಂತನಿಗೆ ಶರಣಾಗುವುದು.

ಇದರಲ್ಲಿ ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಅರ್ಥವೆಂದರೆ, ಅಹಂಕಾರವು ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿ. ನಮಸ್ಕಾರವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಶಾರೀರಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಮನಸ್ಸಿನ ವಿನಯ. ಈ ವಿನಯದಿಂದಲೇ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಭಗವಂತನ ಸೇವಕತ್ವವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಧರ್ಮ.

Verse 3
ಅಕಾರಾರ್ಥಾಯೈವಸ್ವಮಹಮಥ ಮಹ್ಯಂ ನ ನಿವಹಾಃ
ನರಾಣಾಂ ನಿತ್ಯಾನಾಮಯನಮಿತಿ ನಾರಾಯಣಪದಮ್ ।
ಯಮಾಹಾಸ್ಮೈ ಕಾಲಂ ಸಕಲಮಪಿ ಸರ್ವತ್ರ ಸಕಲಾ-
ಸ್ವವಸ್ಥಾಸ್ವಾವಿಃ ಸ್ಯುರ್ಮಮ ಸಹಜಕೈಂಕರ್ಯವಿಧಯಃ ॥೩॥

ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣ ಪದದ ಅರ್ಥವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ‘ನಾರಾಯಣ’ ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಆಶ್ರಯಸ್ಥಾನ. ಅಕಾರಾರ್ಥನಾದ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನಾನು ಸೇರಿದವನು. ನಾನು ನನಗೆ ಸೇರಿದವನು ಅಲ್ಲ ಎಂಬ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಜೀವನು ತನ್ನನ್ನು ತನ್ನದೇ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದು ಅಜ್ಞಾನ. ಅವನು ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ಸೇರಿದವನು. ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವನ ಸೇವೆಯೇ ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವ. ಈ ಸೇವೆ ಸಹಜವಾಗಿರಬೇಕು, ಬಲವಂತವಾಗಿರಬಾರದು.

ಪೌರಾಣಿಕವಾಗಿ ವಿಷ್ಣುವು ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳ ಪಾಲಕ. ಅವನಿಂದಲೇ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡುವುದು ಜೀವಿಯ ಕರ್ತವ್ಯ. ಈ ಸೇವಾಭಾವದಿಂದ ಜೀವನು ತನ್ನ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಶರಣಾಗತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ‘ನಾನು’ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬೇಕು. ‘ನಾನು ಅವನಿಗಾಗಿಯೇ’ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಬಲವಾಗಬೇಕು. ಇದೇ ಭಕ್ತಿಯ ಸಾರ.

Verse 4
ದೇಹಾಸಕ್ತಾತ್ಮಬುದ್ಧಿರ್ಯದಿ ಭವತಿ ಪದಂ ಸಾಧು ವಿದ್ಯಾತ್ತೃತೀಯಂ
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನ್ಧೋ ಯದಿ ಸ್ಯಾತ್ಪ್ರಥಮಮಿತರಶೇಷತ್ವಧೀಶ್ಚೇದ್ ದ್ವಿತೀಯಮ್ ।
ಆತ್ಮತ್ರಾಣೋನ್ಮುಖಶ್ಚೇನ್ನಮ ಇತಿ ಚ ಪದಂ ಬಾಂಧವಾಭಾಸಲೋಲಃ
ಶಬ್ದಂ ನಾರಾಯಣಾಖ್ಯಂ ವಿಷಯಚಪಲಧೀಶ್ಚೇಚ್ಚತುರ್ಥೀಂ ಪ್ರಪನ್ನಃ ॥೪॥

ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಜೀವಿಯ ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ಆತ್ಮವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವವನು ಮೂರನೇ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಅಹಂಕಾರದಲ್ಲಿ ಇರುವವನು ಮೊದಲನೆಯ ಸ್ಥಿತಿ. ತನ್ನನ್ನು ಭಗವಂತನಿಗೆ ಸೇರಿದವನೆಂದು ಅರಿಯುವವನು ಎರಡನೆಯ ಸ್ಥಿತಿ.

‘ನಮಃ’ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡವನು ತನ್ನ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಹುಡುಕುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಲೋಕ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡವನು ನಾರಾಯಣ ಶಬ್ದದ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿಯಲಾರ. ವಿಷಯಾಸಕ್ತ ಮನಸ್ಸು ಈ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲಾರದು.

ಇದರಲ್ಲಿ ತಾತ್ತ್ವಿಕವಾಗಿ ಜೀವಿಯ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇಹಾಭಿಮಾನದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಶರಣಾಗತಿಯವರೆಗೆ ಸಾಗುವ ಮಾರ್ಗ. ಭಗವಂತನಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶರಣಾಗತಿಯಾದವನೇ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಪನ್ನ.

Verse 5
ನೇತೃತ್ವಂ ನಿತ್ಯಯೋಗಂ ಸಮುಚಿತಗುಣಜಾತಂ ತನുഖ್ಯಾಪನಂಚೋ-
ಪಾಯಂ ಕೃತ್ಯಭಾಗಂ ತ್ವಥ ಮಿಥುನಪರಂ ಪ್ರಾಪ್ಯಮೇವಂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಮ್ ।
ಸ್ವಾಮಿತ್ವಂ ಪ್ರಾರ್ಥನಾಂ ಚ ಪ್ರಬಲತರವಿರೋಧಿಪ್ರಹಾಣಂ ದಶೈತಾನ್
ಮಂತ್ರಾರಂ ತ್ರಾಯತೇ ಚೇತ್ಯಧಿಗತನಿಯಮಃ ಷಟ್ಪದೋऽಯಂ ದ್ವಿಖಂಡಃ ॥೫॥

ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮಂತ್ರವು ಜೀವಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಅಂಶಗಳು ದಶವಾಗಿವೆ. ನೇತೃತ್ವ, ಯೋಗ, ಗುಣ, ಉಪಾಯ, ಕರ್ತವ್ಯ, ಪ್ರಾಪ್ಯ, ಸ್ವಾಮಿತ್ವ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ವಿರೋಧಿಗಳ ನಿವಾರಣೆ ಇತ್ಯಾದಿ.

ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳು ಸೇರಿ ಜೀವಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಭಗವಂತನೊಂದಿಗೆ ನಿತ್ಯಯೋಗವೇ ಮುಖ್ಯ. ಅವನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಅರಿತು, ಅವನನ್ನು ಉಪಾಯವಾಗಿಯೂ ಪ್ರಾಪ್ಯವಾಗಿಯೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು.

ಇದರಲ್ಲಿ ತಾತ್ತ್ವಿಕವಾಗಿ ಮಂತ್ರವು ಕೇವಲ ಪದಗಳ ಸಮೂಹವಲ್ಲ. ಅದು ಜೀವನವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಶಕ್ತಿ. ಸರಿಯಾಗಿ ಜಪಿಸಿದರೆ ಅದು ಜೀವಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಭಗವಂತನ ಶರಣಾಗತಿ ಇದರಿಂದ ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 6
ಈಶಾನಾಂ ಜಗತಾಮಧೀಶದಯಿತಾಂ ನಿತ್ಯಾನಪಾಯಾಂ ಶ್ರಿಯಂ
ಸಂಶ್ರಿತ್ಯಾಶ್ರಯಣೋಚಿತಾಖಿಲಗುಣಸ್ಯಾಂಘ್ರೀ ಹರೇರಾಶ್ರಯೇ ।
ಇಷ್ಟೋಪಾಯತಯಾ ಶ್ರಿಯಾ ಚ ಸಹಿತಾಯಾತ್ಮೇಶ್ವರಾಯಾರ್ಥಯೇ
ಕರ್ತುಂ ದಾಸ್ಯಮಶೇಷಮಪ್ರತಿಹತಂ ನಿತ್ಯಂ ತ್ವಹಂ ನಿರ್ಮಮಃ ॥೬॥

ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅವಳು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸಹಚರಿ. ಅವಳ ಮೂಲಕವೇ ಭಗವಂತನನ್ನು ಸೇರಬಹುದು. ಅವಳಲ್ಲಿ ಶರಣಾಗತಿಯಾದರೆ, ಭಗವಂತನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ.

ಜೀವನು ತನ್ನ ಸ್ವಾರ್ಥವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ದಾಸ್ಯಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಬೇಕು. ‘ನನ್ನದು’ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇಲ್ಲದಾಗಲೇ ನಿಜವಾದ ಸೇವೆ ಸಾಧ್ಯ. ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಈ ದಾಸ್ಯಭಾವ ಬರುತ್ತದೆ.

ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಇದು ಶ್ರೀ-ಸಮೇತ ನಾರಾಯಣನ ಶರಣಾಗತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಿಯು ಮಧ್ಯಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಜೀವನು ಭಗವಂತನನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸೇರುತ್ತಾನೆ.

Verse 7
ಮತ್ಪ್ರಾಪ್ತ್ಯರ್ಥತಯಾ ಮಯೋಕ್ತಮಖಿಲಂ ಸಂತ್ಯಜ್ಯ ಧರ್ಮಂ ಪುನಃ
ಮಾಮೇಕಂ ಮದವಾಪ್ತಯೇ ಶರಣಮಿತ್ಯಾರ್ತೋऽವಸಾಯಂ ಕುರು ।
ತ್ವಾಮೇಕಂ ವ್ಯವಸ್ಥಾಯುಕ್ತಮಖಿಲಜ್ಞಾನಾದಿಪೂರ್ಣೋ ಹ್ಯಹಂ
ಮತ್ಪ್ರಾಪ್ತಿಪ್ರತಿಬಂಧಕೈರ್ವಿರಹಿತಂ ಕುರ್ಯಾಂ ಶುಚಂ ಮಾಕೃಥಾಃ ॥೭॥

ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಭಗವಂತನ ಸಂದೇಶವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನನ್ನನ್ನು ಶರಣಾಗು ಎಂದು ಅವನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಗೀತೆಯ ಸಾರವನ್ನೇ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಜೀವನು ಸಂಕಟದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನನ್ನು ಶರಣಾಗಬೇಕು. ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕೂಡಿದವನು. ಅವನ ಶರಣಾಗತಿಯಾದವನು ಎಲ್ಲಾ ಅಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾನೆ.

ಇದರಲ್ಲಿ ತಾತ್ತ್ವಿಕವಾಗಿ ಶರಣಾಗತಿ ಮಾರ್ಗವೇ ಮುಖ್ಯ. ಕರ್ಮಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಅವಲಂಬಿಸದೆ, ಭಗವಂತನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು. ಇದು ಭಕ್ತಿಯ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆ.

Verse 8
ನಿಶ್ಚಿತ್ಯ ತ್ವದಧೀನತಾಂ ಮಯಿ ಸದಾ ಕರ್ಮಾದ್ಯುಪಾಯಾನ್ ಹರೇ
ಕರ್ತುಂ ತ್ಯಕ್ತುಮಪಿ ಪ್ರಪತ್ತುಮನಲಂ ಸೀದಾಮಿ ದುಃಖಾಕುಲಃ ।
ಏತಜ್ಜ್ಞಾನಮುಪೇಯುಷೋ ಮಮ ಪುನಸ್ಸರ್ವಾಪರಾಧಕ್ಷಯಂ
ಕರ್ತಾಸೀತಿ ದೃಢೋऽಸ್ಮಿ ತೇ ತು ಚರಮಂ ವಾಕ್ಯಂ ಸ್ಮರನ್ಸಾರಥೇಃ ॥೮॥

ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಯ ದುಃಖಭರಿತ ಮನಸ್ಥಿತಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನು ತನ್ನ ಅಸಹಾಯತೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಭಗವಂತನಿಗೆ ಶರಣಾಗುತ್ತಾನೆ. ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಮೋಕ್ಷ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅರಿವು ಬರುತ್ತದೆ.

ಭಗವಂತನ ಚರಮಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಅವನು ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಭಗವಂತನೇ ನಿವಾರಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ದೃಢ ವಿಶ್ವಾಸ.

ಇದರಲ್ಲಿ ತಾತ್ತ್ವಿಕವಾಗಿ ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮರ್ಪಣೆ. ಜೀವನು ತನ್ನ ಅಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಾಗಲೇ ಕೃಪೆ ಬರುತ್ತದೆ.

Verse 9
ಶಾಖಾನಾಮುಪರಿ ಸ್ಥಿತೇನ ಮನುನಾ ಮೂಲೇನ ಲಬ್ಧಾತ್ಮಕಃ
ಸತ್ತಾಹೇತುಸಕೃಜ್ಜಪೇನ ಸಕಲಂ ಕಾಲಂ ದ್ವಯೇನ ಕ್ಷಿಪನ್ ।
ವೇದೋತ್ತಂಸವಿಹಾರಸಾರಥಿದಯಾಗುಮ್ಫೇನ ವಿಸ್ತ್ರಮ್ಭಿತಃ
ಸಾರಜ್ಞೋ ಯದಿ ಕಶ್ಚಿದಸ್ತಿ ಭುವನೇ ನಾಥಃ ಸ ಯೂಥಸ್ಯ ನಃ ॥೯॥

ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಜಪದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಮನುನು ಈ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಮೂಲವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡವನು ಜೀವನದ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ.

ಒಮ್ಮೆ ಜಪಿಸಿದರೂ ಅದು ಜೀವಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ವೇದಗಳ ಸಾರವನ್ನು ಅರಿತವನು ಭಗವಂತನ ಕೃಪೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಇದು ಮಂತ್ರಜಪದ ಮಹಿಮೆ. ಸರಿಯಾದ ಅರಿವಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಜಪ ಜೀವಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಭಗವಂತನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಅವನು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Ramaswamy Sastry and Vighnesh Ghanapaathi

Other stotras