ശരവണഭവ സ്തോത്രം

Lyrics:

ശക്തിസ്വരൂപായ ശരോദ്ഭവായ
ശക്രാർചിതായാഥ ശചീസ്തുതായ.
ശമായ ശംഭുപ്രണവാർഥദായ
ശകാരരൂപായ നമോ ഗുഹായ..1..

രണന്മണിപ്രോജ്ജ്വലമേഖലായ
രമാസനാഥപ്രണവാർഥദായ.
രതീശപൂജ്യായ രവിപ്രഭായ
രകാരരൂപായ നമോ ഗുഹായ..2..

വരായ വർണാശ്രമരക്ഷകായ
വരത്രിശൂലാഭയമണ്ഡിതായ.
വലാരികന്യാസുകൃതാലയായ
വകാരരൂപായ നമോ ഗുഹായ..3..

നഗേന്ദ്രകന്യേശ്വരതത്ത്വദായ
നഗാധിരൂഢായ നഗാർചിതായ.
നഗാസുരഘ്നായ നഗാലയായ
നകാരരൂപായ നമോ ഗുഹായ..4..

ഭവായ ഭർഗായ ഭവാത്മജായ
ഭസ്മായമാനാദ്ഭുതവിഗ്രഹായ.
ഭക്തേഷ്ടകാമപ്രദകല്പകായ
ഭകാരരൂപായ നമോ ഗുഹായ..5..

വല്ലീവലാരാതിസുതാർചിതായ
വരാംഗരാഗാഞ്ചിതവിഗ്രഹായ.
വല്ലീകരാംഭോരുഹമർദിതായ
വകാരരൂപായ നമോ ഗുഹായ..6..

Meaning:

Verse 1
ശക്തിസ്വരൂപായ ശരോദ്ഭവായ
ശക്രാർച്ചിതായാഥ ശചീസ്തുതായ।
ശമായ ശമ്ഭുപ്രണവാർഥദായ
ശകാരരൂപായ നമോ ഗുഹായ।।1।।

ശക്തിയുടെ സ്വരൂപമായവനും, ശരവണപ്പൊയ്കയിൽ ജനിച്ചവനും, ഇന്ദ്രനാൽ അർച്ചിക്കപ്പെടുന്നവനും, ശചീദേവിയാൽ സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നവനുമായ ഗുഹന് നമസ്കാരം. ശമദമാദി ഗുണങ്ങൾ നൽകുന്നവനും, പിതാവായ ശംഭുവിന് പ്രണവത്തിന്‍റെ അർത്ഥം ഉപദേശിച്ചവനും, 'ശ' കാര രൂപത്തിൽ വർത്തിക്കുന്നവനുമായ ഭഗവാനെ ഞാൻ നമിക്കുന്നു. ഈ ശ്ലോകം സുബ്രഹ്മണ്യന്‍റെ ദിവ്യരൂപത്തെയും അവിടുത്തെ മഹിമകളെയും വർണ്ണിക്കുന്നു. ഭഗവാൻ കേവലം ഒരു ദേവനല്ല, മറിച്ച് പരാശക്തിയുടെ തന്നെ മൂർത്തീഭാവമാണ്. ശക്തിസ്വരൂപൻ എന്ന പ്രയോഗം ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു. ശരവണപ്പൊയ്കയിലെ താമരപ്പൂവിൽ നിന്നാണ് ഭഗവാന്‍റെ ജനനം എന്ന പുരാണ കഥയെ 'ശരോദ്ഭവൻ' എന്ന നാമം ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് ഭഗവാന്‍റെ അയോനിജമായ, അതായത് സാധാരണ രീതിയിലുള്ള ജനനമല്ല എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
ദേവന്മാരുടെ രാജാവായ ഇന്ദ്രൻ പോലും ആരാധിക്കുന്നവനാണ് സുബ്രഹ്മണ്യൻ എന്നത് 'ശക്രാർച്ചിതായ' എന്നതിലൂടെ വ്യക്തമാകുന്നു. ഇന്ദ്രന്‍റെ പത്നിയായ ശചീദേവിയും ഭഗവാനെ സ്തുതിക്കുന്നു. ഇത് ദേവലോകത്തുള്ള ഭഗവാന്‍റെ പ്രാധാന്യത്തെ കാണിക്കുന്നു. ഭഗവാന്‍റെ ആരാധനയിലൂടെ ശാന്തിയും സമാധാനവും ലഭിക്കുമെന്ന് 'ശമായ' എന്ന പദം സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഭഗവാൻ ജ്ഞാനത്തിന്‍റെ മൂർത്തിയാണ് എന്നതിന് ഏറ്റവും വലിയ ഉദാഹരണമാണ് പിതാവായ ശിവന് പോലും പ്രണവമന്ത്രമായ ഓംകാരത്തിന്‍റെ പൊരുൾ ഉപദേശിച്ചത്. 'ശംഭുപ്രണവാർഥദായ' എന്ന പ്രയോഗം ഈ പുരാണ സംഭവത്തെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. ഷഡക്ഷരമന്ത്രമായ 'ഓം ശരവണഭവ'യിലെ ആദ്യ അക്ഷരമായ 'ശ' കാരത്തിന്‍റെ രൂപത്തിൽ ഭഗവാൻ കുടികൊള്ളുന്നു. ഇത് മന്ത്രശാസ്ത്രപരമായ ഭഗവാന്‍റെ പ്രാധാന്യത്തെ എടുത്തു കാണിക്കുന്നു. അറിവിന്‍റെയും ശക്തിയുടെയും ശാന്തിയുടെയും മൂർത്തിയായ ആ ഗുഹനെ നമിക്കുന്നു എന്ന് പറഞ്ഞുകൊണ്ട് ശ്ലോകം അവസാനിക്കുന്നു.

Verse 2
രണന്മണിപ്രോജ്ജ്വലമേഖലായ
രമാസനാഥപ്രണവാർഥദായ।
രതീശപൂജ്യായ രവിപ്രഭായ
രകാരരൂപായ നമോ ഗുഹായ।।2।।

കിങ്ങിണി നാദം പൊഴിക്കുന്നതും രത്നങ്ങൾ പതിച്ചതുമായ അരഞ്ഞാണം അണിഞ്ഞവനും, ലക്ഷ്മീപതിയായ മഹാവിഷ്ണുവിന് പ്രണവത്തിന്‍റെ പൊരുൾ ഉപദേശിച്ചവനും, കാമദേവനാൽ പൂജിക്കപ്പെടുന്നവനും, സൂര്യനെപ്പോലെ ശോഭിക്കുന്നവനും, 'ര' കാര രൂപത്തിൽ വർത്തിക്കുന്നവനുമായ ഗുഹനെ ഞാൻ നമിക്കുന്നു. ഈ ശ്ലോകം ഭഗവാൻ സുബ്രഹ്മണ്യന്‍റെ സൗന്ദര്യത്തെയും ജ്ഞാനമഹിമയെയും വർണ്ണിക്കുന്നു. ഭഗവാന്‍റെ അരയിൽ അണിഞ്ഞിരിക്കുന്ന രത്നഖചിതമായ അരഞ്ഞാണം ചലിക്കുമ്പോൾ മനോഹരമായ നാദമുണ്ടാകുന്നു എന്ന് 'രണന്മണിപ്രോജ്ജ്വലമേഖലായ' എന്ന പ്രയോഗം വർണ്ണിക്കുന്നു. ഇത് ഭഗവാന്‍റെ ബാലരൂപത്തിലുള്ള സൗന്ദര്യത്തെയും ചൈതന്യത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഭഗവാന്‍റെ രൂപം തന്നെ നാദബ്രഹ്മസ്വരൂപമാണ് എന്നൊരു അർത്ഥവും ഇതിൽ നിന്ന് ഗ്രഹിക്കാം.
ലക്ഷ്മീദേവിയുടെ ഭർത്താവായ മഹാവിഷ്ണുവിന് പോലും ഓംകാരത്തിന്‍റെ പൊരുൾ ഉപദേശിച്ചത് സുബ്രഹ്മണ്യനാണ് എന്ന് 'രമാസനാഥപ്രണവാർഥദായ' എന്നതിലൂടെ പറയുന്നു. ഇത് ജ്ഞാനത്തിന്‍റെ കാര്യത്തിൽ ഭഗവാൻ ത്രിമൂർത്തികൾക്കും മുകളിലാണ് എന്ന സൂചന നൽകുന്നു. കേവലം പിതാവായ ശിവന് മാത്രമല്ല, മഹാവിഷ്ണുവിനും ഭഗവാൻ ജ്ഞാനോപദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ട് എന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. സൗന്ദര്യത്തിന്‍റെ ദേവനായ കാമദേവൻ പോലും ഭഗവാനെ ആരാധിക്കുന്നു എന്ന് 'രതീശപൂജ്യായ' എന്ന ഭാഗം വ്യക്തമാക്കുന്നു. സുബ്രഹ്മണ്യന്‍റെ സൗന്ദര്യം കാമദേവന്‍റെ സൗന്ദര്യത്തെയും അതിശയിപ്പിക്കുന്നതാണ്. 'രവിപ്രഭായ' എന്ന പ്രയോഗത്തിലൂടെ ഭഗവാന്‍റെ തേജസ്സിനെ ഉദയസൂര്യന്‍റെ പ്രഭയോട് ഉപമിക്കുന്നു. അജ്ഞാനമാകുന്ന അന്ധകാരത്തെ നീക്കി ജ്ഞാനമാകുന്ന പ്രകാശം നൽകുന്നവനാണ് ഭഗവാൻ എന്ന ആന്തരാർത്ഥം ഇതിലുണ്ട്. 'ഓം ശരവണഭവ' എന്ന ഷഡക്ഷരമन्त्रത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ അക്ഷരമായ 'ര' കാരമായി ഭഗവാനെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട് ഈ ശ്ലോകം പൂർണ്ണമാകുന്നു.

Verse 3
വരായ വർണാശ്രമരക്ഷകായ
വരത്രിശൂലാഭയമണ്ഡിതായ।
വലാരികന്യാസുകൃതാലയായ
വകാരരൂപായ നമോ ഗുഹായ।।3।।

വരം നൽകുന്നവനും, വർണ്ണാശ്രമ ധർമ്മങ്ങളെ രക്ഷിക്കുന്നവനും, ശ്രേഷ്ഠമായ ത്രിശൂലവും അഭയമുദ്രയും കൊണ്ട് അലംകൃതനായവനും, ദേവേന്ദ്രന്‍റെ പുത്രിയായ ദേവസേന ചെയ്ത പുണ്യങ്ങളുടെ ഫലമായി വർത്തിക്കുന്നവനും, 'വ' കാര രൂപത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്നവനുമായ ഗുഹനെ ഞാൻ നമിക്കുന്നു. ഈ ശ്ലോകം ഭഗവാന്‍റെ സംരക്ഷക ഭാവത്തെയും ധർമ്മസ്ഥാപകന്‍റെ റോളിലെ പ്രാധാന്യത്തെയും എടുത്തു കാണിക്കുന്നു. 'വരായ' എന്ന പദം ഭഗവാൻ തന്‍റെ ഭക്തർക്ക് അഭീഷ്ടവരങ്ങൾ നൽകുന്നവനാണ് എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഭഗവാനെ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നവരുടെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും സഫലമാകുന്നു. 'വർണാശ്രമരക്ഷകായ' എന്നതിലൂടെ സാമൂഹികവും ധാർമ്മികവുമായ വ്യവസ്ഥിതിയെ ഭഗവാൻ പരിപാലിക്കുന്നു എന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു. ബ്രാഹ്മണ, ക്ഷത്രിയ, വൈശ്യ, ശൂദ്ര എന്നീ വർണ്ണങ്ങളും, ബ്രഹ്മചര്യം, ഗാർഹസ്ഥ്യം, വാനപ്രസ്ഥം, സന്യാസം എന്നീ ആശ്രമങ്ങളും ചേർന്ന ധാർമ്മിക ജീവിതരീതിയുടെ സംരക്ഷകനാണ് സുബ്രഹ്മണ്യൻ.
ഭഗവാന്‍റെ കൈകളിൽ എപ്പോഴും കാണുന്ന ആയുധങ്ങളെയും മുദ്രകളെയും 'വരത്രിശൂലാഭയമണ്ഡിതായ' എന്ന ഭാഗം വർണ്ണിക്കുന്നു. ത്രിശൂലം ഭഗവാന്‍റെ ശക്തിയെയും ദുഷ്ടനിഗ്രഹ ശേഷിയെയും സൂചിപ്പിക്കുമ്പോൾ, അഭയമുദ്ര ഭക്തർക്ക് ഭയത്തിൽ നിന്ന് മോചനം നൽകുന്ന ഭഗവാന്‍റെ കാരുണ്യത്തെയും സംരക്ഷണമനോഭാവത്തെയും കാണിക്കുന്നു. 'വലാരികന്യാസുകൃതാലയായ' എന്ന പ്രയോഗത്തിന് ആഴത്തിലുള്ള പുരാണപരമായ അർത്ഥമുണ്ട്. 'വലാരി' എന്നത് വലാസുരനെ നിഗ്രഹിച്ചവനായ ഇന്ദ്രനെയാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്‍റെ പുത്രിയായ ദേവസേനയുടെ പുണ്യങ്ങളുടെ ഫലമാണ് ഭഗവാൻ എന്നാണ് ഇവിടെ പറയുന്നത്. ദേവസേന പൂർവ്വജന്മത്തിൽ ചെയ്ത തപസ്സിന്‍റെ ഫലമായാണ് സുബ്രഹ്മണ്യനെ ഭർത്താവായി ലഭിച്ചത് എന്ന പുരാണകഥയെ ഇത് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. ഷഡക്ഷരമന്ത്രത്തിലെ മൂന്നാമത്തെ അക്ഷരമായ 'വ' കാരത്തിന്‍റെ രൂപത്തിൽ ഭഗവാനെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട്, ആ രഹസ്യമൂർത്തിയായ ഗുഹന് തന്‍റെ പ്രണാമം അർപ്പിക്കുന്നു.

Verse 4
നഗേന്ദ്രകന്യേശ്വരതത്ത്വദായ
നഗാധിരൂഢായ നഗാർച്ചിതായ।
നഗാസുരഘ്നായ നഗാലയായ
നകാരരൂപായ നമോ ഗുഹായ।।4।।

പർവ്വതരാജനായ ഹിമവാന്‍റെ പുത്രിയായ പാർവ്വതീദേവിക്കും ഭർത്താവായ പരമേശ്വരനും തത്ത്വജ്ഞാനം ഉപദേശിച്ചവനും, മയിലിനെ വാഹനമാക്കിയവനും, പർവ്വതങ്ങളാൽ പൂജിക്കപ്പെടുന്നവനും, നഗാസുരനെ നിഗ്രഹിച്ചവനും, പർവ്വതത്തിൽ വസിക്കുന്നവനും, 'ന' കാര രൂപത്തിൽ വർത്തിക്കുന്നവനുമായ ഗുഹനെ ഞാൻ നമിക്കുന്നു. ഈ ശ്ലോകം ഭഗവാന്‍റെ ജ്ഞാനോപദേശകന്‍റെ സ്ഥാനവും, അവിടുത്തെ പരാക്രമവും, വാസസ്ഥലത്തിന്‍റെ മഹത്വവും വർണ്ണിക്കുന്നു. 'നഗേന്ദ്രകന്യേശ്വരതത്ത്വദായ' എന്ന പ്രയോഗം ഭഗവാൻ മാതാപിതാക്കളായ പാർവ്വതീപരമേശ്വരന്മാർക്ക് പോലും ബ്രഹ്മതത്ത്വം ഉപദേശിച്ചു നൽകി എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് ഭഗവാന്‍റെ ജ്ഞാനത്തിന്‍റെ ആഴവും പരമമായ സത്യം വെളിപ്പെടുത്തി നൽകാനുള്ള കഴിവും വ്യക്തമാക്കുന്നു. 'പ്രണവത്തിന്‍റെ പൊരുൾ അച്ഛനുപദേശിച്ച' സ്വാമിയാണ് മുരുകൻ എന്ന കീർത്തനങ്ങളെ ഇത് അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്നു.
'നഗാധിരൂഢായ' എന്നാൽ പർവ്വതത്തിന് മുകളിൽ ഇരിക്കുന്നവൻ എന്നാണ് വാച്യാർത്ഥം. എന്നാൽ ഇവിടെ 'നഗ' എന്ന പദത്തിന് ചലിക്കാത്തത് എന്ന അർത്ഥത്തിൽ പർവ്വതം എന്നും, മയിൽ എന്നും അർത്ഥം കൽപ്പിക്കാറുണ്ട്. മയിലിനെ വാഹനമാക്കിയവൻ എന്നതാണ് കൂടുതൽ പ്രചാരത്തിലുള്ള അർത്ഥം. മനുഷ്യന്‍റെ അഹങ്കാരത്തെയും വിഷ ചിന്തകളെയും കീഴ്പ്പെടുത്തി അതിനു മുകളിൽ ജ്ഞാനസ്വരൂപനായി ഇരിക്കുന്ന ഭഗവാനെ ഇത് പ്രതീകവൽക്കരിക്കുന്നു. 'നഗാർച്ചിതായ' എന്നതിലൂടെ പർവ്വതങ്ങൾ പോലും ഭഗവാനെ ആരാധിക്കുന്നു എന്ന് പറയുന്നു. ഇത് ഭഗവാന്‍റെ പ്രാപഞ്ചികമായ മഹത്വത്തെ കാണിക്കുന്നു. 'നഗാസുരഘ്നായ' എന്നത് നഗാസുരൻ എന്ന അസുരനെ വധിച്ചവൻ എന്ന അർത്ഥത്തിൽ ഭഗവാന്‍റെ ദുഷ്ടനിഗ്രഹ ശേഷിയെ പ്രകീർത്തിക്കുന്നു. ഭഗവാന്‍റെ വാസസ്ഥലം പർവ്വതങ്ങളിലാണ്, വിശേഷിച്ച് പഴനി മലയിലും മറ്റു കുന്നുകളിലും എന്ന് 'നഗാലയായ' എന്ന പദം സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഷഡക്ഷരമന്ത്രത്തിലെ 'ശരവണഭവ' എന്നതിലെ നാലാമത്തെ അക്ഷരമായ 'ന' കാരമായി ഭഗവാനെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട് ഈ ശ്ലോകം അവസാനിക്കുന്നു.

Verse 5
ഭവായ ഭർഗായ ഭവാത്മജായ
ഭസ്മായമാനാത്ഭുതവിഗ്രഹായ।
ഭക്തേഷ്ടകാമപ്രദകല്പകായ
ഭകാരരൂപായ നമോ ഗുഹായ।।5।।

ലോകത്തിന്‍റെ ഉൽപ്പത്തിക്ക് കാരണമായവനും, തേജസ്വരൂപനും, ഭവനായ ശിവന്‍റെ പുത്രനും, അത്ഭുതകരമായ ഭസ്മാലംകൃത ശരീരത്തോടു കൂടിയവനും, ഭക്തരുടെ ഇഷ്ടങ്ങളും ആഗ്രഹങ്ങളും സാധിച്ചു കൊടുക്കുന്നതിൽ കൽപ്പവൃക്ഷം പോലെയായവനും, 'ഭ' കാര രൂപത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നവനുമായ ഗുഹന് നമസ്കാരം. ഈ ശ്ലോകം ഭഗവാന്‍റെ സൃഷ്ടിസ്ഥിതി സംഹാരപരമായ ഭാവങ്ങളെയും, ഭക്തവാത്സല്യത്തെയും, ദിവ്യരൂപത്തെയും പ്രകീർത്തിക്കുന്നു. 'ഭവായ' എന്ന പദത്തിലൂടെ ഭഗവാൻ കേവലം ഒരു ദേവനല്ല, മറിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിന്‍റെ ഉത്ഭവത്തിന് തന്നെ കാരണഭൂതനായ പരമതത്വമാണ് എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. 'ഭർഗായ' എന്നാൽ തേജസ്വരൂപൻ, പാപങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ എന്നെല്ലാം അർത്ഥമുണ്ട്. ഇത് ഭഗവാന്‍റെ ജ്ഞാനപ്രകാശത്തെയും സംഹാരശേഷിയെയും വ്യക്തമാക്കുന്നു. 'ഭവാത്മജായ' എന്ന സംബോധനയിലൂടെ ഭഗവാൻ ശിവന്‍റെ പുത്രനാണ് എന്ന പുരാണബന്ധം ഉറപ്പിക്കുന്നു.
'ഭസ്മായമാനാത്ഭുതവിഗ്രഹായ' എന്ന പ്രയോഗം ഭഗവാന്‍റെ അത്ഭുതകരമായ രൂപത്തെ വർണ്ണിക്കുന്നു. പിതാവായ ശിവനെപ്പോലെ ഭഗവാനും ഭസ്മം അണിയുന്നവനാണ്. ഭസ്മം നശ്വരതയുടെയും വൈരാഗ്യത്തിന്‍റെയും പ്രതീകമാണ്. ലൗകികമായ എല്ലാറ്റിനെയും ഭസ്മീകരിച്ചതിനു ശേഷമുള്ള പരമമായ സത്യമാണ് ഭഗവാൻ എന്ന തത്വവും ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഭക്തരുടെ കാര്യത്തിൽ ഭഗവാൻ എത്രത്തോളം ദയാലുവാണ് എന്ന് 'ഭക്തേഷ്ടകാമപ്രദകല്പകായ' എന്ന ഭാഗം വ്യക്തമാക്കുന്നു. സ്വർഗ്ഗത്തിലെ ആഗ്രഹങ്ങൾ സാധിച്ചു കൊടുക്കുന്ന വൃക്ഷമായ കൽപ്പതരുവിനോടാണ് ഭഗവാനെ ഇവിടെ ഉപമിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഭക്തർ എന്ത് ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ അത് നൽകി അനുഗ്രഹിക്കുന്നവനാണ് സുബ്രഹ്മണ്യൻ. 'ഓം ശരവണഭവ' എന്ന മന്ത്രത്തിലെ അഞ്ചാമത്തെ അക്ഷരമായ 'ഭ' കാരത്തിന്‍റെ രൂപത്തിൽ ഭഗവാനെ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട്, ആ ഗുഹസ്വരൂപന് ഭക്തൻ തന്‍റെ പ്രണാമം അർപ്പിക്കുന്നു.

Verse 6
വല്ലീവലാരാതിസുതാർച്ചിതായ
വരാംഗരാഗാഞ്ചിതവിഗ്രഹായ।
വല്ലീകരാംഭോരുഹമർദിതായ
വകാരരൂപായ നമോ ഗുഹായ।।6।।

വല്ലിയാലും, ഇന്ദ്രപുത്രിയായ ദേവസേനയാലും ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവനും, ശ്രേഷ്ഠമായ അംഗരാഗങ്ങളാൽ ശോഭിക്കുന്ന ശരീരത്തോടു കൂടിയവനും, വല്ലിയുടെ താമരയിതൾ പോലുള്ള കൈകളാൽ തലോടപ്പെടുന്നവനും, 'വ' കാര രൂപത്തിൽ വർത്തിക്കുന്നവനുമായ ഗുഹനെ ഞാൻ നമിക്കുന്നു. ഈ ശ്ലോകം ഭഗവാന്‍റെ രണ്ട് പത്നിമാരുമായുള്ള ബന്ധത്തെയും, ഭഗവാന്‍റെ സൗന്ദര്യത്തെയും, പ്രേമസ്വരൂപത്തെയും മനോഹരമായി വർണ്ണിക്കുന്നു. 'വല്ലീവലാരാതിസുതാർച്ചിതായ' എന്നതിലൂടെ ഭഗവാൻ തന്‍റെ രണ്ട് പത്നിമാരാൽ, അതായത് വല്ലിയാലും ദേവസേനയാലും, ഒരുപോലെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു എന്ന് പറയുന്നു. 'വലാരാതിസുത' എന്നത് വലാസുരന്‍റെ ശത്രുവായ ഇന്ദ്രന്‍റെ മകൾ എന്ന അർത്ഥത്തിൽ ദേവസേനയെ കുറിക്കുന്നു. ഇത് ഭഗവാന്‍റെ ഗൃഹസ്ഥാശ്രമ ജീവിതത്തിന്‍റെ പൂർണ്ണതയെ കാണിക്കുന്നു. ഇച്ഛാശക്തിയുടെ പ്രതീകമായ വള്ളിയും ക്രിയാശക്തിയുടെ പ്രതീകമായ ദേവസേനയും ജ്ഞാനശക്തിയായ ഭഗവാനെ സേവിക്കുന്നു എന്നൊരു ആന്തരാർത്ഥവും ഇതിലുണ്ട്.
ഭഗവാന്‍റെ ദിവ്യമായ ശരീര സൗന്ദര്യത്തെ 'വരാംഗരാഗാഞ്ചിതവിഗ്രഹായ' എന്ന പ്രയോഗം എടുത്തു കാണിക്കുന്നു. ചന്ദനം, കുങ്കുമം തുടങ്ങിയ ശ്രേഷ്ഠമായ ലേപനങ്ങളാൽ ഭഗവാന്‍റെ ശരീരം അലംകൃതമാണ്. ഇത് ഭഗവാന്‍റെ രാജകീയമായ പ്രൗഢിയെയും സൗന്ദര്യത്തെയും വർണ്ണിക്കുന്നു. ഭഗവാന്‍റെ പ്രേമവാത്സല്യങ്ങൾ നിറഞ്ഞ രൂപത്തെയാണ് 'വല്ലീകരാംഭോരുഹമർദിതായ' എന്ന ഭാഗം വരച്ചു കാട്ടുന്നത്. താമരപ്പൂപോലെ മൃദുലമായ വല്ലിയുടെ കൈകളാൽ ഭഗവാൻ ലാളിക്കപ്പെടുന്നു. ഇത് ഭഗവാന്‍റെ കേവലം യോദ്ധാവിന്‍റെയും ജ്ഞാനിയുടെയും രൂപം മാത്രമല്ല, മറിച്ച് സ്നേഹസമ്പന്നനായ ഭർത്താവിന്‍റെ രൂപവും ഭക്തർക്ക് ധ്യാനിക്കാൻ അവസരം നൽകുന്നു. ഷഡക്ഷരമന്ത്രത്തിലെ അവസാന അക്ഷരമായ 'വ' കാരത്തിന്‍റെ രൂപത്തിൽ ഭഗവാനെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട്, ഭക്തൻ ആ ഗുഹന് മുൻപിൽ പൂർണ്ണമായി സമർപ്പിക്കുന്നു. 'ശരവണഭവ' എന്ന മന്ത്രത്തിന്‍റെ ഓരോ അക്ഷരത്തിലും കുടികൊള്ളുന്ന ഭഗവാന്‍റെ വിവിധ ഭാവങ്ങളെയാണ് ഈ ആറ് ശ്ലോകങ്ങളിലൂടെ സ്തുതിക്കുന്നത്.

Ramaswamy Sastry and Vighnesh Ghanapaathi

Other stotras