ರಾಧಾ ಕೃಪಾ ಕಟಾಕ್ಷ ಸ್ತೋತ್ರ

೧. ಮುನೀಂದ್ರವೃಂದವಂದಿತೆ ತ್ರಿಲೋಕಶೋಕಹಾರಿಣಿ ಪ್ರಸನ್ನವಕ್ತ್ರಪಂಕಜೆ ನಿಕುಂಜಭೂವಿಲಾಸಿನಿ ।
ವ್ರಜೇಂದ್ರಭಾನುನಂದಿನಿ ವ್ರಜೇಂದ್ರಸೂನುಸಂಗತೆ ಕದಾ ಕರಿಷ್ಯಸೀಹ ಮಾಂ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಭಾಜನಮ್ ॥

'ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರ ಸಮೂಹದಿಂದ ವಂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟವಳೇ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ದುಃಖವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುವವಳೇ, ಅರಳಿದ ಕಮಲದಂತಹ ಪ್ರಸನ್ನ ಮುಖವುಳ್ಳವಳೇ, ನಿಕುಂಜಗಳಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುವವಳೇ. ವೃಷಭಾನು ಮಹಾರಾಜನ ಮಗಳೇ (ರಾಧೇ), ವ್ರಜೇಂದ್ರ ನಂದನನ (ಕೃಷ್ಣನ) ಸಂಗಾತಿಯೇ, ಯಾವಾಗ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರಳನ್ನಾಗಿಸುವೆ?'

'ಈ ಶ್ಲೋಕವು ರಾಧಾದೇವಿಯ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯನ್ನು ಸಕಲ ಮುನಿಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳ ದುಃಖವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ದೇವತೆ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಕೆಯ ಪ್ರಸನ್ನವಾದ ಕಮಲದಂತಹ ಮುಖವು ಆಕೆಯ ದಯೆ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. 'ನಿಕುಂಜಭೂವಿಲಾಸಿನಿ' ಎಂಬುದು ಬೃಂದಾವನದ ಪವಿತ್ರ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ (ನಿಕುಂಜಗಳಲ್ಲಿ) ಕೃಷ್ಣನೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸುವ ಆಕೆಯ ದಿವ್ಯ ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕೆ ವೃಷಭಾನು ಮಹಾರಾಜನ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ಪ್ರಿಯತಮೆಯೆಂದು ಸಂಬೋಧಿಸಿ, ಭಕ್ತನು ತನ್ನನ್ನು ರಾಧೆಯ ಕೃಪಾದೃಷ್ಟಿಗೆ ಪಾತ್ರನನ್ನಾಗಿಸುವಂತೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾನೆ.'

೨. ಅಶೋಕವೃಕ್ಷವಲ್ಲರೀವಿತಾನಮಂಡಪಸ್ಥಿತೆ ಪ್ರವಾಲಬಾಲಪಲ್ಲವಪ್ರಭಾರುಣಾ೦ಘ್ರಿಕೋಮಲೆ ।
ವರಾಭಯಸ್ಫುರತ್ಕರೇ ಪ್ರಭೂತಸಂಪದಾಲಯೇ ಕದಾ ಕರಿಷ್ಯಸೀಹ ಮಾಂ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಭಾಜನಮ್ ॥

'ಅಶೋಕ ವೃಕ್ಷಗಳ ಮತ್ತು ಲತೆಗಳ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವವಳೇ, ಚಿಗುರೆಲೆಯಂತೆ ಕೆಂಪಾದ ಮತ್ತು ಮೃದುವಾದ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವಳೇ. ವರವನ್ನು ಮತ್ತು ಅಭಯವನ್ನು ನೀಡುವ ಕೈಗಳುಳ್ಳವಳೇ, ಅಪಾರ ಸಂಪತ್ತಿನ ಆಶ್ರಯಸ್ಥಾನಳೇ, ಯಾವಾಗ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರಳನ್ನಾಗಿಸುವೆ?'

'ಈ ಶ್ಲೋಕವು ರಾಧೆಯ ದಿವ್ಯ ನಿವಾಸಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ದೇಹ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅಶೋಕ ವೃಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಲತೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಂಟಪವು ಆಕೆಯ ವಿಹಾರ ಭೂಮಿ. ಆಕೆಯ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಚಿಗುರಿದ ಎಲೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅವು ಅರುಣವರ್ಣದ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಕೋಮಲವಾಗಿವೆ. ಆಕೆಯ ಕೈಗಳು ಭಕ್ತರಿಗೆ ವರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅಭಯವನ್ನು ನೀಡುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಆಕೆಯ ಕರುಣಾಮಯಿ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಕೆ ಸಮಸ್ತ ಸಂಪತ್ತುಗಳ ಮೂಲ ಅಥವಾ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬುದು ಆಕೆಯ ಐಶ್ವರ್ಯಮಯಿ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತನು ಆಕೆಯ ಈ ಅನುಪಮ ಗುಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿ ಕೃಪೆಯನ್ನು ಯಾಚಿಸುತ್ತಾನೆ.'

೩. ಅನಂಗರಂಗಮಂಗಲಪ್ರಸಂಗಭಂಗುರಭ್ರುವಾಂ ಸವಿಭ್ರಮಂ ಸಸಂಭ್ರಮಂ ದೃಗಂತಬಾಣಪಾತನೈಃ ।
ನಿರಂತರಂ ವಶೀಕೃತಪ್ರತೀತಿನಂದನಂದನೆ ಕದಾ ಕರಿಷ್ಯಸೀಹ ಮಾಂ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಭಾಜನಮ್ ॥

'ಕಾಮದ (ಪ್ರೇಮ) ರಂಗದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳಕರವಾದ ಲೀಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನುಲಿಯುವ ಹುಬ್ಬುಗಳಿಂದ, ವಿಭ್ರಮದಿಂದ ಮತ್ತು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಕಡಗಣ್ಣುಗಳೆಂಬ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಎಸೆಯುವವಳೇ. ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಂದನಂದನನಾದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವವಳೇ, ಯಾವಾಗ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರಳನ್ನಾಗಿಸುವೆ?'

'ಈ ಶ್ಲೋಕವು ರಾಧೆಯ ಮೋಹಕ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನೊಂದಿಗಿನ ಆಕೆಯ ಅನನ್ಯ ಪ್ರೇಮ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. 'ಅನಂಗರಂಗಮಂಗಲಪ್ರಸಂಗಭಂಗುರಭ್ರುವಾಂ' ಎಂಬುದು ಆಕೆ ಕೃಷ್ಣನೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸುವ ಪ್ರೇಮಲೀಲೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಹುಬ್ಬುಗಳ ಚಲನೆಯು ಮೋಹಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯ ಕಡಗಣ್ಣುಗಳ ನೋಟವನ್ನು ಬಾಣಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಕೃಷ್ಣನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಭೇದಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ. 'ನಿರಂತರಂ ವಶೀಕೃತಪ್ರತೀತಿನಂದನಂದನೆ' ಎಂಬುದು ರಾಧೆಯು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ತನ್ನ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತನ್ನ ವಶದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತನು ಈ ದಿವ್ಯ ಪ್ರೇಮಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ, ರಾಧೆಯ ಕೃಪೆಯನ್ನು ಕೋರುತ್ತಾನೆ.'

೪. ತಡಿತುಸುವರ್ಣಚಂಪಕಪ್ರದೀಪ್ತಗೌರವಗ್ರಹೆ ಮುಖಪ್ರಭಾಪರಾಸ್ತಕೋಟುಶಾರದೇಂದಮಂಡಲೆ ।
ವಿಚಿತ್ರಚಿತ್ರಸಂಚರಚ್ಚಕೋರಶಾಬಲೋಚನೆ ಕದಾ ಕರಿಷ್ಯಸೀಹ ಮಾಂ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷ ಭಾಜನಮ್ ॥

'ಮಿಂಚು, ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಚಂಪಕ ಹೂವಿನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಗೌರವರ್ಣದ ಶರೀರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವಳೇ, ಕೋಟಿ ಶರತ್ಕಾಲದ ಚಂದ್ರಮಂಡಲಗಳ ಪ್ರಭೆಯನ್ನು ಮೀರಿಸುವ ಮುಖದ ಕಾಂತಿಯನ್ನುಳ್ಳವಳೇ. ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಚಪಲವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಚಕೋರ ಪಕ್ಷಿಯ ಮರಿಗಳಂತಹ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳವಳೇ, ಯಾವಾಗ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರಳನ್ನಾಗಿಸುವೆ?'

'ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ರಾಧೆಯ ಅಪ್ರತಿಮ ದೈವಿಕ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಕಣ್ಣು ಕಟ್ಟುವಂತೆ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಕೆಯ ಮೈಬಣ್ಣವನ್ನು ಮಿಂಚು, ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಚಂಪಕ ಹೂವುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ, ಆಕೆಯ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಗೌರವರ್ಣವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆಕೆಯ ಮುಖದ ಕಾಂತಿಯು ಕೋಟ್ಯಂತರ ಶರತ್ಕಾಲದ ಚಂದ್ರಮಂಡಲಗಳ ಪ್ರಭೆಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸುಂದರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಆಕೆಯ ಮುಖದ ಅತಿಮಾನುಷ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. 'ವಿಚಿತ್ರಚಿತ್ರಸಂಚರಚ್ಚಕೋರಶಾಬಲೋಚನೆ' ಎಂಬುದು ಆಕೆಯ ಕಣ್ಣುಗಳು ಚಪಲವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಚಕೋರ ಮರಿಗಳಂತೆ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿವೆ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವರ್ಣನೆಗಳು ರಾಧೆಯ ಅನುಪಮ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತವೆ. ಭಕ್ತನು ಆಕೆಯ ಈ ದಿವ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತನಾಗಿ ಕೃಪೆಯನ್ನು ಕೋರುತ್ತಾನೆ.'

೫. ಮದೋನ್ಮದಾತಿಯೌವನೆ ಪ್ರಮೋದಮಾನಮಂಡಿತೆ ಪ್ರಿಯಾನುರಾಗರಂಜಿತೆ ಕಲಾವಿಲಾಸಪಂಡಿತೆ ।
ಅನನ್ಯಧನ್ಯಕುಂಜರಾಜ್ಯಕಾಮಕೆಲಿಕೋವಿದೇ ಕದಾ ಕರಿಷ್ಯಸೀಹ ಮಾಂ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಭಾಜನಮ್ ॥

'ಮದೋನ್ಮಾದದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಯೌವನವುಳ್ಳವಳೇ, ಆನಂದದಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾದವಳೇ, ಪ್ರಿಯನಾದ ಕೃಷ್ಣನ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ರಂಜಿತಳಾದವಳೇ, ಕಲೆಗಳ ವಿಲಾಸದಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತಳಾದವಳೇ. ಅನನ್ಯವಾದ ಮತ್ತು ಧನ್ಯವಾದ ಕುಂಜರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮಲೀಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣಳಾದವಳೇ, ಯಾವಾಗ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರಳನ್ನಾಗಿಸುವೆ?'

'ಈ ಶ್ಲೋಕವು ರಾಧೆಯ ಯೌವನ, ಸದಾ ಆನಂದಮಯಿ ಸ್ವಭಾವ, ಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲಿನ ಗಾಢ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಕಲಾ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. 'ಮದೋನ್ಮದಾತಿಯೌವನೆ' ಎಂದರೆ ಆಕೆಯ ಯೌವನವು ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಉಲ್ಲಾಸದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಆಕೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಆ ಆನಂದವೇ ಆಕೆಗೆ ಆಭರಣವಾಗಿದೆ ('ಪ್ರಮೋದಮಾನಮಂಡಿತೆ'). 'ಪ್ರಿಯಾನುರಾಗರಂಜಿತೆ' ಎಂಬುದು ಕೃಷ್ಣನ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಗ್ನಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕೆ ಎಲ್ಲಾ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರೇಮ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣಳು ('ಕಲಾವಿಲಾಸಪಂಡಿತೆ'). 'ಅನನ್ಯಧನ್ಯಕುಂಜರಾಜ್ಯಕಾಮಕೆಲಿಕೋವಿದೇ' ಎಂಬುದು ಬೃಂದಾವನದ ಕುಂಜಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸುವ ದಿವ್ಯ ಪ್ರೇಮಲೀಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತನು ಈ ದಿವ್ಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾ ಕೃಪೆಯನ್ನು ಯಾಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.'

೬. ಅಶೇಷಹಾವಭಾವಧೀರಹೀರಹಾರಭೂಷಿತೆ ಪ್ರಭೂತಶಾತುಕುಂಭಕುಂಭಕುಂಭಕುಂಭಸುಸ್ತನಿ ।
ಪ್ರಶಸ್ತಿಮಂದಹಾಸ್ಯಚೂರ್ಣಪೂರ್ಣಸೌಖ್ಯಸಾಗರೆ ಕದಾ ಕರಿಷ್ಯಸೀಹ ಮಾಂ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಭಾಜನಮ್ ॥

'ಸಮಸ್ತ ಹಾವಭಾವಗಳೆಂಬ ಧೀರವಾದ ವಜ್ರದ ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾದವಳೇ, ಹೇರಳವಾದ ಚಿನ್ನದ ಕಲಶಗಳಂತಹ ಸ್ತನಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವಳೇ. ಪ್ರಶಂಸನೀಯವಾದ ಮಂದಹಾಸವೆಂಬ ಚೂರ್ಣದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸೌಖ್ಯದ ಸಾಗರವೇ, ಯಾವಾಗ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರಳನ್ನಾಗಿಸುವೆ?'

'ಈ ಶ್ಲೋಕವು ರಾಧೆಯ ಹಾವಭಾವಗಳು, ಶಾರೀರಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಮಂದಹಾಸದ ಮೋಹಕತೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಹಾವಭಾವಗಳೇ ವಜ್ರದ ಹಾರಗಳಂತೆ ಆಕೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿವೆ ('ಅಶೇಷಹಾವಭಾವಧೀರಹೀರಹಾರಭೂಷಿತೆ'), ಇದು ಆಕೆಯ ಸಹಜ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯ ಸ್ತನಿಗಳನ್ನು ಹೇರಳವಾದ ಚಿನ್ನದ ಕಲಶಗಳಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಹೋಲಿಸಿ ('ಪ್ರಭೂತಶಾತುಕುಂಭಕುಂಭಕುಂಭಕುಂಭಸುಸ್ತನಿ'), ಆಕೆಯ ಯೌವನ ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ಶಾರೀರಿಕ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಆಕೆಯ ಮಂದಹಾಸವು ಸಂತೋಷದ ಸಾಗರವನ್ನು ತುಂಬುವ ಚೂರ್ಣದಂತೆ ಇದೆ ('ಪ್ರಶಸ್ತಿಮಂದಹಾಸ್ಯಚೂರ್ಣಪೂರ್ಣಸೌಖ್ಯಸಾಗರೆ'). ಇದು ಆಕೆಯ ನಗು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸುಖವನ್ನು ನೀಡುವಂತಹದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತನು ಈ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಆನಂದದ ಪ್ರತೀಕವಾದ ರಾಧೆಯ ಕೃಪೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾನೆ.'

೭. ಮೃಣಾಲಬಾಲವಲ್ಲರೀ ತರಂಗರಂಗದೋರ್ಲತೆ ಲತಾಗ್ರಲಾಸ್ವಲೋಲನೀಲಲೋಚನಾವಲೋಕನೆ ।
ಲಲಲ್ಲುಲನ್ಮಲನ್ಮನೋಜ್ಞಮುಗ್ಧಮೋಹನಾಶ್ರಿತೆ ಕದಾ ಕರಿಷ್ಯಸೀಹ ಮಾಂ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಭಾಜನಮ್ ॥

'ತಾಮರೆ ದಂಟಿನಂತಹ, ಸಣ್ಣ ಲತೆಯಂತಹ, ಅಲೆಗಳಂತೆ ಚಲಿಸುವ ತೋಳುಗಳಿರುವವಳೇ, ಲತೆಯ ತುದಿಯ ನಾಟ್ಯದಂತೆ ಚಂಚಲವಾದ ನೀಲ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ನೋಡುವವಳೇ. ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ, ಚಲಿಸುತ್ತಾ, ಮಿಡಿಯುತ್ತಾ, ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿ, ಮುಗ್ಧವಾಗಿ, ಮೋಹಕವಾಗಿರುವವಳೇ, ಯಾವಾಗ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರಳನ್ನಾಗಿಸುವೆ?'

'ಈ ಶ್ಲೋಕವು ರಾಧೆಯ ತೋಳುಗಳು, ಕಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಸಮಗ್ರ ಮೋಹಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯ ತೋಳುಗಳನ್ನು ತಾಮರೆ ದಂಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಬಳ್ಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವು ಮೃದುವಾಗಿ, ನಾಜೂಕಾಗಿ, ಮತ್ತು ಅಲೆಗಳಂತೆ ನಾಟ್ಯಮಯವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ. ಆಕೆಯ ನೀಲಿ ಕಣ್ಣುಗಳು ಲತೆಯ ತುದಿಯಂತೆ ಚಂಚಲವಾಗಿ ಮತ್ತು ಲಾಸ್ಯಮಯವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತಾ ನೋಡುವಂತಹವು ('ಲತಾಗ್ರಲಾಸ್ವಲೋಲನೀಲಲೋಚನಾವಲೋಕನೆ'). 'ಲಲಲ್ಲುಲನ್ಮಲನ್ಮನೋಜ್ಞಮುಗ್ಧಮೋಹನಾಶ್ರಿತೆ' ಎಂಬ ಪದಗುಚ್ಛವು ಆಕೆಯು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ, ಚಲನಶೀಲವಾಗಿ, ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿ, ಮುಗ್ಧವಾಗಿ ಮತ್ತು ಮೋಹಕವಾಗಿ ಇರುವುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಭಕ್ತನು ರಾಧೆಯ ಅಧ್ಬುತ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾ, ಆಕೆಯ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.'

೮. ಸುವರ್ಣಮಾಲಿಕಾ೦ಚಿತತ್ರಿರೇಖಕಂಬುಕಂಠಗೆ ತ್ರಿಸೂತ್ರಮ೦ಗಳೀಗುಣತ್ರಿರತ್ನದೀಪ್ತಿದೀಧಿತೆ ।
ಸಲೋಲನೀಲಕುಂತಲಪ್ರಸೂನಗುಚ್ಚಗು೦ಫಿತೆ ಕದಾ ಕರಿಷ್ಯಸೀಹ ಮಾಂ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಭಾಜನಮ್ ॥

'ಚಿನ್ನದ ಮಾಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ, ಮೂರು ರೇಖೆಗಳುಳ್ಳ ಶಂಖದಂತಹ ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನುಳ್ಳವಳೇ, ಮೂರು ದಾರಗಳ ಮಂಗಳಸೂತ್ರದ ಮೂರು ರತ್ನಗಳ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುವವಳೇ. ಚಂಚಲವಾದ ನೀಲಿ ಕೂದಲಿನಲ್ಲಿ ಹೂಗುಚ್ಛಗಳಿಂದ ಹೆಣೆದಿರುವವಳೇ, ಯಾವಾಗ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರಳನ್ನಾಗಿಸುವೆ?'

'ಈ ಶ್ಲೋಕವು ರಾಧೆಯ ಕುತ್ತಿಗೆ, ಆಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಶರಾಶಿಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯ ಕುತ್ತಿಗೆ ಚಿನ್ನದ ಸರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದ್ದು, ಶಂಖದಂತೆ ಮೂರು ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಶುಭ ಚಿಹ್ನೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ ('ಸುವರ್ಣಮಾಲಿಕಾ೦ಚಿತತ್ರಿರೇಖಕಂಬುಕಂಠಗೆ'). ಆಕೆಯ ಮಂಗಳಸೂತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಮೂರು ರತ್ನಗಳ ಕಾಂತಿಯು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿದೆ ('ತ್ರಿಸೂತ್ರಮ೦ಗಳೀಗುಣತ್ರಿರತ್ನದೀಪ್ತಿದೀಧಿತೆ'). ಆಕೆಯ ಚಂಚಲವಾದ ನೀಲಿ ಕೂದಲಿನಲ್ಲಿ ಹೂಗುಚ್ಛಗಳನ್ನು ಹೆಣೆಯಲಾಗಿದೆ ('ಸಲೋಲನೀಲಕುಂತಲಪ್ರಸೂನಗುಚ್ಚಗು೦ಫಿತೆ'), ಇದು ಆಕೆಯ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಶ್ಲೋಕವು ರಾಧೆಯ ಶಾರೀರಿಕ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ವಿಶದಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತನು ಆಕೆಯ ಈ ಸುಂದರ ರೂಪಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಕೃಪೆಯನ್ನು ಯಾಚಿಸುತ್ತಾನೆ.'

೯. ನಿತಂಬಬಿಂಬಲಂಬಮಾನಪುಷ್ಪಮೇಖಲಗುಣೆ ಪ್ರಶಸ್ತರತ್ನಕಿಂಕಿಣೀಕಲಾಪಮಧ್ಯಮಂಜುಲೆ ।
ಕರೀಂದ್ರಶುಂಡದಂಡಕಾವರಾಹಸೌभगೋರುಕೆ ಕದಾ ಕರಿಷ್ಯಸೀಹ ಮಾಂ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಭಾಜನಮ್ ॥

'ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಪೃಷ್ಠದ ಮೇಲೆ ಜೋಲಾಡುವ ಹೂವಿನ ಮೇಖಲೆ (ಒಡ್ಯಾಣ) ಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವಳೇ, ಪ್ರಶಂಸನೀಯವಾದ ರತ್ನಖಚಿತವಾದ ಚಿಕ್ಕ ಗಂಟೆಗಳ ಸಮೂಹದ ನಡುವೆ ಸುಂದರವಾಗಿರುವವಳೇ. ಗಜರಾಜನ ಸೊಂಡಿಲಂತೆ ಮತ್ತು ವರಾಹನ ತೊಡೆಯಂತೆ ಸೌಂದರ್ಯವುಳ್ಳ ತೊಡೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವಳೇ, ಯಾವಾಗ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರಳನ್ನಾಗಿಸುವೆ?'

'ಈ ಶ್ಲೋಕವು ರಾಧೆಯ ನಿತಂಬ (ಪೃಷ್ಠ), ಮೇಖಲೆ (ಒಡ್ಯಾಣ) ಮತ್ತು ತೊಡೆಗಳ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯ ಗುಂಡಾದ ಪೃಷ್ಠದ ಮೇಲೆ ಹೂವುಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಒಡ್ಯಾಣವು ಸುಂದರವಾಗಿ ಜೋಲಾಡುತ್ತಿದೆ ('ನಿತಂಬಬಿಂಬಲಂಬಮಾನಪುಷ್ಪಮೇಖಲಗುಣೆ'). ರತ್ನಖಚಿತವಾದ ಚಿಕ್ಕ ಗಂಟೆಗಳ ಸಮೂಹದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಒಡ್ಯಾಣವು ಆಕೆಯ ಸೊಂಟದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ('ಪ್ರಶಸ್ತರತ್ನಕಿಂಕಿಣೀಕಲಾಪಮಧ್ಯಮಂಜುಲೆ'). ಆಕೆಯ ತೊಡೆಗಳನ್ನು ಗಜರಾಜನ ಸೊಂಡಿಲಿಗೆ ಮತ್ತು ವರಾಹನ ತೊಡೆಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ ('ಕರೀಂದ್ರಶುಂಡದಂಡಕಾವರಾಹಸೌભગೋರುಕೆ'), ಇದು ಆ ತೊಡೆಗಳ ದೃಢತೆ, ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಕ ಆಕಾರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವರ್ಣನೆಗಳು ರಾಧೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೈಹಿಕ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. ಭಕ್ತನು ಆಕೆಯ ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾ ಕೃಪೆಯನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.'

೧೦. ಅನೇಕಮಂತ್ರನಾದಮಂಜುನೂಪುರಾರವಸ್ಖಲ ತ್ಸಮಾಜರಾಜಹಂಸವಂಶನಿಕ್ವಣಾತಿಗೌರವೆ ।
ವಿಲೋಲಹೇಮವಲ್ಲರೀವಿಡಂಬಚಾರುಚಂಕಮೈ ಕದಾ ಕರಿಷ್ಯಸೀಹ ಮಾಂ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಭಾಜನಮ್ ॥

'ಅನೇಕ ಮಂತ್ರಗಳ ನಾದದಂತೆ ಮಧುರವಾಗಿ ಧ್ವನಿಸುವ ನೂಪುರಗಳ (ಗೆಜ್ಜೆಗಳ) ನಾದದಿಂದ ಚಲಿಸುವವಳೇ, ರಾಜಹಂಸಗಳ ಸಮೂಹದ ಧ್ವನಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಗಾಂಭೀರ್ಯವುಳ್ಳ ನಾದವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವಳೇ. ಚಂಚಲವಾದ ಚಿನ್ನದ ಬಳ್ಳಿಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಸುಂದರವಾದ ನಡಿಗೆಯುಳ್ಳವಳೇ, ಯಾವಾಗ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರಳನ್ನಾಗಿಸುವೆ?'

'ಈ ಶ್ಲೋಕವು ರಾಧೆಯ ನಡಿಗೆ ಮತ್ತು ಗೆಜ್ಜೆಗಳ ನಾದದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯ ಗೆಜ್ಜೆಗಳ ನಾದವು ಅನೇಕ ಮಂತ್ರಗಳ ಪಠಣದಂತೆ ಮಧುರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ನಡಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಅನುರಣಿಸುತ್ತದೆ ('ಅನೇಕಮಂತ್ರನಾದಮಂಜುನೂಪುರಾರವಸ್ಖಲ'). ಆ ನಾದವು ರಾಜಹಂಸಗಳ ಸಮೂಹದ ಧ್ವನಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಗಾಂಭೀರ್ಯ ಮತ್ತು ಗೌರವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ ('ತ್ಸಮಾಜರಾಜಹಂಸವಂಶನಿಕ್ವಣಾತಿಗೌರವೆ'). ಆಕೆಯ ನಡಿಗೆಯು ಚಂಚಲವಾದ ಚಿನ್ನದ ಬಳ್ಳಿಯ ನಡಿಗೆಯಂತೆ ಸುಂದರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮೋಹಕವಾಗಿದೆ ('ವಿಲೋಲಹೇಮವಲ್ಲರೀವಿಡಂಬಚಾರುಚಂಕಮೈ'). ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ರಾಧೆಯ ಪಾದಗಳ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಂಗೀತಮಯ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಕ್ತನು ಆಕೆಯ ಈ ಮಾಧುರ್ಯ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತನಾಗಿ ಕೃಪೆಯನ್ನು ಯಾಚಿಸುತ್ತಾನೆ.'

೧೧. ಅನಂತಕೋಟುವಿಷ್ಣುಲೋಕನಮ್ರಪದ್ಮಜಾರ್ಚಿತೆ ಹಿಮಾದ್ರಿಜಾಪುಲೋಮಜಾವಿರಿಂಚಜಾವರಪ್ರದೆ ।
ಅಪಾರಸಿದ್ಧೃದ್ಧಿದಿಗ್ಧಸಂಪದ೦ಗುಲೀನಖೆ ಕದಾ ಕರಿಷ್ಯಸೀಹ ಮಾಂ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಭಾಜನಮ್ ॥

'ಅನಂತ ಕೋಟಿ ವಿಷ್ಣುಲೋಕಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಜನಿಂದ (ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ) ನಮಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟವಳೇ, ಹಿಮಾದ್ರಿಜಾ (ಪಾರ್ವತಿ), ಪುಲೋಮಜಾ (ಇಂದ್ರಾಣಿ) ಮತ್ತು ವಿರಿಂಚಜಾ (ಸರಸ್ವತಿ) ದೇವಿಯರಿಗೆ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುವವಳೇ. ಅಪಾರವಾದ ಸಿದ್ಧಿಗಳು, ಋದ್ಧಿಗಳು (ಐಶ್ವರ್ಯ) ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತುಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಬೆರಳಿನ ಉಗುರುಗಳುಳ್ಳವಳೇ, ಯಾವಾಗ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರಳನ್ನಾಗಿಸುವೆ?'

'ಈ ಶ್ಲೋಕವು ರಾಧೆಯ ದೈವಿಕ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಪೂಜನೀಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕೆ ಅನಂತ ಕೋಟಿ ವಿಷ್ಣುಲೋಕಗಳ ನಿವಾಸಿಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟವಳು ('ಅನಂತಕೋಟುವಿಷ್ಣುಲೋಕನಮ್ರಪದ್ಮಜಾರ್ಚಿತೆ'), ಇದು ಆಕೆಯ ಪರಮ ದೇವತೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಪಾರ್ವತಿ, ಇಂದ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ ದೇವಿಯರು ಸಹ ಆಕೆಯಿಂದ ವರಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಆಕೆಯ ಶಕ್ತಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ ('ಹಿಮಾದ್ರಿಜಾಪುಲೋಮಜಾವಿರಿಂಚಜಾವರಪ್ರದೆ'). ಆಕೆಯ ಬೆರಳಿನ ಉಗುರುಗಳು ಅಪಾರವಾದ ಸಿದ್ಧಿಗಳು, ಐಶ್ವರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತುಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ('ಅಪಾರಸಿದ್ಧೃದ್ಧಿದಿಗ್ಧಸಂಪದ೦ಗುಲೀನಖೆ'). ಭಕ್ತನು ರಾಧೆಯ ಈ ಉನ್ನತವಾದ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾ ತನ್ನನ್ನು ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನನ್ನಾಗಿಸುವಂತೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾನೆ.'

೧೨. ಮಖೇಶ್ವರಿ ಕ್ರಿಯೇಶ್ವರಿ ಸ್ವಧೇಶ್ವರಿ ಸುರೇಶ್ವರಿ ತ್ರವೇದಭಾರತೀಶ್ವರಿ ಪ್ರಮಾಣಶಾಸನೇಶ್ವರಿ ।
ರಮೇಶ್ವರಿ ಕ್ಷಮೇಶ್ವರಿ ಪ್ರಮೋದಕಾನನೇಶ್ವರಿ ವ್ರಜೇಶ್ವರಿ ವ್ರಜಾಧಿಪೇ ಶ್ರೀ ರಾಧಿಕೇ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ ॥

'ಯಜ್ಞಗಳಿಗೆ ಅಧಿದೇವತೆಯೇ, ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಅಧಿದೇವತೆಯೇ, ಸ್ವಧೆಗೆ ಅಧಿದೇವತೆಯೇ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅಧಿದೇವತೆಯೇ, ಮೂರು ವೇದಗಳ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಅಧಿದೇವತೆಯೇ, ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಅಧಿದೇವತೆಯೇ. ರಮೆಗೆ (ಲಕ್ಷ್ಮಿಗೆ) ಅಧಿದೇವತೆಯೇ, ಕ್ಷಮೆಗೆ ಅಧಿದೇವತೆಯೇ, ಆನಂದದ ಕಾನನಕ್ಕೆ ಅಧಿದೇವತೆಯೇ, ವ್ರಜಕ್ಕೆ ಅಧಿದೇವತೆಯೇ, ವ್ರಜದ ಅಧಿಪತಿಯೇ, ಶ್ರೀ ರಾಧಿಕೆ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು.'

'ಈ ಶ್ಲೋಕವು ರಾಧಾದೇವಿಯ ವಿವಿಧ ದೈವಿಕ ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯನ್ನು ವಿವಿಧ ಶಕ್ತಿಗಳ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳ ಅಧಿದೇವತೆಯೆಂದು ಸಂಬೋಧಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಆಕೆಯ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕತ್ವವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕೆ ಯಜ್ಞಗಳು, ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರಿಯೆಗಳು, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ಸ್ವಧಾ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಅಧಿದೇವತೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆಕೆ ಮೂರು ವೇದಗಳ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ, ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಕ್ಕೂ ಅಧಿದೇವತೆ. ಆಕೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಕ್ಷಮೆ ಮತ್ತು ಆನಂದದ ವನಗಳಿಗೂ ಅಧಿದೇವತೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ 'ವ್ರಜೇಶ್ವರಿ, ವ್ರಜಾಧಿಪೇ ಶ್ರೀ ರಾಧಿಕೇ' ಎಂದು ಸಂಬೋಧಿಸಿ ಆಕೆಗೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಬೃಂದಾವನದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ದೇವತೆಯಾಗಿ ಆಕೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸ್ತೋತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ರಾಧಾದೇವಿಗೆ ನೇರ ನಮಸ್ಕಾರವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.'

೧೩. ಅಮುಂ ಮಮಾಧ್ಭುತಂ ಸ್ತವಂ ನಿಶಮ್ಯ ಭಾನುನಂದನೀ ಕರೋತು ಸಂತತಂ ಜನಂ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಭಾಜನಮ್ ।
ಭವೇತ್ತದೈವ ಸಂಚಿತತ್ರೀರೂಪಕರ್ಮನಾಶನಂ ಭವೇತ್ತದಾ ವ್ರಜೇಂದ್ರಸೂನುಮಂಡಲಪ್ರವೇಶನಮ್ ॥

'ನನ್ನ ಈ ಅದ್ಭುತ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಭಾನುವಿನ ಪುತ್ರಿಯಾದ (ವೃಷಭಾನುವಿನ ಮಗಳಾದ) ರಾಧಾದೇವಿ ಈ ಜನರನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರನ್ನಾಗಿಸಲಿ. ಆಗಲೇ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಮೂರು ರೂಪಗಳ ಕರ್ಮಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಆಗಲೇ ವ್ರಜೇಂದ್ರನ ಮಗನಾದ ಕೃಷ್ಣನ ಮಂಡಲವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.'

'ಇದು ಸ್ತೋತ್ರದ ಫಲಶ್ರುತಿ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಈ ಅದ್ಭುತವಾದ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸುವುದರಿಂದ ಅಥವಾ ಕೇಳುವುದರಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಧಾದೇವಿ ('ಭಾನುನಂದನೀ') ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಕೇಳಿ ಭಕ್ತರ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷವನ್ನು ಬೀರುವಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕೃಪೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಭಕ್ತರ 'ಸಂಚಿತತ್ರೀರೂಪಕರ್ಮನಾಶನಂ' ಆಗುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಅವರ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಮೂರು ವಿಧದ ಕರ್ಮಗಳು (ಸಂಚಿತ, ಪ್ರಾರಬ್ಧ, ಕ್ರಿಯಮಾಣ) ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಇದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಿಕಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತವಾಗಿದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 'ವ್ರಜೇಂದ್ರಸೂನುಮಂಡಲಪ್ರವೇಶನಮ್' ಎಂದರೆ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಕೃಷ್ಣನ (ವ್ರಜೇಂದ್ರನ ಮಗನ) ಮಂಡಲಕ್ಕೆ, ಅಂದರೆ ಆತನ ಲೀಲಾಕ್ಷೇತ್ರವಾದ ಬೃಂದಾವನಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಆತನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಕ್ತನ ಅಂತಿಮ ಗುರಿಯಾದ ಮೋಕ್ಷ ಅಥವಾ ಭಗವಂತನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.'

ಮುನೀಂದ್ರವೃಂದವಂದಿತೇ ತ್ರಿಲೋಕಶೋಕಹಾರಿಣಿ ಪ್ರಸನ್ನವಕ್ತ್ರಪಂಕಜೇ ನಿಕುಂಜಭೂವಿಲಾಸಿನಿ .

ವ್ರಜೇಂದ್ರಭಾನುನಂದಿನಿ ವ್ರಜೇಂದ್ರಸೂನುಸಂಗತೇ ಕದಾ ಕರಿಷ್ಯಸೀಹ ಮಾಂ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಭಾಜನಂ .. ೧ ..

ಅಶೋಕವೃಕ್ಷವಲ್ಲರೀವಿತಾನಮಂಡಪಸ್ಥಿತೇ ಪ್ರವಾಲಬಾಲಪಲ್ಲವಪ್ರಭಾರುಣಾಂಘ್ರಿಕೋಮಲೇ .

ವರಾಭಯಸ್ಫುರತ್ಕರೇ ಪ್ರಭೂತಸಂಪದಾಲಯೇ ಕದಾ ಕರಿಷ್ಯಸೀಹ ಮಾಂ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಭಾಜನಂ .. ೨..

ಅನಂಗರಂಗಮಂಗಲಪ್ರಸಂಗಭಂಗುರಭ್ರುವಾಂ ಸವಿಭ್ರಮಂ ಸಸಂಭ್ರಮಂ ದೃಗಂತಬಾಣಪಾತನೈಃ .

ನಿರಂತರಂ ವಶೀಕೃತಪ್ರತೀತಿನಂದನಂದನೇ ಕದಾ ಕರಿಷ್ಯಸೀಹ ಮಾಂ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಭಾಜನಂ .. ೩..

ತಡಿತ್ಸುವರ್ಣಚಂಪಕಪ್ರದೀಪ್ತಗೌರವಿಗ್ರಹೇ ಮುಖಪ್ರಭಾಪರಾಸ್ತಕೋಟಿಶಾರದೇಂದುಮಂಡಲೇ .

ವಿಚಿತ್ರಚಿತ್ರಸಂಚರಚ್ಚಕೋರಶಾಬಲೋಚನೇ ಕದಾ ಕರಿಷ್ಯಸೀಹ ಮಾಂ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷ ಭಾಜನಂ .. ೪..

ಮದೋನ್ಮದಾತಿಯೌವನೇ ಪ್ರಮೋದಮಾನಮಂಡಿತೇ ಪ್ರಿಯಾನುರಾಗರಂಜಿತೇ ಕಲಾವಿಲಾಸಪಂಡಿತೇ .

ಅನನ್ಯಧನ್ಯಕುಂಜರಾಜ್ಯಕಾಮಕೇಲಿಕೋವಿದೇ ಕದಾ ಕರಿಷ್ಯಸೀಹ ಮಾಂ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಭಾಜನಂ ..೫..

ಅಶೇಷಹಾವಭಾವಧೀರಹೀರಹಾರಭೂಷಿತೇ ಪ್ರಭೂತಶಾತಕುಂಭಕುಂಭಕುಂಭಕುಂಭಸುಸ್ತನಿ .

ಪ್ರಶಸ್ತಮಂದಹಾಸ್ಯಚೂರ್ಣಪೂರ್ಣಸೌಖ್ಯಸಾಗರೇ ಕದಾ ಕರಿಷ್ಯಸೀಹ ಮಾಂ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಭಾಜನಂ .. ೬..

ಮೃಣಾಲವಾಲವಲ್ಲರೀ ತರಂಗರಂಗದೋರ್ಲತೇ ಲತಾಗ್ರಲಾಸ್ಯಲೋಲನೀಲಲೋಚನಾವಲೋಕನೇ .

ಲಲಲ್ಲುಲನ್ಮಲನ್ಮನೋಜ್ಞಮುಗ್ಧಮೋಹನಾಶ್ರಿತೇ ಕದಾ ಕರಿಷ್ಯಸೀಹ ಮಾಂ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಭಾಜನಂ .. ೭..

ಸುವರ್ಣಮಾಲಿಕಾಂಚಿತತ್ರಿರೇಖಕಂಬುಕಂಠಗೇ ತ್ರಿಸೂತ್ರಮಂಗಲೀಗುಣತ್ರಿರತ್ನದೀಪ್ತಿದೀಧಿತೇ .

ಸಲೋಲನೀಲಕುಂತಲಪ್ರಸೂನಗುಚ್ಛಗುಂಫಿತೇ ಕದಾ ಕರಿಷ್ಯಸೀಹ ಮಾಂ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಭಾಜನಂ .. ೮..

ನಿತಂಬಬಿಂಬಲಂಬಮಾನಪುಷ್ಪಮೇಖಲಾಗುಣೇ ಪ್ರಶಸ್ತರತ್ನಕಿಂಕಿಣೀಕಲಾಪಮಧ್ಯಮಂಜುಲೇ .

ಕರೀಂದ್ರಶುಂಡದಂಡಕಾವರಾಹಸೌಭಗೋರುಕೇ ಕದಾ ಕರಿಷ್ಯಸೀಹ ಮಾಂ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಭಾಜನಂ .. ೯..

ಅನೇಕಮಂತ್ರನಾದಮಂಜುನೂಪುರಾರವಸ್ಖಲ ತ್ಸಮಾಜರಾಜಹಂಸವಂಶನಿಕ್ವಣಾತಿಗೌರವೇ .

ವಿಲೋಲಹೇಮವಲ್ಲರೀವಿಡಂಬಚಾರುಚಂಕ್ರಮೇ ಕದಾ ಕರಿಷ್ಯಸೀಹ ಮಾಂ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಭಾಜನಂ ..೧೦..

ಅನಂತಕೋಟಿವಿಷ್ಣುಲೋಕನಮ್ರಪದ್ಮಜಾರ್ಚಿತೇ ಹಿಮಾದ್ರಿಜಾಪುಲೋಮಜಾವಿರಿಂಚಜಾವರಪ್ರದೇ .

ಅಪಾರಸಿದ್ಧಿಋದ್ಧಿದಿಗ್ಧಸಂಪದಂಗುಲೀನಖೇ ಕದಾ ಕರಿಷ್ಯಸೀಹ ಮಾಂ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಭಾಜನಂ ..೧೧..

ಮಖೇಶ್ವರಿ ಕ್ರಿಯೇಶ್ವರಿ ಸ್ವಧೇಶ್ವರಿ ಸುರೇಶ್ವರಿ ತ್ರಿವೇದಭಾರತೀಶ್ವರಿ ಪ್ರಮಾಣಶಾಸನೇಶ್ವರಿ .

ರಮೇಶ್ವರಿ ಕ್ಷಮೇಶ್ವರಿ ಪ್ರಮೋದಕಾನನೇಶ್ವರಿ ವ್ರಜೇಶ್ವರಿ ವ್ರಜಾಧಿಪೇ ಶ್ರೀರಾಧಿಕೇ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ .. ೧೨..

ಅಮುಂ ಮಮಾದ್ಭುತಂ ಸ್ತವಂ ನಿಶಮ್ಯ ಭಾನುನಂದನೀ ಕರೋತು ಸಂತತಂ ಜನಂ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಭಾಜನಂ .

ಭವೇತ್ತದೈವ ಸಂಚಿತತ್ರಿರೂಪಕರ್ಮನಾಶನಂ ಭವೇತ್ತದಾ ವ್ರಜೇಂದ್ರಸೂನುಮಂಡಲಪ್ರವೇಶನಂ .. ೧೩..

Ramaswamy Sastry and Vighnesh Ghanapaathi

Other stotras