వసుధైవ కుటుంబకం గీతము
Verse 1
యేషామతిశర్మదా సర్వాన్ ప్రతి సర్వదా గర్వాద్యతిదూరగా భాంతీ హృదయే దయా .
తేషామమలాత్మనాం యాతా వసుధాంబతాం పితృతాం గతమంబరం జగదేవ కుటుంబకం ..
ఈ శ్లోకం సర్వజీవుల పట్ల అనంతమైన దయను కలిగి ఉండే మహనీయుల ఉన్నతమైన స్థితిని వర్ణిస్తుంది. ఎవరి హృదయాల్లోనైతే అందరి పట్ల ఎల్లప్పుడూ అత్యంత సుఖాన్ని మరియు శాంతిని ప్రసాదించే దయాభావం ప్రకాశిస్తుందో వారు ధన్యులు. అహంకారం మరియు గర్వం వంటి మానసిక మాలిన్యాలకు వారు అత్యంత దూరంగా ఉంటారు. అటువంటి వారి మనస్సు అత్యంత నిర్మలంగా ఉంటుంది కాబట్టి వారిని అమలాత్మలు అని పిలుస్తారు. ఇక్కడ శర్మ అంటే ఆధ్యాత్మికమైన సుఖం అని అర్థం. ఇతరుల బాధను చూసి కరిగిపోయే గుణమే నిజమైన దయ అని ఇది సూచిస్తుంది. కేవలం తన సుఖం చూసుకోవడం పశుప్రవృత్తి అయితే ఇతరుల సుఖం కోసం తపించడం దైవప్రవృత్తి.
నిర్మలమైన ఆత్మ కలిగిన అటువంటి పుణ్యాత్ములకు ఈ విశాలమైన భూమి తల్లిగాను మరియు అనంతమైన ఆకాశం తండ్రిగాను భాసిస్తాయి. పురాణాల ప్రకారం పృథ్విని మాతగా మరియు ద్యౌః అనగా ఆకాశాన్ని పితగా కీర్తించడం మన సంప్రదాయం. ప్రకృతిలోని ప్రతి అంశాన్ని వారు తమకు మూలాధారంగా భావిస్తారు. ఈ విశాల దృక్పథం వల్ల వారికి ప్రపంచమంతా ఒకే కుటుంబంగా కనిపిస్తుంది. ఆధ్యాత్మికంగా దీనిని అద్వైత స్థితి అని పిలుస్తారు. ఎప్పుడైతే మనిషి తనలోని సంకుచితత్వాన్ని వీడి సర్వ ప్రాణులను తనలాగే చూస్తాడో అప్పుడే అతనికి ఈ విశ్వం తన ఇల్లుగా మారుతుంది. ఈ భావన వ్యక్తిని స్వార్థం నుండి ముక్తుడిని చేసి విశ్వశ్రేయస్సు వైపు నడిపిస్తుంది. ఇది కేవలం ఒక వాక్యం కాదు ఒక జీవన విధానం.
Verse 2
జాత్యాదిషు డంబరం హిత్వా విశ్వంభరం పశ్యన్ సమవీక్షణః సంచర సువిచక్షణ .
చింతయ హృది శంకరం సంతతమభయంకరం గతభేదవిడంబకం వసుధైవ కుటుంబకం ..
ఓ విజ్ఞుడా జాతి మత కుల మరియు వర్గ పరమైన అహంకారాన్ని లేదా ఆడంబరాన్ని పూర్తిగా విడిచిపెట్టమని ఈ శ్లోకం బోధిస్తుంది. ఈ విశ్వాన్ని భరించే ఆ పరమాత్మను ప్రతిచోటా దర్శిస్తూ సమదృష్టితో సంచరించడమే నిజమైన వివేకం. లోకంలో కనిపించే వైవిధ్యం కేవలం బాహ్యమైన అలంకారం మాత్రమేనని అంతర్లీనంగా ఉన్న చైతన్యం ఒక్కటేనని గుర్తించడమే సువిచక్షణత్వం. విశ్వంభరుడు అంటే లోకాన్ని పోషించేవాడు అని అర్థం. ఆ పరమాత్మ సర్వవ్యాపి అని గుర్తించినప్పుడు మనిషిలో ఉన్న విభేదాలు నశిస్తాయి. సమత్వం అనేది ఆధ్యాత్మిక సాధనలో అత్యున్నతమైన మెట్టు.
నీ హృదయంలో ఎల్లప్పుడూ అభయాన్ని ప్రసాదించే శంకరుడిని స్మరించు అని ఇక్కడ నిర్దేశించబడింది. శంకరుడు అంటే శం కరోతి ఇతి శంకరః అనగా శుభాన్ని కలిగించేవాడు. ఆయన భేదభావాలనే మాయను లేదా విడంబనాన్ని తొలగించేవాడు. భయం మరియు శోకం అనేవి ద్వైత భావం వల్ల అంటే ఇతరులను వేరుగా చూడటం వల్ల కలుగుతాయి. కానీ పరమశివుడిని హృదయంలో ప్రతిష్ఠించుకున్న సాధకుడికి ఏ భయము ఉండదు. ఎందుకంటే అతడు తనను తాను అందరిలోనూ చూసుకోగలుగుతాడు. గతభేదవిడంబకం అంటే భేద భావాలనే వెక్కిరింతను దాటిన స్థితి. సర్వం శివమయం అనే భావనతో ఉన్నప్పుడు ఈ లోకమంతా ఒకే కుటుంబంగా గోచరిస్తుంది. ఈ సమత్వ భావనే సమాజంలో శాంతిని నెలకొల్పుతుంది.
Verse 3
జహతామసమానతాం జగతాం వహతాం ముదాం హృదయే సకలాత్మతాం స్మరతాం చరతాం సతాం .
సతతం శుభకారిణాం భయశోకనివారిణాం సకలేష్వనుకంపయా జగదేతి కుటుంబతాం ..
ఎవరైతే మనస్సులోని అసమానతలను లేదా హెచ్చుతగ్గుల భావాలను పూర్తిగా త్యజిస్తారో మరియు లోకానికి ఎల్లప్పుడూ ఆనందాన్ని పంచుతారో వారే నిజమైన సజ్జనులు. ప్రతి జీవిలోనూ ఒకే ఆత్మ వెలుగుతోందని వారు నిరంతరం స్మరిస్తూ ఉండాలి. అటువంటి మహాత్ముల నడవడిక ఎప్పుడూ లోక కళ్యాణకారిగా ఉంటుంది. వారు కేవలం మాటలతో కాకుండా తమ ఆచరణ ద్వారా సమాజంలో సమతను నెలకొల్పుతారు. సకలాత్మత అంటే అందరినీ తన ఆత్మ స్వరూపంగా భావించడం. ఇది ఉపనిషత్తులు బోధించే ఏకత్వ సిద్ధాంతం. జగత్తులో కనిపించే భిన్నత్వం వెనుక ఉన్న ఏకత్వాన్ని గ్రహించడమే జ్ఞానం.
అటువంటి సత్పురుషులు ఎల్లప్పుడూ ఇతరుల భయాలను మరియు దుఃఖాలను తొలగిస్తూ అందరికీ మేలు చేస్తారు. వారి హృదయం సర్వ ప్రాణుల పట్ల కరుణతో లేదా అనుకంపతో నిండి ఉంటుంది. ఆధ్యాత్మిక సాధనలో కేవలం జప తపాలు మాత్రమే కాకుండా ఆచరణలో అనుకంపను చూపడం ముఖ్యం. అనుకంప అంటే ఇతరుల కష్టాన్ని తన కష్టంగా భావించడం. ఎక్కడైతే ఇతరుల పట్ల నిస్వార్థమైన ప్రేమ ఉంటుందో అక్కడ జగత్తు అంతా సహజంగానే ఒక కుటుంబంగా మారుతుంది. స్వార్థాన్ని వీడి పరోపకారమే పరమావధిగా జీవించేవారు మాత్రమే జగదేతి కుటుంబతాం అనే స్థితిని అనుభవిస్తారు. అందరిలోనూ పరమాత్మను చూసే అలవాటు చేసుకున్నప్పుడు క్రోధము మరియు ద్వేషము దానంతట అవే నశిస్తాయి. అప్పుడు పరస్పర సహకారంతో కూడిన సుందర ప్రపంచం ఏర్పడుతుంది.
యేషామతిశర్మదా సర్వాన్ ప్రతి సర్వదా గర్వాద్యతిదూరగా భాంతీ హృదయే దయా .
తేషామమలాత్మనాం యాతా వసుధాంబతాం పితృతాం గతమంబరం జగదేవ కుటుంబకం ..
జాత్యాదిషు డంబరం హిత్వా విశ్వంభరం పశ్యన్ సమవీక్షణః సంచర సువిచక్షణ .
చింతయ హృది శంకరం సంతతమభయంకరం గతభేదవిడంబకం వసుధైవ కుటుంబకం ..
జహతామసమానతాం జగతాం వహతాం ముదాం హృదయే సకలాత్మతాం స్మరతాం చరతాం సతాం .
సతతం శుభకారిణాం భయశోకనివారిణాం సకలేష్వనుకంపయా జగదేతి కుటుంబతాం ..
Other stotras
