సుబ్రహ్మణ్య భుజంగ స్తోత్రం

సదా బాలరూపాऽపి విఘ్నాద్రిహంత్రీ

మహాదంతివక్త్రాऽపి పంచాస్యమాన్యా |

విధీంద్రాదిమృగ్యా గణేశాభిధా మే

విధత్తాం శ్రియం కాऽపి కల్యాణమూర్తిః || 1 ||

అర్థం: ఎల్లప్పుడూ బాలరూపంలో ఉన్నప్పటికీ విఘ్నాలనే పర్వతాలను నాశనం చేసేవాడు, ఏనుగు ముఖం కలిగినవాడైనప్పటికీ ఐదు ముఖాలు గల శివునిచే గౌరవింపబడేవాడు, బ్రహ్మ ఇంద్రాది దేవతలచే అన్వేషించబడేవాడు మరియు అనిర్వచనీయమైన మంగళ స్వరూపుడూ అయిన శ్రీ విఘ్నేశ్వరుడు నాకు సకల సంపదలను, శుభాలను ప్రసాదించుగాక.

న జానామి శబ్దం న జానామి చార్థం

న జానామి పద్యం న జానామి గద్యమ్ |

చిదేకా షడాస్యా హృది ద్యోతతే మే

ముఖాన్నిఃసరంతే గిరశ్చాపి చిత్రమ్ || 2 ||

అర్థం: నాకు శబ్దాలు (పదాలు) తెలియవు, వాటి అర్థం తెలియదు. పద్యం తెలియదు, గద్యమూ తెలియదు. కానీ నా హృదయంలో ఆరు ముఖాలు గల ఒక దివ్యమైన చైతన్య జ్యోతి ప్రకాశిస్తోంది. దాని ఫలితంగా ఆశ్చర్యకరంగా నా నోటి నుండి అప్రయత్నంగా ఈ కవితా వాక్యాలు వెలువడుతున్నాయి.

మయూరాధిరూఢం మహావాక్యగూఢం

మనోహారిదేహం మహచ్చిత్తగేహమ్ |

మహీదేవదేవం మహావేదభావం

మహాదేవబాలం భజే లోకపాలమ్ || 3 ||

అర్థం: నెమలి వాహనంగా కలవాడు, వేదాలలోని మహావాక్యాల అంతరార్థమైనవాడు, మనోహరమైన దేహం గలవాడు, పవిత్రమైన మనస్సులలో నివసించేవాడు, దేవతలకు దేవుడైనవాడు, గొప్ప వేదాల సారాంశమైనవాడు, మహాదేవుని కుమారుడు, లోకాలను రక్షించేవాడు అయిన ఆ కుమారస్వామిని నేను భజిస్తున్నాను.

యదా సన్నిధానం గతా మానవా మే

భవాంభోధిపారం గతాస్తే తదైవ |

ఇతి వ్యంజయన్ సింధుతీరే య ఆస్తే

తమీడే పవిత్రం పరాశక్తిపుత్రమ్ || 4 ||

అర్థం: "నా సన్నిధికి చేరుకున్న మానవులు, ఆ క్షణమే ఈ సంసార సాగరాన్ని దాటినవారవుతారు" అని తెలియజేయడానికా అన్నట్లు సముద్ర తీరంలో (తిరుచెందూర్ లో) కొలువై ఉన్న పరాశక్తి పవిత్ర పుత్రుడైన సుబ్రహ్మణ్యుని నేను స్తుతిస్తున్నాను.

యథాబ్ధేస్తరంగా లయం యాంతి తుంగా-

స్తథైవాపదః సన్నిధౌ సేవతాం మే |

ఇతీవోర్మిపంక్తీర్నృణాం దర్శయంతం

సదా భావయే హృత్సరోజే గుహం తమ్ || 5 ||

అర్థం: "సముద్రంలోని ఎత్తైన అలలు ఎలా ఆ సముద్రంలోనే లీనమైపోతాయో, అలాగే నన్ను శరణుజొచ్చిన వారి ఆపదలన్నీ నా సన్నిధిలో నశించిపోతాయి" అని సముద్రపు అలల వరుసలను చూపిస్తూ మనుషులకు ఉపదేశిస్తున్నట్లుగా కొలువై ఉన్న ఆ గుహుని నేను ఎల్లప్పుడూ నా హృదయ కమలంలో ధ్యానిస్తున్నాను.

గిరౌ మన్నివాసే నరా యేऽధిరూఢా-

స్తదా పర్వతే రాజతే తేऽధిరూఢాః |

ఇతీవ బ్రువన్గంధశైలాధిరూఢః

స దేవో ముదే మే సదా షణ్ముఖోऽస్తు || 6 ||

అర్థం: "నేను నివసించే ఈ కొండపై ఎక్కే మానవులు, సాక్షాత్తు శివుని నివాసమైన కైలాస (రజత) పర్వతం ఎక్కిన పుణ్యాన్ని పొందుతారు" అని చెబుతున్నట్లుగా గంధమాదన పర్వతంపై కొలువై ఉన్న ఆ దేవదేవుడు షణ్ముఖుడు ఎల్లప్పుడూ నా ఆనందానికి కారణమగుగాక.

మహాంబోధितीరే మహాపాపచోరే

మునీంద్రానుకూలే సుగంధాఖ్యశైలే |

గుహాయాం వసంతం స్వభాసా లసంతం

జనార్తిం హరంతం శ్రయామో గుహం తమ్ || 7 ||

అర్థం: మహా సముద్ర తీరంలో, గొప్ప పాపాలను సైతం పోగొట్టేదీ, మునులకు అనుకూలమైనదీ అయిన సుగంధం (గంధమాదనం) అనబడే పర్వత గుహలో నివసించేవాడు, తన సొంత కాంతితో ప్రకాశించేవాడు, భక్తుల దుఃఖాలను హరించేవాడు అయిన ఆ గుహుని మేము శరణు వేడుతున్నాము.

లసత్స్వర్ణగేహే నృణాం కామదోహే

సుమస్తోమసంఛన్నమాణిక్యమంచే |

సముద్యత్సహస్రార్కతుల్యప్రకాశం

సదా భావయే కార్తికేయం సురేశమ్ || 8 ||

అర్థం: మనుషుల కోరికలన్నింటినీ తీర్చే మెరిసే బంగారు భవనంలో, పూల రాశులతో కప్పబడిన మాణిక్యాల (రత్నాల) మంచంపై, ఉదయిస్తున్న వేయి సూర్యులతో సమానమైన ప్రకాశంతో విరాజిల్లుతున్న దేవదేవుడైన కార్తికేయుని నేను సదా ధ్యానిస్తున్నాను.

రణద్ధంసకే మంజులేऽత్యంతశోణే

మనోహారిలావణ్యపీయూషపూర్ణే |

మనఃషట్పదో మే భవక్లేశతప్తః

సదా మోదతాం స్కంద తే పాదపద్మే || 9 ||

అర్థం: ఓ స్కందా! మ్రోగుతున్న అందెలు (గజ్జెలు) ధరించినవీ, ఎంతో అందమైనవీ, ఎర్రటి రంగు గలవీ, ఆకర్షణీయమైన లావణ్యమనే అమృతంతో నిండినవీ అయిన నీ పాదపద్మాలలో, సంసార క్లేశాలచే తపించిపోయిన నా మనస్సు అనే తుమ్మెద ఎల్లప్పుడూ ఆనందించుగాక.

10.

సువర్ణాభదివ్యాంబరైర్భాసమానాం

క్వణత్కింకిణీమేఖలాశోభమానామ్ |

లసద్ధేమపట్టేన విద్యోతమానాం

కటిం భావయే స్కంద తే దీప్యమానామ్ || 10 ||

అర్థం: ఓ స్కందా! బంగారు కాంతితో మెరిసే దివ్య వస్త్రాలతో శోభిల్లుతున్నదీ, మ్రోగుతున్న చిరుగజ్జెల మొలతాడు (మేఖల) ధరించినదీ, మెరిసే బంగారు పట్టీతో ప్రకాశిస్తున్నదీ అయిన నీ తేజోవంతమైన నడుమును నేను ధ్యానిస్తున్నాను.

11.

పులిందేశకన్యాఘనాభోగతుంగ-

స్తనాలింగనాసక్తకాశ్మీరరాగమ్ |

నమస్యామహం తారకారే తవోరః

స్వభక్తావనే సర్వదా సానురాగమ్ || 11 ||

అర్థం: ఓ తారకాసుర సంహారీ! బోయరాజు కుమార్తె అయిన శ్రీవల్లి దేవి ఆలింగనం చేసుకోవడం వల్ల కుంకుమపువ్వు (కాశ్మీర) రంగు అంటుకున్నదీ, తన భక్తులను రక్షించడంలో ఎల్లప్పుడూ ప్రేమతో నిండినదీ అయిన నీ వక్షస్థలానికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

12.

విధౌ క్లృప్తదండాన్ స్వలీలాధృతాండా-

న్నిరస్తేభశుండాన్ ద్విషత్కాలదండాన్ |

హతేంద్రాిరిషండాంజగత్రాణశౌండాన్

సదా తే ప్రచండాన్ శ్రయే బాహుదండాన్ || 12 ||

అర్థం: బ్రహ్మదేవుని దండించినవీ, కేవలం ఒక లీలగా బ్రహ్మాండాలను మోస్తున్నవీ, ఐరావతం (ఏనుగు) తొండం గర్వాన్ని అణిచినవీ, శత్రువులకు సాక్షాత్తు యమదండం లాంటివీ, రాక్షస సమూహాలను సంహరించినవీ, లోకాలను రక్షించడంలో ఎంతో నేర్పు గలవీ అయిన నీ ప్రచండమైన భుజాలను నేను ఎల్లప్పుడూ శరణువేడుతున్నాను.

13.

సదా శారదాః షణ్మృగాంకా యది స్యుః

సముద్యంత ఏవ స్థితాశ్చేత్సమంతాత్ |

సదా పూర్ణబింబాః కలంకైశ్చ హీనా-

స్తదా త్వన్ముఖానాం బ్రువే స్కంద సామ్యమ్ || 13 ||

అర్థం: ఓ స్కందా! శరదృతువుకు చెందిన ఆరు మచ్చలేని నిండు చంద్రులు ఒకేసారి అన్ని దిశలలో ఉదయించి, ఎప్పటికీ ఆకాశంలో అలాగే స్థిరంగా ఉండిపోతే, అప్పుడు మాత్రమే అవి నీ ఆరు ముఖాలకు సాటి రాగలవని నేను చెప్పగలను.

14.

స్ఫురన్మందహాసైః సహంసాని చంచ-

త్కటాక్షావలీభృంగసంఘోజ్జ్వలాని |

సుధాస్యందిబింబాధరాణీశసూనో

తవాలోకయే షణ్ముఖాంభోరుహాణి || 14 ||

అర్థం: ఓ ఈశ్వర పుత్రా! చిరునవ్వులనే తెల్లని హంసలు విహరిస్తున్నవీ, చంచలమైన కడగంటి చూపులనే తుమ్మెదల సమూహంతో ప్రకాశిస్తున్నవీ, అమృతాన్ని కురిపించే దొండపండు లాంటి ఎర్రటి పెదవులు గలవీ అయిన నీ ఆరు ముఖాలనే పద్మాలను నేను దర్శిస్తున్నాను.

15.

విశాలేషు కర్ణాంతదీర్ఘేష్వజస్రం

దయాస్యందిషు ద్వాదశస్వీక్షణేషు |

మయీషత్కటాక్షః సకృత్పాతితశ్చే-

ద్భవేత్తే దయాశీల కా నామ హానిః || 15 ||

అర్థం: ఓ దయామయా! చెవుల వరకు వ్యాపించి ఉన్నవీ, ఎంతో విశాలమైనవీ, ఎల్లప్పుడూ కరుణను కురిపించేవీ అయిన నీ పన్నెండు కళ్ళలో నుండి కనీసం ఒక్క కడగంటి చూపు నాపై ఒక్కసారైనా ప్రసరిస్తే, నీకేమైనా నష్టం కలుగుతుందా? (నన్ను కరుణించు).

16.

సుతాంగోద్భవో మేऽసి జీవేతి షడ్ధా

జపన్మంత్రమీశో ముదా జిఘ్రతే యాన్ |

జగద్భారభృద్భ్యో జగన్నాథ తేభ్యః

కిరీటోజ్జ్వలేభ్యో నమో మస్తకేభ్యః || 16 ||

అర్థం: "నాయనా! నీవు నా అంగాల నుండి పుట్టినవాడవు, చిరంజీవిగా వర్ధిల్లు" అని పరమశివుడు ఈ మంత్రాన్ని ఆరు సార్లు జపిస్తూ సంతోషంగా ఏ శిరస్సులను ముద్దుపెట్టుకుంటాడో, సమస్త జగత్తు భారాన్ని మోస్తున్నవీ, కిరీటాలతో ప్రకాశిస్తున్నవీ అయిన నీ ఆరు శిరస్సులకు నా నమస్కారాలు, ఓ జగన్నాథా!

17.

స్ఫురద్రత్నకేయూరహారాభిరామ-

శ్చలత్కుండలశ్రీలసద్గండభాగః |

కటౌ పీతవాసాః కరే చారుశక్తిః

పురస్తాన్మమాస్తాం పురారేస్తనూజః || 17 ||

అర్థం: ప్రకాశించే రత్నాలు పొదిగిన భుజకీర్తులు, హారాలు ధరించి మనోహరంగా ఉన్నవాడు, కదులుతున్న కుండలాలతో మెరిసే చెక్కిళ్లు గలవాడు, నడుముకు పీతాంబరం ధరించినవాడు, చేతిలో అందమైన వేలాయుధాన్ని పట్టుకున్నవాడు అయిన ఆ త్రిపురారి (శివుని) కుమారుడు నా ఎదుట ప్రత్యక్షమగుగాక.

18.

ఇహాయాహి వత్సేతి హస్తాన్ప్రసార్యా-

హ్వయత్యాదరాచ్ఛంకరే మాతురంకాత్ |

సముత్పత్య తాతం శ్రయంతం కుమారం

హరాశ్లిష్టగాత్రం భజే బాలమూర్తిమ్ || 18 ||

అర్థం: "నాయనా! ఇటు రా" అని పరమశివుడు చేతులు చాచి ప్రేమగా పిలవగానే, తల్లి (పార్వతి దేవి) ఒడిలో నుండి గెంతి తండ్రి వద్దకు పరుగెత్తి ఆయనచే ఆలింగనం చేసుకోబడిన ఆ బాల స్వరూపుడైన కుమారుని నేను భజిస్తున్నాను.

19.

కుమారేశసూనో గుహ స్కంద సేనా-

పతే శక్తిపాణే మయూరాధిరూఢ |

పులిందాత్మజాకాంత భక్తార్తిహారిన్

ప్రభో తారకారే సదా రక్ష మాం త్వమ్ || 19 ||

అర్థం: ఓ కుమారా! ఈశ్వర పుత్రా! గుహా! స్కందా! దేవ సేనాపతీ! చేతిలో శక్తి ఆయుధాన్ని ధరించినవాడా! నెమలి వాహనుడా! వల్లీ దేవి నాథుడా! భక్తుల కష్టాలను తీర్చేవాడా! ప్రభో! తారకాసుర సంహారీ! నన్ను ఎల్లప్పుడూ రక్షించు స్వామీ.

20.

ప్రశాంతేంద్రియే నష్టసంజ్ఞే విచేష్టే

కఫోద్గారివక్త్రే భయోత్కంపిగాత్రే |

ప్రయాణోన్ముఖే మయ్యనాథే తదానీం

ద్రుతం మే దయాలో భవాగ్రే గుహ త్వమ్ || 20 ||

అర్థం: ఓ దయామయుడవైన గుహా! నా ఇంద్రియాలన్నీ శాంతించి, స్పృహ కోల్పోయి, కదలిక లేక, నోటి నుండి కఫం వస్తూ, భయంతో శరీరం వణుకుతూ, నేను ఈ లోకం విడిచి వెళ్ళే అనాథ స్థితిలో ఉన్న ఆ చివరి ఘడియలలో, నీవు వేగంగా నా ముందుకు వచ్చి నిలబడాలి స్వామీ.

21.

కృతాంతస్య దూతేషు చండేషు కోపా-

ద్దహచ్ఛింధి భింధీతి మాం తర్జయత్సు |

మయూరం సమారుహ్య మా భైరితి త్వం

పురః శక్తిపాణిర్మమాయాహి శీఘ్రమ్ || 21 ||

అర్థం: క్రూరులైన యమదూతలు కోపంతో "వీడిని తగలబెట్టండి, నరకండి, చీల్చండి" అని నన్ను భయపెడుతున్నప్పుడు, నీవు నెమలిపై అధిరోహించి, చేతిలో శక్తి ఆయుధాన్ని పట్టుకుని, "భయపడకు" అని చెబుతూ వెంటనే నా ముందుకు రావాలి.

22.

ప్రణమ్యాసకృత్పాదయోస్తే పతిత్వా

ప్రసాద్య ప్రభో ప్రార్థయేऽనేకవారమ్ |

న వక్తుం క్షమోऽహం తదానీం కృపాబ్ధే

న కార్యాంతకాలే మనాగప్యుపేక్షా || 22 ||

అర్థం: ప్రభో! నీ పాదాలపై పదే పదే పడి నమస్కరిస్తూ, నిన్ను ప్రసన్నం చేసుకుంటూ అనేక సార్లు ప్రార్థిస్తున్నాను. కరుణాసాగరా! ఆ మరణ సమయంలో నేను ఏమీ మాట్లాడలేను, కాబట్టి నా ఆ అంత్యకాలంలో నా పట్ల ఏమాత్రం ఉపేక్ష (నిర్లక్ష్యం) వహించవద్దు.

23.

సహస్రాండభోక్తా త్వయా శూరనామా

హతస్తారకః సింహవక్త్రశ్చ దైత్యః |

మమాంతర్హృదిస్థం మనఃక్లేశమేకం

న హంసి ప్రభో కిం కరోమి క్వ యామి || 23 ||

అర్థం: ప్రభో! వేలాది బ్రహ్మాండాలను అనుభవించిన శూరపద్ముడు, తారకాసురుడు, సింహముఖుడు మొదలైన క్రూర రాక్షసులను నీవు సంహరించావు. కానీ నా హృదయంలో ఉన్న కేవలం ఒక్క 'మనఃక్లేశాన్ని' (అజ్ఞానాన్ని) ఎందుకు నాశనం చేయడం లేదు? నేను ఏం చేయాలి? ఎక్కడికి వెళ్ళాలి?

24.

అహం సర్వదా దుఃఖభారావసన్నో

భవాన్ దీనబంధుస్త్వదన్యం న యాచే |

భవద్భక్తిరోధం సదా క్లృప్తబాధం

మమాధిం ద్రుతం నాశయోమాసుత త్వమ్ || 24 ||

అర్థం: నేను ఎల్లప్పుడూ దుఃఖాల భారంతో క్రుంగిపోతున్నాను. నీవు దీనులకు బంధువువు. కాబట్టి నీవు తప్ప నేను మరెవరినీ యాచించను. ఓ ఉమాపుత్రా! నీపై భక్తికి ఆటంకం కలిగిస్తూ, ఎల్లప్పుడూ నాకు పీడను కలిగించే నా ఈ మానసిక బాధలను నీవు త్వరగా నశింపజేయుము.

25.

అపస్మారకుష్ఠక్షయార్శః ప్రమేహ-

జ్వరోన్మాదగుల్మాదిరోగా మహాంతః |

పిశాచాశ్చ సర్వే భవత్పత్రభూతిం

విలోక్య క్షణాత్తారకారే ద్రవంతే || 25 ||

అర్థం: ఓ తారకాసుర సంహారీ! మూర్ఛ (అపస్మారం), కుష్ఠు, క్షయ, అర్శమొలలు, మధుమేహం, జ్వరం, ఉన్మాదం, గుల్మం వంటి భయంకరమైన రోగాలతో పాటు, పిశాచాలన్నీ ఆకులో పెట్టి ఇవ్వబడే నీ భస్మాన్ని చూసిన మరుక్షణమే పారిపోతాయి.

26.

దృశి స్కందమూర్తిః శ్రుతౌ స్కందకీర్తి-

ర్ముఖే మే పవిత్రం సదా తచ్చరిత్రమ్ |

కరే తస్య కృత్యం వపుస్తస్య భృత్యం

గుహే సంతు లీనా మమాశేషభావాః || 26 ||

అర్థం: నా కళ్ళలో ఎల్లప్పుడూ స్కందుని రూపమే నిలిచి ఉండాలి, నా చెవులలో స్కందుని కీర్తి ప్రతిధ్వనించాలి, నా నోటిలో సదా అతని పవిత్ర చరిత్రే ఉండాలి. నా చేతులు అతని సేవలోనే నిమగ్నమై ఉండాలి, నా శరీరం అతనికి బంటుగా ఉండాలి, నా సర్వ భావాలు ఆ గుహునియందే లీనమై ఉండుగాక.

27.

మునీనాముతాహో నృణాం భక్తిభాజా-

మభీష్టప్రదాః సంతి సర్వత్ర దేవాః |

నృణామంత్యజానామపి స్వార్థదానే

గుహాద్దేవమన్యం న జానే న జానే || 27 ||

అర్థం: మునులకో లేదా భక్తితో పూజించే మానవులకో వారు కోరిన వరాలను ఇవ్వడానికి అంతటా దేవతలున్నారు. కానీ నాలాంటి అత్యంత అల్పులైన మనుషులకు కూడా వారు కోరినది ప్రసాదించడానికి గుహుడు (మురుగన్) తప్ప వేరొక దేవుడు ఉన్నాడని నాకు తెలియదు, నాకు తెలియనే తెలియదు.

28.

కలత్రం సుతా బంధువర్గః పశుర్వా

నరో వాऽథ నారీ గృహే యే మదీయాః |

యజంతో నమంతః స్తువంతో భవంతం

స్మరంతశ్చ తే సంతు సర్వే కుమార || 28 ||

అర్థం: ఓ కుమారా! నా భార్య, కుమారులు, బంధువులు, పశువులు, అలాగే నా ఇంట్లో ఉన్న స్త్రీ పురుషులంతా ఎల్లప్పుడూ నిన్నే పూజించేవారుగా, నమస్కరించేవారుగా, స్తుతించేవారుగా మరియు నిన్నే స్మరించేవారుగా అగుదురు గాక.

29.

మృగాః పక్షిణో దంశకా యే చ దుష్టా-

స్తథా వ్యాధయో బాధకా యే మదంగే |

భవచ్ఛక్తితీక్ష్ణాగ్రభిన్నాః సుదూరే

వినశ్యంతు తే చూర్ణితక్రౌంచశైల || 29 ||

అర్థం: ఓ క్రౌంచ పర్వతాన్ని పిండి చేసినవాడా! క్రూర జంతువులు, పక్షులు, కుట్టే కీటకాలు, అలాగే నా శరీరాన్ని బాధించే వ్యాధులన్నీ నీ శక్తి ఆయుధం (వేల్) యొక్క వాడియైన మొనతో చీల్చబడి బహుదూరంగా పోయి నశించుగాక.

30.

జనిత్రీ పితా చ స్వపుత్రాపరాధం

సహేతే న కిం దేవసేనాధినాథ |

అహం చాతిబాలో భవాన్ లోకతాతః

క్షమస్వాపరాధం సమస్తం మహేశ || 30 ||

అర్థం: ఓ దేవసేనాపతీ! తల్లిదండ్రులు తమ పిల్లల తప్పులను క్షమించరా? (ఖచ్చితంగా క్షమిస్తారు). నేను ఎంతో చిన్న పిల్లవాడిని, నీవేమో సమస్త లోకాలకు తండ్రివి. ఓ మహేశ్వరా! నా అపరాధాలన్నింటినీ మన్నించు.

31.

నమః కేకినే శక్తయే చాపి తుభ్యం

నమశ్ఛాగ తుభ్యం నమః కుక్కుటాయ |

నమః సింధవే సింధుదేశాయ తుభ్యం

పునః స్కందమూర్తే నమస్తే నమోऽస్తు || 31 ||

అర్థం: నీ వాహనమైన నెమలికి నమస్కారం, నీ ఆయుధమైన శక్తికి (వేల్ కు) నమస్కారం, మేకపోతుకు నమస్కారం, నీ ధ్వజంపై ఉన్న కోడిపుంజుకు నమస్కారం. సముద్రానికి మరియు ఆ సముద్ర తీర ప్రాంతానికి (తిరుచెందూర్ కు) నమస్కారం. ఓ స్కందమూర్తీ! నీకు పదే పదే నా నమస్కారాలు.

32.

జయానందభూమంజయాపారధామం

జయామోఘకీర్తే జయానందమూర్తే |

జయానందసింధో జయాశేషబంధో

జయ త్వం సదా ముక్తిదానేశసూనో || 32 ||

అర్థం: ఆనంద స్వరూపుడవైన ఓ దేవా, నీకు జయం! అపారమైన తేజస్సు కలవాడా, నీకు జయం! తిరుగులేని కీర్తి గలవాడా, నీకు జయం! ఆనందమూర్తీ, నీకు జయం! ఆనంద సాగరుడా, నీకు జయం! అందరికీ బంధువైనవాడా, నీకు జయం! ముక్తిని ప్రసాదించే శివకుమారా! నీకు ఎల్లప్పుడూ జయం కలుగుగాక.

33.

భుజంగాఖ్యవృత్తేన క్లృప్తం స్తవం యః

పఠేద్భక్తియుక్తో గుహం సంప్రణమ్య |

సుపుత్రాన్ కలత్రం ధనం దీర్ఘమాయు-

ర్లభేత్స్కందసాయుజ్యమంతే నరః సః || 33 ||

అర్థం: 'భుజంగప్రయాతం' అనే ఛందస్సులో రచించబడిన ఈ స్తోత్రాన్ని, గుహునికి (మురుగన్ కు) నమస్కరించి ఎవరైతే భక్తితో పఠిస్తారో, ఆ మానవుడు సత్ప్రవర్తన గల కుమారులను, మంచి భార్యను, సంపదను, దీర్ఘాయువును పొందుతాడు మరియు చివరలో స్కందుని సాయుజ్యాన్ని (మోక్షాన్ని/దైవంలో ఐక్యం కావడాన్ని) పొందుతాడు.

సదా బాలరూపాఽపి విఘ్నాద్రిహంత్రీ
మహాదంతివక్త్రాఽపి పంచాస్యమాన్యా.
విధీంద్రాదిమృగ్యా గణేశాభిధా మే
విధత్తాం శ్రియం కాఽపి కల్యాణమూర్తిః.
న జానామి శబ్దం న జానామి చార్థం
న జానామి పద్యం న జానామి గద్యం.
చిదేకా షడాస్యా హృది ద్యోతతే మే
ముఖాన్నిఃసరంతే గిరశ్చాపి చిత్రం.
మయూరాధిరూఢం మహావాక్యగూఢం
మనోహారిదేహం మహచ్చిత్తగేహం.
మహీదేవదేవం మహావేదభావం
మహాదేవబాలం భజే లోకపాలం.
యదా సన్నిధానం గతా మానవా మే
భవాంభోధిపారం గతాస్తే తదైవ.
ఇతి వ్యంజయన్ సింధుతీరే య ఆస్తే
తమీడే పవిత్రం పరాశక్తిపుత్రం.
యథాబ్ధేస్తరంగా లయం యాంతి తుంగా-
స్తథైవాపదః సన్నిధౌ సేవతాం మే.
ఇతీవోర్మిపంక్తీర్నృణాం దర్శయంతం
సదా భావయే హృత్సరోజే గుహం తం.
గిరౌ మన్నివాసే నరా యేఽధిరూఢా-
స్తదా పర్వతే రాజతే తేఽధిరూఢాః.
ఇతీవ బ్రువన్గంధశైలాధిరూఢః
స దేవో ముదే మే సదా షణ్ముఖోఽస్తు.
మహాంభోధితీరే మహాపాపచోరే
మునీంద్రానుకూలే సుగంధాఖ్యశైలే.
గుహాయాం వసంతం స్వభాసా లసంతం
జనార్తిం హరంతం శ్రయామో గుహం తం.
లసత్స్వర్ణగేహే నృణాం కామదోహే
సుమస్తోమసంఛన్నమాణిక్యమంచే.
సముద్యత్సహస్రార్కతుల్యప్రకాశం
సదా భావయే కార్తికేయం సురేశం.
రణద్ధంసకే మంజులేఽత్యంతశోణే
మనోహారిలావణ్యపీయూషపూర్ణే.
మనఃషట్పదో మే భవక్లేశతప్తః
సదా మోదతాం స్కంద తే పాదపద్మే.
సువర్ణాభదివ్యాంబరైర్భాసమానాం
క్వణత్కింకిణీమేఖలాశోభమానాం.
లసద్ధేమపట్టేన విద్యోతమానాం
కటిం భావయే స్కంద తే దీప్యమానాం.
పులిందేశకన్యాఘనాభోగతుంగ-
స్తనాలింగనాసక్తకాశ్మీరరాగం.
నమస్యామహం తారకారే తవోరః
స్వభక్తావనే సర్వదా సానురాగం.
విధౌ కౢప్తదండాన్ స్వలీలాధృతాండా-
న్నిరస్తేభశుండాన్ ద్విషత్కాలదండాన్.
హతేంద్రారిషండాంజగత్రాణశౌండాన్
సదా తే ప్రచండాన్ శ్రయే బాహుదండాన్.
సదా శారదాః షణ్మృగాంకా యది స్యుః
సముద్యంత ఏవ స్థితాశ్చేత్సమంతాత్.
సదా పూర్ణబింబాః కలంకైశ్చ హీనా-
స్తదా త్వన్ముఖానాం బ్రువే స్కంద సామ్యం.
స్ఫురన్మందహాసైః సహంసాని చంచ-
త్కటాక్షావలీభృంగసంఘోజ్జ్వలాని.
సుధాస్యందిబింబాధరాణీశసూనో
తవాలోకయే షణ్ముఖాంభోరుహాణి.
విశాలేషు కర్ణాంతదీర్ఘేష్వజస్రం
దయాస్యందిషు ద్వాదశస్వీక్షణేషు.
మయీషత్కటాక్షః సకృత్పాతితశ్చే-
ద్భవేత్తే దయాశీల కా నామ హానిః.
సుతాంగోద్భవో మేఽసి జీవేతి షడ్ధా
జపన్మంత్రమీశో ముదా జిఘ్రతే యాన్.
జగద్భారభృద్భ్యో జగన్నాథ తేభ్యః
కిరీటోజ్జ్వలేభ్యో నమో మస్తకేభ్యః.
స్ఫురద్రత్నకేయూరహారాభిరామ-
శ్చలత్కుండలశ్రీలసద్గండభాగః.
కటౌ పీతవాసాః కరే చారుశక్తిః
పురస్తాన్మమాస్తాం పురారేస్తనూజః.
ఇహాయాహి వత్సేతి హస్తాన్ప్రసార్యా-
హ్వయత్యాదరాచ్ఛంకరే మాతురంకాత్.
సముత్పత్య తాతం శ్రయంతం కుమారం
హరాశ్లిష్టగాత్రం భజే బాలమూర్తిం.
కుమారేశసూనో గుహ స్కంద సేనా-
పతే శక్తిపాణే మయూరాధిరూఢ.
పులిందాత్మజాకాంత భక్తార్తిహారిన్
ప్రభో తారకారే సదా రక్ష మాం త్వం.
ప్రశాంతేంద్రియే నష్టసంజ్ఞే విచేష్టే
కఫోద్గారివక్త్రే భయోత్కంపిగాత్రే.
ప్రయాణోన్ముఖే మయ్యనాథే తదానీం
ద్రుతం మే దయాలో భవాగ్రే గుహ త్వం.
కృతాంతస్య దూతేషు చండేషు కోపా-
ద్దహచ్ఛింద్ధి భింద్ధీతి మాం తర్జయత్సు.
మయూరం సమారుహ్య మా భైరితి త్వం
పురః శక్తిపాణిర్మమాయాహి శీఘ్రం.
ప్రణమ్యాసకృత్పాదయోస్తే పతిత్వా
ప్రసాద్య ప్రభో ప్రార్థయేఽనేకవారం.
న వక్తుం క్షమోఽహం తదానీం కృపాబ్ధే
న కార్యాంతకాలే మనాగప్యుపేక్షా.
సహస్రాండభోక్తా త్వయా శూరనామా
హతస్తారకః సింహవక్త్రశ్చ దైత్యః.
మమాంతర్హృదిస్థం మనఃక్లేశమేకం
న హంసి ప్రభో కిం కరోమి క్వ యామి.
అహం సర్వదా దుఃఖభారావసన్నో
భవాన్ దీనబంధుస్త్వదన్యం న యాచే.
భవద్భక్తిరోధం సదా కౢప్తబాధం
మమాధిం ద్రుతం నాశయోమాసుత త్వం.
అపస్మారకుష్ఠక్షయార్శః ప్రమేహ-
జ్వరోన్మాదగుల్మాదిరోగా మహాంతః.
పిశాచాశ్చ సర్వే భవత్పత్రభూతిం
విలోక్య క్షణాత్తారకారే ద్రవంతే.
దృశి స్కందమూర్తిః శ్రుతౌ స్కందకీర్తి-
ర్ముఖే మే పవిత్రం సదా తచ్చరిత్రం.
కరే తస్య కృత్యం వపుస్తస్య భృత్యం
గుహే సంతు లీనా మమాశేషభావాః.
మునీనాముతాహో నృణాం భక్తిభాజా-
మభీష్టప్రదాః సంతి సర్వత్ర దేవాః.
నృణామంత్యజానామపి స్వార్థదానే
గుహాద్దేవమన్యం న జానే న జానే.
కలత్రం సుతా బంధువర్గః పశుర్వా
నరో వాఽథ నారీ గృహే యే మదీయాః.
యజంతో నమంతః స్తువంతో భవంతం
స్మరంతశ్చ తే సంతు సర్వే కుమార.
మృగాః పక్షిణో దంశకా యే చ దుష్టా-
స్తథా వ్యాధయో బాధకా యే మదంగే.
భవచ్ఛక్తితీక్ష్ణాగ్రభిన్నాః సుదూరే
వినశ్యంతు తే చూర్ణితక్రౌంజశైల.
జనిత్రీ పితా చ స్వపుత్రాపరాధం
సహేతే న కిం దేవసేనాధినాథ.
అహం చాతిబాలో భవాన్ లోకతాతః
క్షమస్వాపరాధం సమస్తం మహేశ.
నమః కేకినే శక్తయే చాపి తుభ్యం
నమశ్ఛాగ తుభ్యం నమః కుక్కుటాయ.
నమః సింధవే సింధుదేశాయ తుభ్యం
పునః స్కందమూర్తే నమస్తే నమోఽస్తు.
జయానందభూమంజయాపారధామ-
ఞ్జయామోఘకీర్తే జయానందమూర్తే.
జయానందసింధో జయాశేషబంధో
జయ త్వం సదా ముక్తిదానేశసూనో.
భుజంగాఖ్యవృత్తేన కౢప్తం స్తవం యః
పఠేద్భక్తియుక్తో గుహం సంప్రణమ్య.
సుపుత్రాన్ కలత్రం ధనం దీర్ఘమాయు-
ర్లభేత్స్కందసాయుజ్యమంతే నరః సః.