ಪರಶುರಾಮ ರಕ್ಷಾ ಸ್ತೋತ್ರ

Lyrics:

ನಮಸ್ತೇ ಜಾಮದಗ್ನ್ಯಾಯ ಕ್ರೋಧದಗ್ಧಮಹಾಸುರ . 
ಕ್ಷತ್ರಾಂತಕಾಯ ಚಂಡಾಯ ರಾಮಾಯಾಪಾರತೇಜಸೇ ..1..
ವಿನಾಶಕಾಯ ದುಷ್ಟಾನಾಂ ರಕ್ಷಕಾಯ ಸದರ್ಥಿನಾಂ . 
ಭೃಗುಕುಲ್ಯಾಯ ವೀರಾಯ ವಿಷ್ಣುರೂಪಾಯ ತೇ ನಮಃ ..2..
ಮಹಾಭಯಂಕರಾಯೈವ ಮಹಾದೇವಾಯ ಧೀಮತೇ . 
ಬ್ರಹ್ಮವಂಶೋದ್ಭವಾಯೈವ ಪರ್ಶುರಾಮ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ ..3..
ಪರ್ಶುಹಸ್ತಾಯ ವೀರಾಯ ರೇಣುಕಾನಂದವರ್ಧಿನೇ . 
ಸರ್ವದುಷ್ಟಶಮಾಯೈವ ತುಭ್ಯಂ ರಾಮ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ ..4..
ಯಜ್ಞವಿಘ್ನಹರಾಯೈವ ಕೃಪಾಣಧೃತವಕ್ಷಸೇ . 
ಕುಕರ್ಮನಾಶಕಾಯಾಸ್ತು ನಮಸ್ತುಭ್ಯಂ ಹರೇ ಮುಹುಃ ..5..
ರಕ್ಷಸ್ವ ಮಾಂ ಮಹಾಬಾಹೋ ಮಹಾಬಲ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ . 
ದುರ್ಜನೈಃ ಪರಿವಿಷ್ಟಂ ಹಿ ಶತ್ರುಸಂಘಾತವಾರಣ ..6..
ಧನುರ್ವೇದಪ್ರಧಾನಾಯ ವೇದಸಾರಾಯ ಧೀಮತೇ . 
ತಪೋಧನಪ್ರಿಯಾಯೈವ ಜಗನ್ನಾಥಾಯ ತೇ ನಮಃ ..7..
ಜಪೇತ್ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಸದಾ ಜಪ್ಯಂ ಯಃ ಸುಧೀಃ ಪ್ರತ್ಯಹಂ ಮುದಾ .
ನಿತ್ಯಂ ರಕ್ಷಾಮವಾಪ್ನೋತಿ ಶತ್ರುಭ್ಯೋ ನಹಿ ಸಂಶಯಃ ..8..

Meaning:

Verse 1
ನಮಸ್ತೇ ಜಾಮದಗ್ನ್ಯಾಯ ಕ್ರೋಧದಗ್ಧಮಹಾಸುರ ।
ಕ್ಷತ್ರಾಂತಕಾಯ ಚಂಡಾಯ ರಾಮಾಯಾಪಾರತೇಜಸೇ ॥1॥

ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಪರಶುರಾಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ‘ಜಾಮದಗ್ನ್ಯಾಯ’ ಎಂದರೆ ಜಮದಗ್ನಿ ಋಷಿಯ ಪುತ್ರನಾದವನು. ‘ಕ್ರೋಧದಗ್ಧ ಮಹಾಸುರ’ ಎಂಬ ಪದವು ಅವನ ದಿವ್ಯ ಕೋಪದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಅದು ಮಹಾ ಅಸುರರನ್ನು ಕೂಡ ಭಸ್ಮಮಾಡುವಷ್ಟು ಪ್ರಬಲವಾಗಿದೆ. ‘ಕ್ಷತ್ರಾಂತಕಾಯ’ ಎಂದರೆ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅಧರ್ಮಮಾರ್ಗದ ಕ್ಷತ್ರಿಯರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದವನು. ‘ಚಂಡಾಯ’ ಎಂದರೆ ಉಗ್ರಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದವನು, ಆದರೆ ಅದು ಧರ್ಮರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು.

ಇಲ್ಲಿ ಪರಶುರಾಮನು ಕೇವಲ ಯೋಧನಲ್ಲ, ಧರ್ಮದ ಸ್ಥಾಪಕನಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಕ್ರೋಧವು ಸ್ವಾರ್ಥದದ್ದಲ್ಲ, ಅದು ಧರ್ಮದ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬಳಸಿದ ದಿವ್ಯ ಶಕ್ತಿ. ಇದು ನಮಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ತತ್ವವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ – ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕೋಪವು ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗಬೇಕು.

‘ಅಪಾರತೇಜಸೇ’ ಎಂಬ ಪದವು ಅವನ ಅಸೀಮ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ದೇಹದ ಶಕ್ತಿ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಆತ್ಮಶಕ್ತಿ, ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲ. ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಪರಶುರಾಮನನ್ನು ಭಯಂಕರ ಯೋಧನಾಗಿಯೇ ಅಲ್ಲ, ಧರ್ಮದ ರಕ್ಷಕನಾಗಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 2
ವಿನಾಶಕಾಯ ದುಷ್ಟಾನಾಂ ರಕ್ಷಕಾಯ ಸದರ್ಥಿನಾಮ್ ।
ಭೃಗುಕುಲ್ಯಾಯ ವೀರಾಯ ವಿಷ್ಣುರೂಪಾಯ ತೇ ನಮಃ ॥2॥

ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪರಶುರಾಮನ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ‘ದುಷ್ಟಾನಾಂ ವಿನಾಶಕಾಯ’ ಎಂದರೆ ದುಷ್ಟರನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು. ‘ಸದರ್ಥಿನಾಮ್ ರಕ್ಷಕಾಯ’ ಎಂದರೆ ಸಜ್ಜನರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವವನು. ಇದು ಧರ್ಮದ ಮೂಲತತ್ತ್ವ – ದುಷ್ಟನಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ, ಸಜ್ಜನನಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ.

‘ಭೃಗುಕುಲ್ಯಾಯ’ ಎಂದರೆ ಭೃಗು ಋಷಿಗಳ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವನು. ಇದು ಅವನ ಪವಿತ್ರ ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ‘ವೀರಾಯ’ ಎಂದರೆ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ. ಅವನ ವೀರತ್ವವು ಕೇವಲ ಶೌರ್ಯದಲ್ಲಲ್ಲ, ಧರ್ಮದ ಸ್ಥಾಪನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

‘ವಿಷ್ಣುರೂಪಾಯ’ ಎಂಬ ಪದವು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದು. ಪರಶುರಾಮನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅವತಾರ. ಅಂದರೆ ಅವನ ಕಾರ್ಯಗಳು ದಿವ್ಯ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗ. ಅವನು ಕೇವಲ ಮಾನವ ಯೋಧನಲ್ಲ, ಭಗವಂತನ ಇಚ್ಛೆಯ ಪ್ರತಿರೂಪ.

ಈ ಶ್ಲೋಕವು ನಮಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ – ಧರ್ಮದ ರಕ್ಷಣೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಶಾಂತವಾಗಿರುವುದಲ್ಲ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ದುಷ್ಟನ ವಿರುದ್ಧ ನಿಲ್ಲುವುದು. ಇದು ಸಮತೋಲನದ ಜೀವನದ ಸಂದೇಶ.

Verse 3
ಮಹಾಭಯಂಕರಾಯೈವ ಮಹಾದೇವಾಯ ಧೀಮತೇ ।
ಬ್ರಹ್ಮವಂಶೋದ್ಭವಾಯೈವ ಪರಶುರಾಮ ನಮೋಸ್ತು ತೇ ॥3॥

ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪರಶುರಾಮನ ಭಯಂಕರ ರೂಪ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಒಂದೇ ವೇಳೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ‘ಮಹಾಭಯಂಕರ’ ಎಂದರೆ ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವವನು. ಆದರೆ ಈ ಭಯವು ದುಷ್ಟರಿಗೆ ಮಾತ್ರ. ಸಜ್ಜನರಿಗೆ ಅವನು ರಕ್ಷಕ.

‘ಮಹಾದೇವಾಯ’ ಎಂಬ ಪದವು ಅವನ ದಿವ್ಯತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಅವನನ್ನು ದೇವತಾಸಮಾನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇಡುತ್ತದೆ. ‘ಧೀಮತೇ’ ಎಂದರೆ ಜ್ಞಾನಿಯು. ಪರಶುರಾಮನು ಕೇವಲ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರತಿರೂಪವಲ್ಲ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿನ ರೂಪವೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.

‘ಬ್ರಹ್ಮವಂಶೋದ್ಭವ’ ಎಂದರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವನು. ಇದು ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಸಂಗತಿ – ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವನು ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು. ಇದು ಧರ್ಮದ ಲವಚಿಕತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಶ್ಲೋಕವು ನಮಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ – ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ ಒಂದಾಗಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಧರ್ಮ ಸ್ಥಾಪನೆ ಸಾಧ್ಯ.

Verse 4
ಪರಶುಹಸ್ತಾಯ ವೀರಾಯ ರೇಣುಕಾನಂದವರ್ಧಿನೇ ।
ಸರ್ವದುಷ್ಟಶಮಾಯೈವ ತುಭ್ಯಂ ರಾಮ ನಮೋಸ್ತು ತೇ ॥4॥

ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪರಶುರಾಮನ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣಗಳು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ‘ಪರಶುಹಸ್ತಾಯ’ ಎಂದರೆ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪರಶು (ಕೊಡಲಿ) ಹಿಡಿದವನು. ಇದು ಅವನ ಆಯುಧ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಧರ್ಮದ ಸಾಧನ.

‘ರೇಣುಕಾನಂದವರ್ಧಿನೇ’ ಎಂದರೆ ತಾಯಿ ರೇಣುಕೆಯ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದವನು. ಇದು ಅವನ ಕುಟುಂಬಪರ ಭಾವನೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನು ಕೇವಲ ಯೋಧನಲ್ಲ, ಪುತ್ರನಾಗಿಯೂ ಆದರ್ಶ.

‘ಸರ್ವದುಷ್ಟಶಮಾಯ’ ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲಾ ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಶಮನ ಮಾಡುವವನು. ಇದು ಅವನ ಕಾರ್ಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಶ್ಲೋಕವು ನಮಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ – ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿ ಇದ್ದರೂ, ಅದು ನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿರಬೇಕು. ಕುಟುಂಬ, ಧರ್ಮ, ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಇರಬೇಕು.

Verse 5
ಯಜ್ಞವಿಘ್ನಹರಾಯೈವ ಕೃಪಾಣಧೃತವಕ್ಷಸೇ ।
ಕುಕರ್ಮನಾಶಕಾಯಾಸ್ತು ನಮಸ್ತುಭ್ಯಂ ಹರೇ ಮುಹುಃ ॥5॥

ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪರಶುರಾಮನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ‘ಯಜ್ಞವಿಘ್ನಹರ’ ಎಂದರೆ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಅಡಚಣೆಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುವವನು. ಯಜ್ಞವು ಧರ್ಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ, ಅದನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಅವನ ಕರ್ತವ್ಯ.

‘ಕೃಪಾಣಧೃತವಕ್ಷಸೇ’ ಎಂದರೆ ತನ್ನ ವಕ್ಷಸ್ಥಲದಲ್ಲಿ ಆಯುಧವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು. ಇದು ಅವನ ಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ – ಯಾವಾಗಲೂ ಧರ್ಮರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಿದ್ಧ.

‘ಕುಕರ್ಮನಾಶಕ’ ಎಂದರೆ ಕೆಟ್ಟ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು. ಇದು ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲ, ಅವರ ಕೆಟ್ಟ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ತತ್ವ.

ಈ ಶ್ಲೋಕವು ನಮಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ – ಧರ್ಮವನ್ನು ಕಾಯುವುದು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದು ಅಲ್ಲ, ಅದು ಅಡಚಣೆಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುವುದೂ ಆಗಿದೆ.

Verse 6
ರಕ್ಷಸ್ವ ಮಾಂ ಮಹಾಬಾಹೋ ಮಹಾಬಲ ನಮೋಸ್ತು ತೇ ।
ದುರ್ಜನೈಃ ಪರಿವಿಷ್ಟಂ ಹಿ ಶತ್ರುಸಂಘಾತವಾರಣ ॥6॥

ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ‘ಮಹಾಬಾಹೋ’ ಎಂದರೆ ಬಲಿಷ್ಠ ಭುಜಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದವನು. ‘ಮಹಾಬಲ’ ಎಂದರೆ ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು.

ಭಕ್ತನು ತನ್ನನ್ನು ದುರ್ಜನರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದವನಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ‘ಶತ್ರುಸಂಘಾತವಾರಣ’ ಎಂದರೆ ಶತ್ರುಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ತಡೆಯುವವನು.

ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಮಾನವ ಜೀವನದ ಸತ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ – ಹೊರಗಿನ ಶತ್ರುಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಒಳಗಿನ ದೋಷಗಳೂ ಶತ್ರುಗಳೇ. ಪರಶುರಾಮನಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಎಂದರೆ ಆ ದೋಷಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಕೇಳುವುದು.

Verse 7
ಧನುರ್ವೇದಪ್ರಧಾನಾಯ ವೇದಸಾರಾಯ ಧೀಮತೇ ।
ತಪೋಧನಪ್ರಿಯಾಯೈವ ಜಗನ್ನಾಥಾಯ ತೇ ನಮಃ ॥7॥

ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪರಶುರಾಮನ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ‘ಧನುರ್ವೇದಪ್ರಧಾನ’ ಎಂದರೆ ಧನುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತ. ಇದು ಯುದ್ಧಕಲೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

‘ವೇದಸಾರ’ ಎಂದರೆ ವೇದಗಳ ಸಾರವನ್ನು ಅರಿತವನು. ‘ಧೀಮತೇ’ ಎಂದರೆ ಜ್ಞಾನಿ. ಅವನು ಶಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರ ಎರಡರಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ.

‘ತಪೋಧನಪ್ರಿಯ’ ಎಂದರೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುವವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವವನು. ‘ಜಗನ್ನಾಥ’ ಎಂದರೆ ವಿಶ್ವದ ಅಧಿಪತಿ.

ಈ ಶ್ಲೋಕವು ನಮಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ – ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ ಎರಡೂ ಒಂದಾಗಬೇಕು. ಕೇವಲ ಬಲ ಸಾಕಾಗದು, ಜ್ಞಾನವೂ ಅಗತ್ಯ.

Verse 8
ಜಪೇತ್ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಸದಾ ಜಪ್ಯಂ ಯಃ ಸುಧೀಃ ಪ್ರತ್ಯಹಂ ಮುದಾ ।
ನಿತ್ಯಂ ರಕ್ಷಾಮವಾಪ್ನೋತಿ ಶತ್ರುಭ್ಯೋ ನಹಿ ಸಂಶಯಃ ॥8॥

ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಫಲವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ‘ಸುಧೀಃ’ ಎಂದರೆ ಜ್ಞಾನಿಯು. ಯಾರು ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಜಪಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

‘ನಿತ್ಯಂ ರಕ್ಷಾಮವಾಪ್ನೋತಿ’ ಎಂದರೆ ಸದಾ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ‘ನಹಿ ಸಂಶಯಃ’ ಎಂದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅನುಮಾನವಿಲ್ಲ.

ಇದು ಕೇವಲ ಹೊರಗಿನ ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಅಲ್ಲ. ಮನಸ್ಸಿನ ಅಶಾಂತಿ, ಭಯ, ಅಜ್ಞಾನ – ಇವುಗಳನ್ನೂ ಜಯಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಈ ಶ್ಲೋಕವು ನಮಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ – ನಿತ್ಯ ಸ್ಮರಣೆ ಮತ್ತು ಜಪವು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಭಗವಂತನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

Ramaswamy Sastry and Vighnesh Ghanapaathi

Other stotras