ವಿಶ್ವೇಶ ಸ್ತೋತ್ರ

ನಮಾಮಿ ದೇವಂ ವಿಶ್ವೇಶಂ ವಾಮನಂ ವಿಷ್ಣುರೂಪಿಣಂ .
ಬಲಿದರ್ಪಹರಂ ಶಾಂತಂ ಶಾಶ್ವತಂ ಪುರುಷೋತ್ತಮಂ ..1..

ಧೀರಂ ಶೂರಂ ಮಹಾದೇವಂ ಶಂಖಚಕ್ರಗದಾಧರಂ .
ವಿಶುದ್ಧಂ ಜ್ಞಾನಸಂಪನ್ನಂ ನಮಾಮಿ ಹರಿಮಚ್ಯುತಂ ..2..

ಸರ್ವಶಕ್ತಿಮಯಂ ದೇವಂ ಸರ್ವಗಂ ಸರ್ವಭಾವನಂ .
ಅನಾದಿಮಜರಂ ನಿತ್ಯಂ ನಮಾಮಿ ಗರುಡಧ್ವಜಂ ..3..

ಸುರಾಸುರೈರ್ಭಕ್ತಿಮದ್ಭಿಃ ಸ್ತುತೋ ನಾರಾಯಣಃ ಸದಾ .
ಪೂಜಿತಂ ಚ ಹೃಷೀಕೇಶಂ ತಂ ನಮಾಮಿ ಜಗದ್ಗುರುಂ ..4..

ಹೃದಿ ಸಂಕಲ್ಪ್ಯ ಯದ್ರೂಪಂ ಧ್ಯಾಯಂತಿ ಯತಯಃ ಸದಾ .
ಜ್ಯೋತೀರೂಪಮನೌಪಮ್ಯಂ ನರಸಿಂಹಂ ನಮಾಮ್ಯಹಂ ..5..

ನ ಜಾನಂತಿ ಪರಂ ರೂಪಂ ಬ್ರಹ್ಮಾದ್ಯಾ ದೇವತಾಗಣಾಃ .
ಯಸ್ಯಾವತಾರರೂಪಾಣಿ ಸಮರ್ಚಂತಿ ನಮಾಮಿ ತಂ ..6..

ಏತತ್ಸಮಸ್ತಂ ಯೇನಾದೌ ಸೃಷ್ಟಂ ದುಷ್ಟವಧಾತ್ಪುನಃ .
ತ್ರಾತಂ ಯತ್ರ ಜಗಲ್ಲೀನಂ ತಂ ನಮಾಮಿ ಜನಾರ್ದನಂ ..7..

ಭಕ್ತೈರಭ್ಯರ್ಚಿತೋ ಯಸ್ತು ನಿತ್ಯಂ ಭಕ್ತಪ್ರಿಯೋ ಹಿ ಯಃ .
ತಂ ದೇವಮಮಲಂ ದಿವ್ಯಂ ಪ್ರಣಮಾಮಿ ಜಗತ್ಪತಿಂ ..8..

ದುರ್ಲಭಂ ಚಾಪಿ ಭಕ್ತಾನಾಂ ಯಃ ಪ್ರಯಚ್ಛತಿ ತೋಷಿತಃ .
ತಂ ಸರ್ವಸಾಕ್ಷಿಣಂ ವಿಷ್ಣುಂ ಪ್ರಣಮಾಮಿ ಸನಾತನಂ ..9..

Verse 1
ನಮಾಮಿ ದೇವಂ ವಿಶ್ವೇಶಂ ವಾಮನಂ ವಿಷ್ಣುರೂಪಿಣಮ್ ।
ಬಲಿದರ್ಪಹರಂ ಶಾಂತಂ ಶಾಶ್ವತಂ ಪುರುಷೋತ್ತಮಮ್ ॥

ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತನು ಭಗವಂತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಮಾಮಿ ದೇವಂ ಎಂದರೆ ನಾನು ಆ ದಿವ್ಯ ದೇವರನ್ನು ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥ. ವಿಶ್ವೇಶಂ ಎಂದರೆ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವದ ಅಧಿಪತಿ. ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳಿಗೂ, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆಡಳಿತ ಮಾಡುವ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಆತನೇ.

ವಾಮನಂ ಎಂಬ ಪದವು ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಾಮನ ಅವತಾರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಚಿಕ್ಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಬಾಲಕನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವನು ಭೂಲೋಕಕ್ಕೆ ಬಂದರೂ, ಅವನ ನಿಜಸ್ವರೂಪ ವಿಷ್ಣುವೇ ಆಗಿದ್ದರಿಂದ ವಿಷ್ಣುರೂಪಿಣಮ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಬಲಿದರ್ಪಹರಂ ಎಂಬ ಪದವು ಮಹಾಬಲಿ ರಾಜನ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿದ ಘಟನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳುವಂತೆ ಮಹಾಬಲಿ ಮಹಾದಾನಶೀಲ ರಾಜನಾಗಿದ್ದ. ಆದರೆ ಅವನಲ್ಲೊಂದು ಗರ್ವ ಮೂಡಿತ್ತು. ಆಗ ಭಗವಾನ್ ವಾಮನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದ. ನಂತರ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿಕೊಂಡು ಎರಡು ಹೆಜ್ಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಮೂಲಕ ಬಲಿಯ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿದ.

ಶಾಂತಂ ಎಂಬ ಪದವು ಭಗವಂತನ ಆಂತರಿಕ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಶಾಶ್ವತಂ ಎಂದರೆ ನಿತ್ಯಸ್ವರೂಪಿ. ಪುರುಷೋತ್ತಮಮ್ ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗಿಂತ ಮೇಲಿರುವ ಪರಮಪುರುಷ. ಈ ಶ್ಲೋಕವು ವಾಮನ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ವಿಷ್ಣುವಿನಲ್ಲಿಯೇ ಪರಮಾತ್ಮನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 2
ಧೀರಂ ಶೂರಂ ಮಹಾದೇವಂ ಶಂಖಚಕ್ರಗದಾಧರಮ್ ।
ವಿಶುದ್ಧಂ ಜ್ಞಾನಸಂಪನ್ನಂ ನಮಾಮಿ ಹರಿಮಚ್ಯುತಮ್ ॥

ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಭಗವಂತನ ಮಹತ್ವದ ಗುಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಧೀರಂ ಎಂದರೆ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರಮನಸ್ಕ. ಯಾವುದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಅಲುಗಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಶೂರಂ ಎಂದರೆ ಪರಾಕ್ರಮಿ. ಧರ್ಮವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಅವನು ಸದಾ ಸಿದ್ಧನಾಗಿರುವವನು.

ಮಹಾದೇವಂ ಎಂಬ ಪದವು ಮಹಾನ್ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮ ದೈವತ್ವವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಂಖಚಕ್ರಗದಾಧರಮ್ ಎಂದರೆ ಶಂಖ, ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಗದೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿರುವವನು. ಶಂಖವು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆದಿ ನಾದವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಚಕ್ರವು ಧರ್ಮವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿ. ಗದೆ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯದ ಸಂಕೇತ.

ವಿಶುದ್ಧಂ ಎಂದರೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪವಿತ್ರತೆ. ಭಗವಂತನು ಮಾಯೆ ಮತ್ತು ದೋಷಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಕ್ತನು. ಜ್ಞಾನಸಂಪನ್ನಂ ಎಂದರೆ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ತುಂಬಿರುವವನು. ಹರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ದುಃಖ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುವವನನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅಚ್ಯುತಂ ಎಂದರೆ ತನ್ನ ನಿಜಸ್ವರೂಪದಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ತಪ್ಪದವನು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಭಕ್ತನು ಆ ಹರಿ ಅಚ್ಯುತನನ್ನು ವಂದಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 3
ಸರ್ವಶಕ್ತಿಮಯಂ ದೇವಂ ಸರ್ವಗಂ ಸರ್ವಭಾವನಮ್ ।
ಅನಾದಿಮಜರಂ ನಿತ್ಯಂ ನಮಾಮಿ ಗರುಡಧ್ವಜಮ್ ॥

ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಭಗವಂತನ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಕ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಸರ್ವಶಕ್ತಿಮಯಂ ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಶಕ್ತಿಗಳ ಮೂಲ. ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಶಕ್ತಿಗಳೂ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಭಗವಂತನಿಂದಲೇ ಬರುತ್ತವೆ.

ಸರ್ವಗಂ ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವವನು. ಭಗವಂತನು ಒಂದೇ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತನಾಗಿಲ್ಲ. ಅವನು ಸಮಸ್ತ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಸರ್ವಭಾವನಮ್ ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಕಾಪಾಡುವವನು.

ಅನಾದಿ ಎಂದರೆ ಆರಂಭವಿಲ್ಲದವನು. ಅವನು ಯಾರಿಂದಲೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನಲ್ಲ. ಅಜರಂ ಎಂದರೆ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವಿಲ್ಲದವನು. ನಿತ್ಯಂ ಎಂದರೆ ಸದಾಕಾಲ ಇರುವವನು.

ಗರುಡಧ್ವಜಮ್ ಎಂದರೆ ಗರುಡ ಚಿಹ್ನೆಯಿರುವ ಧ್ವಜವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನು. ಗರುಡನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಾಹನ. ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಗರುಡನು ವೇಗ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮೀಯ ಏರಿಗೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಗರುಡಧ್ವಜನಾದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 4
ಸುರಾಸುರೈರ್ಭಕ್ತಿಮದ್ಭಿಃ ಸ್ತುತೋ ನಾರಾಯಣಃ ಸದಾ ।
ಪೂಜಿತಂ ಚ ಹೃಷೀಕೇಶಂ ತಂ ನಮಾಮಿ ಜಗದ್ಗುರುಮ್ ॥

ಈ ಶ್ಲೋಕವು ನಾರಾಯಣನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ನಾರಾಯಣ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಅಂತಿಮ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ನರ ಎಂದರೆ ಜೀವಿಗಳು, ಆಯನ ಎಂದರೆ ಆಶ್ರಯ ಅಥವಾ ನಿವಾಸ. ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ಆಶ್ರಯವಾಗಿರುವ ಪರಮಸತ್ಯವೇ ನಾರಾಯಣ.

ಈ ಶ್ಲೋಕವು ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ಅಸುರರು ಇಬ್ಬರೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಭಗವಂತನು ಸಮಸ್ತ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಅಧಿಪತಿ ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಹೃಷೀಕೇಶ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮನುಷ್ಯರು ಲೋಕವನ್ನು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೂಲಕ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಒಳಗಿನ ನಿಯಂತ್ರಕ ಭಗವಂತನೇ.

ಜಗದ್ಗುರು ಎಂದರೆ ವಿಶ್ವದ ಗುರು. ವೇದಗಳು, ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಅವತಾರಗಳ ಮೂಲಕ ಭಗವಂತನು ಮಾನವಕುಲಕ್ಕೆ ಧರ್ಮದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಭಕ್ತನು ಅವನನ್ನು ಜಗದ್ಗುರುವಾಗಿ ವಂದಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 5
ಹೃದಿ ಸಂಕಲ್ಪ್ಯ ಯದ್ರೂಪಂ ಧ್ಯಾಯಂತಿ ಯತಯಃ ಸದಾ ।
ಜ್ಯೋತಿರೂಪಮನೌಪಮ್ಯಂ ನರಸಿಂಹಂ ನಮಾಮ್ಯಹಮ್ ॥

ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಯೋಗಿಗಳು ಧ್ಯಾನಿಸುವ ಭಗವಂತನ ರೂಪವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಹೃದಿ ಸಂಕಲ್ಪ್ಯ ಎಂದರೆ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ದೈವಿಕ ರೂಪವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಧ್ಯಾನಿಸುವುದು.

ಯತಯಃ ಎಂಬ ಪದವು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುವ ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರು ಲೋಕದ ಆಸೆಗಳಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹುಡುಕುವವರು.

ಜ್ಯೋತಿರೂಪಂ ಎಂದರೆ ಪ್ರಕಾಶಸ್ವರೂಪ. ಭಗವಂತನ ನಿಜಸ್ವಭಾವ ದಿವ್ಯಪ್ರಕಾಶ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ನರಸಿಂಹನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅವತಾರ. ಭಕ್ತ ಪ್ರಹ್ಲಾದನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಎಂಬ ಅಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಈ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು.

ಅನೌಪಮ್ಯಂ ಎಂದರೆ ಸಮಾನತೆಯಿಲ್ಲದ ಮಹಿಮೆ. ನರಸಿಂಹ ಅವತಾರ ಅದ್ಭುತ ಮತ್ತು ಅಸಮಾನ. ಆದ್ದರಿಂದ ಭಕ್ತನು ಆ ನರಸಿಂಹ ಭಗವಂತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 6
ನ ಜಾನಂತಿ ಪರಂ ರೂಪಂ ಬ್ರಹ್ಮಾದ್ಯಾ ದೇವತಾಗಣಾಃ ।
ಯಸ್ಯಾವತಾರರೂಪಾಣಿ ಸಮರ್ಚಂತಿ ನಮಾಮಿ ತಮ್ ॥

ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಭಗವಂತನ ಪರಮಸ್ವರೂಪದ ಅಗಾಧತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಬ್ರಹ್ಮಾದ್ಯಾ ದೇವತಾಗಣಾಃ ಎಂದರೆ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಭಗವಂತನ ಪರಮಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಪರಂ ರೂಪಂ ಎಂದರೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ದೈವಿಕ ಸ್ವರೂಪ. ಅದು ಮಾನವ ಬುದ್ಧಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಲಾಗದದ್ದು.

ಆದರೆ ಭಗವಂತನು ಕರುಣೆಯಿಂದ ಹಲವು ಅವತಾರಗಳನ್ನು ತಾಳಿ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಈ ಅವತಾರಗಳ ಮೂಲಕ ಜೀವಿಗಳು ಅವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬಹುದು.

ವಾಮನ, ನರಸಿಂಹ, ರಾಮ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ ಮುಂತಾದ ಅವತಾರಗಳು ಧರ್ಮವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾದವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಭಕ್ತನು ಆ ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 7
ಏತತ್ಸಮಸ್ತಂ ಯೇನಾದೌ ಸೃಷ್ಟಂ ದುಷ್ಟವಧಾತ್ಪುನಃ ।
ತ್ರಾತಂ ಯತ್ರ ಜಗಲ್ಲೀನಂ ತಂ ನಮಾಮಿ ಜನಾರ್ದನಮ್ ॥

ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಭಗವಂತನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಾಗಿಯೂ ರಕ್ಷಕನಾಗಿಯೂ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ಏತತ್ಸಮಸ್ತಂ ಎಂದರೆ ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ವ. ಯೇನಾದೌ ಸೃಷ್ಟಂ ಎಂದರೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವನು.

ದುಷ್ಟವಧ ಎಂದರೆ ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಗಳ ನಾಶ. ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನು ಅನೇಕ ಅವತಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಅಧರ್ಮವನ್ನು ದೂರಮಾಡಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ.

ತ್ರಾತಂ ಎಂದರೆ ರಕ್ಷಿಸುವವನು. ಭಗವಂತನು ಸಜ್ಜನರನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಾನೆ.

ಯತ್ರ ಜಗಲ್ಲೀನಂ ಎಂದರೆ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವವೂ ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುತ್ತದೆ. ಜನಾರ್ದನ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಜನರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವವನನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಭಕ್ತನು ಆ ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ವಂದಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 8
ಭಕ್ತೈರಭ್ಯರ್ಚಿತೋ ಯಸ್ತು ನಿತ್ಯಂ ಭಕ್ತಪ್ರಿಯೋ ಹಿ ಯಃ ।
ತಂ ದೇವಮಮಲಂ ದಿವ್ಯಂ ಪ್ರಣಮಾಮಿ ಜಗತ್ಪತಿಮ್ ॥

ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಭಗವಂತ ಮತ್ತು ಭಕ್ತರ ನಡುವಿನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತೈರಭ್ಯರ್ಚಿತಃ ಎಂದರೆ ಭಕ್ತರು ಸದಾ ಆರಾಧಿಸುವವನು.

ಭಕ್ತಪ್ರಿಯಃ ಎಂದರೆ ಭಕ್ತರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವವನು. ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ಭಕ್ತರನ್ನು ಕಾಪಾಡಿದ ಅನೇಕ ಕಥೆಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.

ಅಮಲಂ ಎಂದರೆ ದೋಷರಹಿತ ಪವಿತ್ರತೆ. ದಿವ್ಯಂ ಎಂದರೆ ದೈವಿಕ ಸ್ವಭಾವ.

ಜಗತ್ಪತಿ ಎಂದರೆ ವಿಶ್ವದ ಅಧಿಪತಿ. ವಿಶ್ವವನ್ನು ಆಡಳಿತ ಮಾಡುವವನೇ ಆಗಿದ್ದರೂ ಭಕ್ತರೊಂದಿಗೆ ಆತ ಸೌಹಾರ್ದದಿಂದ ಇರುವನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಭಕ್ತನು ಆ ಜಗತ್ಪತಿಯನ್ನು ವಂದಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 9
ದುರ್ಲಭಂ ಚಾಪಿ ಭಕ್ತಾನಾಂ ಯಃ ಪ್ರಯಚ್ಛತಿ ತೋಷಿತಃ ।
ತಂ ಸರ್ವಸಾಕ್ಷಿಣಂ ವಿಷ್ಣುಂ ಪ್ರಣಮಾಮಿ ಸನಾತನಮ್ ॥

ಈ ಅಂತಿಮ ಶ್ಲೋಕವು ಭಗವಂತನ ಕೃಪೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ದುರ್ಲಭಂ ಎಂದರೆ ಪಡೆಯಲು ಕಷ್ಟವಾದ ವರ. ಭಗವಂತನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡಾಗ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅಂಥ ಅಪರೂಪದ ವರಗಳನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

ತೋಷಿತಃ ಎಂದರೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾದವನು. ನಿಜವಾದ ಭಕ್ತಿ ಭಗವಂತನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಸರ್ವಸಾಕ್ಷಿಣಂ ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿರುವವನು. ಮನುಷ್ಯರ ಎಲ್ಲಾ ಚಿಂತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಭಗವಂತನಿಗೆ ತಿಳಿದಿವೆ.

ವಿಷ್ಣು ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಪರಮಶಕ್ತಿ. ಸನಾತನಂ ಎಂದರೆ ನಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಅನಾದಿ ಸತ್ಯ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಭಕ್ತನು ಆ ಸನಾತನ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ವಿನಮ್ರವಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Ramaswamy Sastry and Vighnesh Ghanapaathi

Other stotras