ದಶಾವತಾರ ಮಂಗಲ ಸ್ತೋತ್ರ

Lyrics:

ಆದಾವಂಬುಜಸಂಭವಾದಿವಿನುತಃ ಶಾಂತೋಽಚ್ಯುತಃ ಶಾಶ್ವತಃ
ಸಂಫುಲ್ಲಾಮಲಪುಂಡರೀಕನಯನಃ ಪುಣ್ಯಃ ಪುರಾಣಃ ಪುಮಾನ್ .
ಲೋಕೇಶಃ ಶ್ರುತಿಚೋರಸೋಮಕಹರೋ ಮತ್ಸ್ಯಾವತಾರೋ ಹರಿಃ
ಶ್ರೀಮಾನ್ ಸಿಂಹಗಿರೀಶ್ವರಃ ಕರುಣಯಾ ದದ್ಯಾತ್ಸದಾ ಮಂಗಲಂ ..1..

ಸಪ್ತದ್ವೀಪಕುಲಾಚಲೇಂದ್ರಜಲಧಿಸ್ತೋಮಾಭಿಸಂಕ್ರಾಂತಭೂ-
ಭಾರಾಲೀಢಫಣೀಂದ್ರಮಂದರಧರೋ ಮಂದಾರಮಾಲಾರ್ಚಿತಃ .
ಭಾವಜ್ಞೋ ಬಹುಚಕ್ರಲಾಂಛಿತತನುಃ ಕೂರ್ಮಾವತಾರೋ ಹರಿಃ
ಶ್ರೀಮಾನ್ ಸಿಂಹಗಿರೀಶ್ವರಃ ಕರುಣಯಾ ದದ್ಯಾತ್ಸದಾ ಮಂಗಲಂ ..2..

ಲೀಲಾಲೋಡಿತಸರ್ವಸಾಗರಜಲಃ ಸಂಪೂರ್ಣಚಂದ್ರಪ್ರಭೋ
ಹೇಮಾಕ್ಷಾಸುರಖಂಡನೋ ಭುಜಗದಃ ಚಕ್ರಾಂಕಿತಃ ಸಂತತಂ .
ದಂಷ್ಟ್ರಾಗ್ರೋದ್ಧೃತಮೇದಿನೀಭಯಹರಃ ಕ್ರೋಡಾವತಾರೋ ಹರಿಃ
ಶ್ರೀಮಾನ್ ಸಿಂಹಗಿರೀಶ್ವರಃ ಕರುಣಯಾ ದದ್ಯಾತ್ಸದಾ ಮಂಗಲಂ ..3..

ಕುಂದೇಂದುಸ್ಫಟಿಕಪ್ರಭೋ ಬಹುಭುಜೋ ಭೂಷಾಸಹಸ್ರೋಜ್ಜ್ವಲೋ
ದೈತ್ಯೇಂದ್ರೋದರದಾರಣೇಽತಿನಿಪುಣಃ ಸ್ತಂಭೋದ್ಭವೋ ಭೀಷಣಃ .
ಪ್ರಹ್ಲಾದಾರ್ತಿಹರೋದಯೋ ನರಮೃಗಾಕಾರಾವತಾರೋ ಹರಿಃ
ಶ್ರೀಮಾನ್ ಸಿಂಹಗಿರೀಶ್ವರಃ ಕರುಣಯಾ ದದ್ಯಾತ್ಸದಾ ಮಂಗಲಂ ..4..

ಧಾತೃಕ್ಷಾಲಿತಪಾದಪಂಕಜಭವಸ್ರೋತೋಮಹಾಶಾಂಬರಃ
ಪ್ರಕ್ಷಾಲೀಕೃತಪಾದಪದ್ಮಯುಗಲೋ ಬಾಲೋ ಜಗಜ್ಜೀವನಃ .
ಭಿಕ್ಷಾರ್ಥೀ ಬಲಿದರ್ಪಹಾ ಪಟುವಟುಃ ಖರ್ವಾವತಾರೋ ಹರಿಃ
ಶ್ರೀಮಾನ್ ಸಿಂಹಗಿರೀಶ್ವರಃ ಕರುಣಯಾ ದದ್ಯಾತ್ಸದಾ ಮಂಗಲಂ ..5..

ಸದ್ಯಃಖಂಡಿತರಾಜಮಂಡಲಶರೀರೋದ್ಭೂತರಕ್ತಾಪಗಾ
ಸಂಸಿಕ್ತಾಖಿಲಭೂತಲಃ ಪಿತೃವಚಃಸಂಪಾಲನೇ ನಿಷ್ಠಿತಃ .
ವೇದಜ್ಞೋ ಜಮದಗ್ನಿಜಃ ಪರಶುಭೃದ್ರಾಮಾವತಾರೋ ಹರಿಃ
ಶ್ರೀಮಾನ್ ಸಿಂಹಗಿರೀಶ್ವರಃ ಕರುಣಯಾ ದದ್ಯಾತ್ಸದಾ ಮಂಗಲಂ ..6..

ರಾಜೇಂದ್ರೋ ರಣರಂಗರಾಜವಿನುತಾನೇಕಾಸುರಾಭಾಸುರಾ-
ಕಾರೋ ರಾವಣಕೋಟಿಖಂಡನಪಟುಃ ಕೋದಂಡದೀಕ್ಷಾಗುರುಃ .
ಸೀತೇಶಃ ಸುರಸಜ್ಜನಾಮೃತಕರೋ ರಾಮಾವತಾರೋ ಹರಿಃ
ಶ್ರೀಮಾನ್ ಸಿಂಹಗಿರೀಶ್ವರಃ ಕರುಣಯಾ ದದ್ಯಾತ್ಸದಾ ಮಂಗಲಂ ..7..

ಕಾಲಿಂದೀಜಲಭೇದನೋ ಬಹುಭುಜೋ ಭೂಷಾಸಮುದ್ಭಾಸುರಃ
ಪ್ರಧ್ವಂಸೀ ಮುಸಲಾಯುಧೋ ಹಲಧರೋ ನೀಲಾಂಬರೋ ನಿರ್ಮಲಃ .
ಲಾವಣ್ಯಾಪ್ಪತಿರೇವತೀಪತಿರಸೌ ರಾಮಾವತಾರೋ ಹರಿಃ
ಶ್ರೀಮಾನ್ ಸಿಂಹಗಿರೀಶ್ವರಃ ಕರುಣಯಾ ದದ್ಯಾತ್ಸದಾ ಭಂಗಲಂ ..8..

ಧರ್ಮಜ್ಞತ್ರಿಪುರಾಧಿನಾಥವನಿತಾಧರ್ಮೋಪದೇಷ್ಟಾ ಚ ತ-
ತ್ಪಾತಿವ್ರತ್ಯವಿಶೇಷಭಂಜನಪರೋ ವೇದಾಂತವೇದ್ಯಃ ಸದಾ .
ದೈತ್ಯವ್ರಾತವಿನಾಶನಾದಿಚತುರೋ ಬುದ್ಧಾವತಾರೋ ಹರಿಃ
ಶ್ರೀಮಾನ್ ಸಿಂಹಗಿರೀಶ್ವರಃ ಕರುಣಯಾ ದದ್ಯಾತ್ಸದಾ ಮಂಗಲಂ ..9..

ಮ್ಲೇಚ್ಛವ್ರಾತವಿನಾಶಕಃ ಕಲಿಯುಗಾಂತೇಽಶ್ವಾಧಿರೂಢೋ ಮಹಾ-
ಮಾಯಾವೀ ಬಹುಭಾನುಕೋಟಿಸದೃಶೋ ಭೀಮಾಂಶುಚಕ್ರಾಯುಧಃ .
ಯಶ್ಚಾಂಗೀಕೃತಕಲ್ಕಿರೂಪವಿಭವೋ ಭೂಮೌ ಅವಿಷ್ಯಾನ್ವಯಃ
ಶ್ರೀಮಾನ್ ಸಿಂಹಗಿರೀಶ್ವರಃ ಕರುಣಯಾ ದದ್ಯಾತ್ಸದಾ ಮಂಗಲಂ ..10..

Meaning:

Verse 1

ಆದಾವಂಬುಜಸಂಭವಾದಿವಿನುತಃ ಶಾಂತೋಽಚ್ಯುತಃ ಶಾಶ್ವತಃ
ಸಂಫುಲ್ಲಾಮಲಪುಂಡರೀಕನಯನಃ ಪುಣ್ಯಃ ಪುರಾಣಃ ಪುಮಾನ್ .
ಲೋಕೇಶಃ ಶ್ರುತಿಚೋರಸೋಮಕಹರೋ ಮತ್ಸ್ಯಾವತಾರೋ ಹರಿಃ
ಶ್ರೀಮಾನ್ ಸಿಂಹಗಿರೀಶ್ವರಃ ಕರುಣಯಾ ದದ್ಯಾತ್ಸದಾ ಮಂಗಲಂ ..1..

ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಮಲಸಂಭವನಾದ ಬ್ರಹ್ಮದೇವನಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು, ಅತ್ಯಂತ ಶಾಂತಸ್ವರೂಪಿಯು, ಚ್ಯುತಿ ಇಲ್ಲದವನು ಮತ್ತು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಇರುವವನು ಆದ ಶ್ರೀಹರಿಯು ಮತ್ಸ್ಯಾವತಾರವನ್ನು ಧರಿಸಿ ನಮಗೆ ಮಂಗಳವನ್ನುಂಟುಮಾಡಲಿ. ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹರಿಯನ್ನು ಅಚ್ಯುತ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ, ಅಂದರೆ ಅವನು ತನ್ನ ದಿವ್ಯ ಸ್ವರೂಪದಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಬೀಳದವನು ಮತ್ತು ಕಾಲಾತೀತನಾದವನು. ಅರಳಿದ ಬಿಳಿ ತಾವರೆಯಂತಹ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಪುರಾಣ ಪುರುಷನು ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರನಾದವನು ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಮತ್ಸ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದ ಹರಿಯು ವೇದಗಳನ್ನು ಕದ್ದೊಯ್ದ ಸೋಮಕಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಜ್ಞಾನದ ಮೂಲವಾದ ಶ್ರುತಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು.
ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಳಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಯಗ್ರೀವ ಅಥವಾ ಸೋಮಕ ಎಂಬ ಅಸುರನು ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ವೇದಗಳನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದಾಗ, ಹರಿಯು ದೈತ್ಯನನ್ನು ಕೊಂದು ವೇದಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ತಂದನು. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಥೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅಂಧಕಾರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಭಗವಂತನು ಹೇಗೆ ಮರಳಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆಂಬುದರ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ, ಮತ್ಸ್ಯಾವತಾರವು ಸಾಧಕನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಂಸಾರ ಸಮುದ್ರದ ನಡುವೆ ಜ್ಞಾನದ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಶಾಂತ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯ ಪುರುಷನಾದ ಸಿಂಹಗಿರೀಶ್ವರನು ತನ್ನ ಕರುಣೆಯಿಂದ ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನದ ಬೆಳಕನ್ನು ನೀಡಲಿ ಎಂದು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಿಂಹಗಿರಿಯ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ನರಸಿಂಹನೇ ಈ ದಶಾವತಾರಗಳ ಮೂಲಪುರುಷನೆಂಬ ಭಾವ ಇಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆ.

Verse 2
ಸಪ್ತದ್ವೀಪಕುಲಾಚಲೇಂದ್ರಜಲಧಿಸ್ತೋಮಾಭಿಸಂಕ್ರಾಂತಭೂ-
ಭಾರಾಲೀಢಫಣೀಂದ್ರಮಂದರಧರೋ ಮಂದಾರಮಾಲಾರ್ಚಿತಃ .
ಭಾವಜ್ಞೋ ಬಹುಚಕ್ರಲಾಂಛಿತತನುಃ ಕೂರ್ಮಾವತಾರೋ ಹರಿಃ
ಶ್ರೀಮಾನ್ ಸಿಂಹಗಿರೀಶ್ವರಃ ಕರುಣಯಾ ದದ್ಯಾತ್ಸದಾ ಮಂಗಲಂ ..2..

ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳು, ಕುಲಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಈ ಭೂಮಿಯ ಭಾರವನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವ ಆದಿಶೇಷನಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿ ಮಂದರ ಪರ್ವತವನ್ನು ತನ್ನ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಧರಿಸಿದ ಕೂರ್ಮಾವತಾರಿ ಹರಿಯು ನಮಗೆ ಮಂಗಳವನ್ನು ನೀಡಲಿ. ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸುರರು ಅಮೃತಕ್ಕಾಗಿ ಸಮುದ್ರ ಮಥನ ಮಾಡುವಾಗ ಮಂದರ ಪರ್ವತವು ಕುಸಿಯದಂತೆ ಆಮೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹರಿಯು ಆಧಾರವಾದನು. ಮಂದಾರ ಪುಷ್ಪಗಳ ಮಾಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾದ ಅವನು ಭಕ್ತರ ಮನದ ಭಾವಗಳನ್ನು ಅರಿಯುವ ಭಾವಜ್ಞನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನ ಶರೀರವು ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರದ ಲಾಂಛನಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಅವನು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಈ ಅವತಾರದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವೆಂದರೆ ಸ್ಥಿರತೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಥನವು ಮಾನವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವಿಚಾರ ಮಂಥನದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಸಾಧನೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಕುಸಿಯದಂತೆ ಭಗವಂತನು ಕೂರ್ಮನಂತೆ ತಾಳ್ಮೆ ಮತ್ತು ಆಧಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಮಂದರ ಪರ್ವತವು ಏಕಾಗ್ರತೆಯ ಸಂಕೇತವಾದರೆ, ಕೂರ್ಮ ರೂಪದ ಹರಿಯು ಆ ಏಕಾಗ್ರತೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಭದ್ರವಾದ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಲೋಕದ ಭಾರವನ್ನು ಹೊರುವವನು ತಾನೇ ಆದರೂ, ಅತ್ಯಂತ ವಿನಮ್ರವಾಗಿ ಆಮೆಯ ರೂಪ ತಳೆದ ಭಗವಂತನ ಕರುಣೆಯು ಅಪ್ರತಿಮವಾದುದು. ಸಿಂಹಗಿರೀಶ್ವರನು ಕೂರ್ಮನಾಗಿ ನಮ್ಮೆಲ್ಲಾ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಸಮಾಧಾನದಿಂದ ಎದುರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲಿ ಎಂಬುದು ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.

Verse 3
ಲೀಲಾಲೋಡಿತಸರ್ವಸಾಗರಜಲಃ ಸಂಪೂರ್ಣಚಂದ್ರಪ್ರಭೋ
ಹೇಮಾಕ್ಷಾಸುರಖಂಡನೋ ಭುಜಗದಃ ಚಕ್ರಾಂಕಿತಃ ಸಂತತಂ .
ದಂಷ್ಟ್ರಾಗ್ರೋದ್ಧೃತಮೇದಿನೀಭಯಹರಃ ಕ್ರೋಡಾವತಾರೋ ಹರಿಃ
ಶ್ರೀಮಾನ್ ಸಿಂಹಗಿರೀಶ್ವರಃ ಕರುಣಯಾ ದದ್ಯಾತ್ಸದಾ ಮಂಗಲಂ ..3..

ಸಕಲ ಸಮುದ್ರದ ನೀರನ್ನು ಲೀಲೆಯಿಂದ ಕಲಕಿದವನು, ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳವನು ಮತ್ತು ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷ ಎಂಬ ಅಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ವರಾಹರೂಪಿ ಹರಿಯು ಸದಾ ಮಂಗಳವನ್ನು ಮಾಡಲಿ. ಭೂದೇವಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ತನ್ನ ಕೋರೆಹಲ್ಲಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದು ಜಗತ್ತಿನ ಭಯವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಿದವನು ಇವನು. ಸರ್ಪಗಳಂತೆ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಗದೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಈ ಕ್ರೋಡಾವತಾರಿಯು ಭಕ್ತರ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವವನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಮುದ್ರದ ತಳಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದಾಗ, ಯಜ್ಞವರಾಹನಾಗಿ ಹರಿಯು ಅವತರಿಸಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಿದನು.
ವರಾಹ ಅವತಾರವು ಅಧರ್ಮದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿರುವ ಧರ್ಮ ಅಥವಾ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ, ಮನುಷ್ಯನು ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕಾಮನೆಗಳೆಂಬ ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದಾಗ, ಹರಿಯು ವರಾಹನಂತೆ ಬಂದು ಅವನನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೇಮಾಕ್ಷ ಅಥವಾ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷ ಎಂದರೆ ಚಿನ್ನದ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟವನು ಎಂದರ್ಥ, ಅಂದರೆ ಲೋಭದ ಸಂಕೇತ. ಅಂತಹ ಲೋಭವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿ ಪರಮಾತ್ಮನು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಂದ್ರನ ಪ್ರಭೆಯುಳ್ಳ ಸಿಂಹಗಿರೀಶ್ವರನು ವರಾಹನಾಗಿ ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿರುವ ಅಧರ್ಮದ ಭಯವನ್ನು ತೊಲಗಿಸಿ ಸನ್ಮಂಗಳವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲಿ ಎಂದು ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸ್ತುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 4
ಕುಂದೇಂದುಸ್ಫಟಿಕಪ್ರಭೋ ಬಹುಭುಜೋ ಭೂಷಾಸಹಸ್ರೋಜ್ಜ್ವಲೋ
ದೈತ್ಯೇಂದ್ರೋದರದಾರಣೇಽತಿನಿಪುಣಃ ಸ್ತಂಭೋದ್ಭವೋ ಭೀಷಣಃ .
ಪ್ರಹ್ಲಾದಾರ್ತಿಹರೋದಯೋ ನರಮೃಗಾಕಾರಾವತಾರೋ ಹರಿಃ
ಶ್ರೀಮಾನ್ ಸಿಂಹಗಿರೀಶ್ವರಃ ಕರುಣಯಾ ದದ್ಯಾತ್ಸದಾ ಮಂಗಲಂ ..4..

ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ಫಟಿಕದಂತೆ ಶುಭ್ರವಾದ ಕಾಂತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನು, ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುವವನು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ತೋಳುಗಳನ್ನು ಉಳ್ಳವನಾದ ನರಸಿಂಹನು ನಮಗೆ ಮಂಗಳವನ್ನು ನೀಡಲಿ. ಅಸುರರಾಜನಾದ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವಿನ ಉದರವನ್ನು ಸೀಳುವಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾದವನು ಮತ್ತು ಕಂಭದಿಂದ ಆವಿರ್ಭವಿಸಿದ ಭಯಂಕರ ರೂಪದವನು ಈತ. ಭಕ್ತ ಪ್ರಹ್ಲಾದನ ಸಂಕಟವನ್ನು ದೂರಮಾಡಲು ಅರ್ಧ ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಅರ್ಧ ಸಿಂಹದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿದ ಹರಿಯು ಸಿಂಹಗಿರೀಶ್ವರನಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವನ ಈ ರೌದ್ರರೂಪವು ಕೇವಲ ದುಷ್ಟರಿಗಷ್ಟೇ ಭಯಾನಕವಾಗಿದ್ದು, ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಕರುಣಾಮಯಿಯಾಗಿದೆ.
ನರಸಿಂಹಾವತಾರವು ಭಗವಂತನ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿತ್ವವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಕಂಭದಲ್ಲಿಯೂ ಹರಿ ಇದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಪ್ರಹ್ಲಾದನ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ನಿಜ ಮಾಡಲು ಹರಿಯು ಸ್ತಂಭದಿಂದ ಹೊರಬಂದನು. ಇದು ದೇವರ ಮೇಲಿನ ಅಚಲವಾದ ಭಕ್ತಿಯ ಜಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ, ನಮ್ಮ ದೇಹವೇ ಒಂದು ಸ್ತಂಭವಿದ್ದಂತೆ, ಅದರೊಳಗಿರುವ ಅಹಂಕಾರವೆಂಬ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವನ್ನು ಜ್ಞಾನವೆಂಬ ನರಸಿಂಹನು ಸಂಹರಿಸಬೇಕು. ಸಿಂಹಗಿರೀಶ್ವರನು ಪ್ರಹ್ಲಾದನಿಗೆ ತೋರಿದ ಕರುಣೆಯನ್ನು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆಯೂ ತೋರಿ, ನಮ್ಮ ಆಂತರಿಕ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ಮಂಗಳವನ್ನು ತರಲಿ. ಈ ಶ್ಲೋಕವು ನರಸಿಂಹನ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಮತ್ತು ಅವನ ಭಕ್ತವತ್ಸಲತೆಯನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 5
ಧಾತೃಕ್ಷಾಲಿತಪಾದಪಂಕಜಭವಸ್ರೋತೋಮಹಾಶಾಂಬರಃ
ಪ್ರಕ್ಷಾಲೀಕೃತಪಾದಪದ್ಮಯುಗಲೋ ಬಾಲೋ ಜಗಜ್ಜೀವನಃ .
ಭಿಕ್ಷಾರ್ಥೀ ಬಲಿದರ್ಪಹಾ ಪಟುವಟುಃ ಖರ್ವಾವತಾರೋ ಹರಿಃ
ಶ್ರೀಮಾನ್ ಸಿಂಹಗಿರೀಶ್ವರಃ ಕರುಣಯಾ ದದ್ಯಾತ್ಸದಾ ಮಂಗಲಂ ..5..

ಬ್ರಹ್ಮದೇವನಿಂದ ತೊಳೆದ ಪಾದಕಮಲಗಳಿಂದ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಹರಿಸಿದವನು, ಲೋಕಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ಜೀವನಾಧಾರನಾದವನು ಮತ್ತು ಬಾಲವಟುವಿನ ರೂಪ ತಳೆದ ವಾಮನನು ಮಂಗಳವನ್ನು ನೀಡಲಿ. ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಅಡಗಿಸಲು ಭಿಕ್ಷಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಬಂದು, ಕೇವಲ ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ಲೋಕವನ್ನು ಅಳೆದವನು ಈತ. ಕುಬ್ಜ ಅಥವಾ ಖರ್ವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದರೂ ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದ ಈ ಚತುರ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯು ದಾನಿಯಾದ ಬಲಿಯ ದರ್ಪವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಿ ಅವನಿಗೆ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಅವನ ಪಾದಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಗಂಗೆಯು ಸಮಸ್ತ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಿದೆ.
ವಾಮನ ಅವತಾರವು ವಿನಯದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಜಗತ್ತನ್ನು ಗೆದ್ದ ಬಲಿಯನ್ನು ಹರಿಯು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಗೆದ್ದನು. ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆಗಳು ಎಂದರೆ ನಮ್ಮ ಜಾಗ್ರತ್, ಸ್ವಪ್ನ ಮತ್ತು ಸುಷುಪ್ತಿ ಎಂಬ ಮೂರು ಅವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಭಗವಂತನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವುದರ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಜಗತ್ತಿಗೆಲ್ಲ ಜೀವ ನೀಡುವವನೇ ಭಿಕ್ಷಾರ್ಥಿಯಾದದ್ದು ಅವನ ಲೀಲೆಯ ಪರಮಾವಧಿ. ಸಿಂಹಗಿರಿಯ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಹರಿಯು ವಾಮನನಾಗಿ ಬಂದು ನಮ್ಮ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಕಳೆದು ನಮಗೆ ಸನ್ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿಸಲಿ. ವಾಮನನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳ ಧ್ಯಾನವು ನಮ್ಮನ್ನು ಸಂಸಾರದ ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ ಪರಮಾನಂದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 6
ಸದ್ಯಃಖಂಡಿತರಾಜಮಂಡಲಶರೀರೋದ್ಭೂತರಕ್ತಾಪಗಾ
ಸಂಸಿಕ್ತಾಖಿಲಭೂತಲಃ ಪಿತೃವಚಃಸಂಪಾಲನೇ ನಿಷ್ಠಿತಃ .
ವೇದಜ್ಞೋ ಜಮದಗ್ನಿಜಃ ಪರಶುಭೃದ್ರಾಮಾವತಾರೋ ಹರಿಃ
ಶ್ರೀಮಾನ್ ಸಿಂಹಗಿರೀಶ್ವರಃ ಕರುಣಯಾ ದದ್ಯಾತ್ಸದಾ ಮಂಗಲಂ ..6..

ತನ್ನ ಕೊಡಲಿಯಿಂದ ಅಧರ್ಮದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕ್ಷತ್ರಿಯರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಅವರ ರಕ್ತದ ನದಿಗಳಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತೊಳೆದವನು, ತಂದೆಯ ಮಾತನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿಷ್ಠೆಯುಳ್ಳವನು ಆದ ಪರಶುರಾಮನು ಮಂಗಳವನ್ನು ನೀಡಲಿ. ಜಮದಗ್ನಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಪುತ್ರನಾದ ಈತನು ವೇದಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವನು ಮತ್ತು ಕೊಡಲಿಯನ್ನು ಆಯುಧವಾಗಿ ಧರಿಸಿದವನು. ತನ್ನ ತಂದೆಗೆ ಅವಮಾನ ಮಾಡಿದ ಮತ್ತು ಅಧರ್ಮವನ್ನು ಹರಡಿದ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯಾರ್ಜುನನಂತಹ ರಾಜರನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಬಾರಿ ಸಂಹರಿಸಿ ಭೂಮಿಯ ಭಾರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದ ವೀರ ಅವತಾರ ಇದು. ಕಠಿಣವಾದ ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಅಷ್ಟೇ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಶೌರ್ಯ ಇವರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ.
ಪರಶುರಾಮ ಅವತಾರವು ಅಧರ್ಮದ ವಿರುದ್ಧದ ಉಗ್ರ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಪಿತೃವಚನ ಪರಿಪಾಲನೆಯು ಇವರ ಚಾರಿತ್ರ್ಯದ ಮಹತ್ವದ ಗುಣ. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ, ಕೊಡಲಿಯು ಜ್ಞಾನದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಅಜ್ಞಾನವೆಂಬ ಅಧರ್ಮವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಹರಿಯು ರಾಮನಾಗಿ (ಪರಶುರಾಮ) ಬಂದು ಭೂಮಿಯನ್ನು ದುಷ್ಟರಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ ಸಜ್ಜನರಿಗೆ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಸಿಂಹಗಿರೀಶ್ವರನು ಪರಶುರಾಮನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ದುರ್ಗುಣಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಕರ್ತವ್ಯ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ವೇದದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಮಗೆ ಕರುಣಿಸಲಿ. ಇವರು ಚಿರಂಜೀವಿಯಾಗಿದ್ದು ಇಂದಿಗೂ ಮಹೇಂದ್ರ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

Verse 7
ರಾಜೇಂದ್ರೋ ರಣರಂಗರಾಜವಿನುತಾನೇಕಾಸುರಾಭಾಸುರಾ-
ಕಾರೋ ರಾವಣಕೋಟಿಖಂಡನಪಟುಃ ಕೋದಂಡದೀಕ್ಷಾಗುರುಃ .
ಸೀತೇಶಃ ಸುರಸಜ್ಜನಾಮೃತಕರೋ ರಾಮಾವತಾರೋ ಹರಿಃ
ಶ್ರೀಮಾನ್ ಸಿಂಹಗಿರೀಶ್ವರಃ ಕರುಣಯಾ ದದ್ಯಾತ್ಸದಾ ಮಂಗಲಂ ..7..

ರಾಜರಿಗೆಲ್ಲಾ ಮಹಾರಾಜನಾದವನು, ರಣರಂಗದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳ ಹೆದರಿಕೆಗೆ ಕಾರಣನಾದವನು ಮತ್ತು ಕೋಟಿ ರಾವಣರನ್ನೂ ಎದುರಿಸಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳವನು ಆದ ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರನು ನಮಗೆ ಮಂಗಳವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲಿ. ಕೋದಂಡವೆಂಬ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಹಿಡಿದು ಯುದ್ಧ ಕಲೆಗೆ ಗುರುವಾಗಿರುವವನು, ಸೀತಾದೇವಿಯ ಪತಿಯಾದ ಈತನು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಮತ್ತು ಸಜ್ಜನರಿಗೂ ಅಭಯವನ್ನು ನೀಡುವವನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ರಾವಣಾದಿ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಈ ಅವತಾರವು "ಮರ್ಯಾದಾ ಪುರುಷೋತ್ತಮ" ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಸಕಲ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೂ ತನ್ನ ನ್ಯಾಯವಾದ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದವನು ಈತ.
ಶ್ರೀರಾಮಾವತಾರವು ಆದರ್ಶ ಮಾನವ ಜೀವನದ ಪಾಠವಾಗಿದೆ. ಏಕಪತ್ನಿ ವ್ರತಸ್ಥನಾಗಿ, ಪಿತೃವಾಕ್ಯ ಪರಿಪಾಲಕನಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾರಂಜಕನಾಗಿ ಹರಿಯು ಇಲ್ಲಿ ಬದುಕಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ರಾಮ ಎಂದರೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಆನಂದ ನೀಡುವವನು ಎಂದರ್ಥ. ಕೋದಂಡವು ಮನಸ್ಸಿನ ಏಕಾಗ್ರತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದ್ದರೆ, ರಾವಣನು ಹತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ದುಷ್ಟ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಸಂಕೇತ. ಅಂತಹ ಇಂದ್ರಿಯ ನಿಗ್ರಹವನ್ನು ಮಾಡಿ ಸೀತೆಯೆಂಬ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದೇ ರಾಮಾಯಣದ ಒಳಾರ್ಥ. ಸಿಂಹಗಿರೀಶ್ವರನು ರಾಮನಾಗಿ ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಿ, ಸದಾ ಮಂಗಳವನ್ನು ನೀಡಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 8
ಕಾಲಿಂದೀಜಲಭೇದನೋ ಬಹುಭುಜೋ ಭೂಷಾಸಮುದ್ಭಾಸುರಃ
ಪ್ರಧ್ವಂಸೀ ಮುಸಲಾಯುಧೋ ಹಲಧರೋ ನೀಲಾಂಬರೋ ನಿರ್ಮಲಃ .
ಲಾವಣ್ಯಾಪ್ಪತಿರೇವತೀಪತಿರಸೌ ರಾಮಾವತಾರೋ ಹರಿಃ
ಶ್ರೀಮಾನ್ ಸಿಂಹಗಿರೀಶ್ವರಃ ಕರುಣಯಾ ದದ್ಯಾತ್ಸದಾ ಭಂಗಲಂ ..8..

ಯಮುನಾ ನದಿಯ ನೀರನ್ನು ತನ್ನ ನೇಗಿಲಿನಿಂದ ಸೀಳಿದವನು, ಅನೇಕ ತೋಳುಗಳಲ್ಲಿ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು ಮತ್ತು ಮುಸಲ ಹಾಗೂ ನೇಗಿಲನ್ನು ಆಯುಧಗಳಾಗಿ ಹಿಡಿದ ಬಲರಾಮನು ಮಂಗಳವನ್ನು ನೀಡಲಿ. ನೀಲವರ್ಣದ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಮಲವಾದ ಮನಸ್ಸಿನವನು, ಸುಂದರ ರೂಪಿಯಾದ ರೇವತೀದೇವಿಯ ಪತಿಯಾದ ಈ ರಾಮನು ಶ್ರೀಹರಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ವರೂಪ. ಕೃಷ್ಣನ ಅಣ್ಣನಾಗಿ ಅವತರಿಸಿದ ಇವರು ಶೇಷನ ಅಂಶವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಲಂಬಾಸುರನಂತಹ ದೈತ್ಯರನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ಲೋಕಕಲ್ಯಾಣ ಮಾಡಿದ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಇವರು.
ಬಲರಾಮ ಅವತಾರವು ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ನೇಗಿಲು ಹಿಡಿದು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಉತ್ತುವ ಕ್ರಿಯೆಯು ಮನಸ್ಸಿನ ಹದಗೊಳಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಲಿಂದೀ ನದಿಯ ಹರಿವನ್ನು ಬದಲಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಪರಮಾತ್ಮನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಬಲರಾಮನು ನಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಆತ್ಮಬಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಸಿಂಹಗಿರೀಶ್ವರನು ಬಲರಾಮನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ಅಜ್ಞಾನದ ಮಣ್ಣನ್ನು ಅಗೆದು, ಭಕ್ತಿಯ ಬೀಜ ಮೊಳೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಲಿ. ನಿರ್ಮಲ ಮನಸ್ಸಿನ ಈ ನೀಲಾಂಬರಧಾರಿಯು ನಮಗೆ ಸದಾ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಮಂಗಳವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲಿ ಎಂಬುದು ಭಕ್ತರ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.

Verse 9
ಧರ್ಮಜ್ಞತ್ರಿಪುರಾಧಿನಾಥವನಿತಾಧರ್ಮೋಪದೇಷ್ಟಾ ಚ ತ-
ತ್ಪಾತಿವ್ರತ್ಯವಿಶೇಷಭಂಜನಪರೋ ವೇದಾಂತವೇದ್ಯಃ ಸದಾ .
ದೈತ್ಯವ್ರಾತವಿನಾಶನಾದಿಚತುರೋ ಬುದ್ಧಾವತಾರೋ ಹರಿಃ
ಶ್ರೀಮಾನ್ ಸಿಂಹಗಿರೀಶ್ವರಃ ಕರುಣಯಾ ದದ್ಯಾತ್ಸದಾ ಮಂಗಲಂ ..9..

ವೇದ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವನು, ತ್ರಿಪುರಾಸುರರ ಪತ್ನಿಯರಿಗೆ ಅಧರ್ಮದ ಉಪದೇಶ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ಪಾತಿವ್ರತ್ಯದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿದವನು ಮತ್ತು ಅಸುರರನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಉಪಾಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಬುದ್ಧನ ರೂಪದ ಹರಿಯು ನಮಗೆ ಮಂಗಳವನ್ನು ನೀಡಲಿ. ವೇದಾಂತಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುವವನಾದ ಈತನು ಅಧರ್ಮದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿರುವವರನ್ನು ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸಿ ಧರ್ಮದ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿದ ಕೌಶಲ್ಯಶಾಲಿ. ದೈತ್ಯರ ಸಮೂಹವನ್ನು ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಲ್ಲದೆಯೇ ತನ್ನ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೋಲಿಸಿದ ಈ ಅವತಾರವು ಅತ್ಯಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾದುದು. ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹರಿಯು ಈ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿದನು.
ಬುದ್ಧಾವತಾರವು ಅಸುರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಾಯೆಯಿಂದ ಜಯಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಪೌರಾಣಿಕವಾಗಿ ಅಸುರರು ವೇದಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಬಳಸಿ ಅಧಿಕಾರ ಪಡೆದಾಗ, ಹರಿಯು ಮೋಹಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಅವರ ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ಕುಸಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಇದು ಕಾಮನೆಗಳ ನಿಗ್ರಹ ಮತ್ತು ವಿವೇಚನೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ಬಾಹ್ಯ ಧರ್ಮಕ್ಕಿಂತ ಅಂತರಂಗದ ಶುದ್ಧಿ ಮುಖ್ಯವೆಂಬುದನ್ನು ಇದು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಸಿಂಹಗಿರೀಶ್ವರನು ಬುದ್ಧನಾಗಿ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಗೊಂದಲಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ, ನಮಗೆ ಸತ್ಯದ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿಸಲಿ. ದುಷ್ಟ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಸದ್ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ಅವನ ಕರುಣೆಯು ನಮಗೆ ಸದಾ ಮಂಗಳಕರವಾಗಲಿ.

Verse 10
ಮ್ಲೇಚ್ಛವ್ರಾತವಿನಾಶಕಃ ಕಲಿಯುಗಾಂತೇಽಶ್ವಾಧಿರೂಢೋ ಮಹಾ-
ಮಾಯಾವೀ ಬಹುಭಾನುಕೋಟಿಸದೃಶೋ ಭೀಮಾಂಶುಚಕ್ರಾಯುಧಃ .
ಯಶ್ಚಾಂಗೀಕೃತಕಲ್ಕಿರೂಪವಿಭವೋ ಭೂಮೌ ಅವಿಷ್ಯಾನ್ವಯಃ
ಶ್ರೀಮಾನ್ ಸಿಂಹಗಿರೀಶ್ವರಃ ಕರುಣಯಾ ದದ್ಯಾತ್ಸದಾ ಮಂಗಲಂ ..10..

ಕಲಿಯುಗದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಧರ್ಮವನ್ನು ಹರಡುವ ಮ್ಲೇಚ್ಛರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಬರುವವನು, ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದವನು ಮತ್ತು ಭಯಂಕರವಾದ ಚಕ್ರಾಯುಧವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಕಲ್ಕಿಯು ಮಂಗಳವನ್ನು ನೀಡಲಿ. ಮಹಾಮಾಯಾವಿಯಾದ ಇವನು ಕಲ್ಕಿ ರೂಪವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬರಲಿದ್ದಾನೆ. ಅನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಪಾಪಗಳು ಮಿತಿಮೀರಿದಾಗ ಲೋಕವನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಸತ್ಯಯುಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಇವನದು. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರಲಿರುವ ಈ ಅವತಾರವು ದುಷ್ಟ ಶಿಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಟ ರಕ್ಷಣೆಯ ಪರಮಾವಧಿಯಾಗಿದೆ.
ಕಲ್ಕಿ ಅವತಾರವು ಆಶಾವಾದದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಎಷ್ಟೇ ಕತ್ತಲೆಯಿದ್ದರೂ ಬೆಳಕು ಬಂದೇ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಇದು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕುದುರೆಯು ವೇಗ ಮತ್ತು ಅಶ್ವಶಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಖಡ್ಗವು ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ಛೇದಿಸುವ ಜ್ಞಾನದ ಸಂಕೇತ. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಕಲಿಯುಗವು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಅಧಃಪತನವಾದರೆ, ಕಲ್ಕಿಯು ನಮ್ಮ ಆತ್ಮದ ಜಾಗೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಸಿಂಹಗಿರೀಶ್ವರನು ಭವಿಷ್ಯದ ಕಲ್ಕಿಯಾಗಿ ಬಂದು ನಮ್ಮ ಜೀವನದ ಸಕಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು ದಹಿಸಿ, ಪುಣ್ಯದ ಹಾದಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಿ. ಹತ್ತು ಅವತಾರಗಳ ಸಾರವಾಗಿರುವ ಈ ಮಂಗಳಾಶಾಸನವು ನಮಗೆ ಸದಾಕಾಲ ಹರಿಯ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.

Ramaswamy Sastry and Vighnesh Ghanapaathi

Other stotras