శారదా భుజంగ స్తోత్రం

సువక్షోజకుంభాం సుధాపూర్ణకుంభాం
ప్రసాదావలంబాం ప్రపుణ్యావలంబామ్।
సదాస్యేందుబింబాం సదానోష్ఠబింబాం
భజే శారదాంబామజస్రం మదంబామ్॥

ఈ శ్లోకం అమ్మవారి స్వరూపాన్ని కళ్లముందు ఉంచుతుంది. స్తోత్రం ఆమె శారీరక వర్ణనతో మొదలవుతుంది. ఆమె దేహం ఒక కలశంలా ఉంటుంది. ఆమె చేతిలో అమృత కలశం ఉంది. ఇది మరణం లేని స్థితినిచ్చే అమృతం. ఆమె కేవలం కరుణపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఆమె పుణ్యకార్యాలకు అండగా నిలుస్తుంది. ఆమె ముఖం చంద్రునిలా వెలుగుతుంది. ఆమె పెదవులు అందమైన ఎరుపు రంగులో ఉంటాయి. నేను శారదామాతను పూజిస్తాను. నేను ఎల్లప్పుడూ ఆవిడను ప్రార్థిస్తాను. ఆవిడ నా కన్నతల్లి. ఈ భౌతిక రూపం వెనుక ఒక నిజం ఉంది. ఈ అమృతం నిజానికి ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానం. ఇది అజ్ఞానం అనే రోగాన్ని నయం చేస్తుంది. ఆ చంద్రముఖం సంపూర్ణ శాంతికి చిహ్నం. వెన్నెల అలసిపోయిన మనస్సుకు చల్లదనాన్ని ఇస్తుంది. ఆవిడ కరుణ అందరిపై కురుస్తుంది. దానికి కేవలం పవిత్రమైన పనులు చాలు. ఆమె మంచివారిని కాపాడుతుంది. నిజమైన భక్తి మనసులో తీయదనాన్ని నింపుతుంది. దైవానుగ్రహం జీవితాన్ని పరిపూర్ణం చేస్తుంది.

కటాక్షే దయార్ద్రాం కరే జ్ఞానముద్రాం
కలాభిర్వినిద్రాం కలాపైః సుభద్రామ్।
పురస్త్రీం వినిద్రాం పురస్తుంగభద్రాం
భజే శారదాంబామజస్రం మదంబామ్॥

ఇక్కడ మన దృష్టి అమ్మవారి జ్ఞానం వైపు మళ్లుతుంది. ఆమె కడగంటి చూపులో ఎంతో దయ ఉంది. ఆమె చేతిలో జ్ఞానముద్ర ఉంది. ఇదే చిన్ముద్ర. ఆమె అన్ని కళలలో మేల్కొని ఉంటుంది. ఆమె అందమైన ఆభరణాలు ధరిస్తుంది. ఆమె అందరికంటే గొప్ప స్త్రీ. ఆమె ఎప్పుడూ నిద్రపోదు. ఆమె ముందు తుంగభద్రా నది ప్రవహిస్తుంది. నేను శారదామాతను స్తుతిస్తాను. నేను నిరంతరం ప్రార్థిస్తాను. ఆ దయాదృష్టి భయాన్ని పోగొడుతుంది. ఆ చేతి ముద్ర లోతైన జ్ఞానాన్ని చూపుతుంది. చూపుడువేలు బొటనవేలును తాకుతుంది. ఇది జీవాత్మ పరమాత్మల కలయిక. మిగతా మూడు వేళ్లు అహంకారానికి గుర్తులు. అవి దూరంగా ఉండాలి. ఆమె అన్ని కళలకు మూలం. సృజనాత్మకత అంతా ఆమె నుండే వస్తుంది. ఆమె ఎల్లప్పుడూ అప్రమత్తంగా ఉంటుంది. ఆవిడ శృంగేరి నగరాన్ని కాపాడుతుంది. ఆవిడ ప్రపంచం మొత్తాన్ని రక్షిస్తుంది. నిజమైన అറിవు ఎప్పుడూ గొప్ప కరుణను ఇస్తుంది. సరైన జ్ఞానం మనిషిని పూర్తిగా మేల్కొల్పుతుంది.

లలామాంకఫాలాం లసద్గానలోలాం
స్వభక్తైకపాలాం యశఃశ్రీకపోలామ్।
కరే త్వక్షమాలాం కనత్ప్రత్నలోలాం
భజే శారదాంబామజస్రం మదంబామ్॥

ఈ పంక్తులు అమ్మవారి ముఖాన్ని చేతులను వర్ణిస్తాయి. ఆమె నుదుటిపై ఒక అందమైన తిలకం ఉంది. ఆమెకు మంచి సంగీతం అంటే ఇష్టం. ఆమె తన భక్తులను మాత్రమే కాపాడుతుంది. ఆమె చెక్కిళ్లు గొప్ప కాంతితో మెరుస్తుంటాయి. ఆమె చేతిలో రుద్రాక్షమాల ఉంది. ఆమె ప్రాచీన జ్ఞానంతో ప్రకాశిస్తుంది. నేను ఎప్పుడూ శారదామాతను మొక్కుతాను. ఆమె నా ప్రియమైన తల్లి. నుదుటి బొట్టు ఏకాగ్రతకు చిహ్నం. ఇది జ్ఞాన నేత్రం. సంగీతం పట్ల ఆమెకున్న ప్రేమ ప్రత్యేకం. సంగీతం విశ్వనాదాన్ని సూచిస్తుంది. ఇదే పవిత్రమైన ఓంకారం. శరణు కోరిన వారిని ఆమె కాపాడుతుంది. దృఢమైన నమ్మకం పూర్తి రక్షణను ఇస్తుంది. జపమాల నిరంతర సాధన ప్రాముఖ్యతను తెలుపుతుంది. ఇది మంత్రజపం విలువను వివరిస్తుంది. ఆధ్యాత్మిక జీవితంలో ప్రతిరోజూ ప్రయత్నం అవసరం. మెరిసే చెక్కిళ్లు అంతర్గత స్వచ్ఛతను చూపుతాయి. క్రమం తప్పని సాధన దైవత్వాన్ని ఇస్తుంది. ఏకాగ్రతతో కూడిన భక్తి గొప్ప కృపను ఆకర్షిస్తుంది.

సుసీమంతవేణీం దృశా నిర్జితైణీం
రమత్కీరవాణీం నమద్వజ్రపాణీమ్।
సుధామంథరాస్యాం ముదా చింత్యవేణీం
భజే శారదాంబామజస్రం మదంబామ్॥

ఇక్కడ ఒక చాలా లోతైన సత్యం బయటపడుతుంది. ఆమె పాపిట చాలా అందంగా ఉంటుంది. ఆమె కళ్లు జింక కళ్లను కూడా ఓడిస్తాయి. ఆమె దగ్గర ఒక చిలక మాట్లాడుతుంది. దేవేంద్రుడు కూడా ఆమెకు నమస్కరిస్తాడు. ఇంద్రుని చేతిలో బలమైన వజ్రాయుధం ఉంది. అమ్మవారి ముఖం అమృతంతో నిండి ఉంది. ఆమెను ధ్యానించడం ఎంతో ఆనందాన్ని ఇస్తుంది. నేను నా శారదామాతను నిరంతరం కొలుస్తాను. పాపిట మానసిక సమతుల్యతను చూపుతుంది. ఇది మధ్య మార్గాన్ని సూచిస్తుంది. ఆమె కళ్లు పెద్దవిగా ఉంటాయి. అవి ఎంతో స్వచ్ఛంగా ఉంటాయి. అవి సంపూర్ణ అహింసను చూపుతాయి. చిలక ఇక్కడ ఒక ప్రతీక మాత్రమే. అది విన్నదాన్ని అలాగే చెబుతుంది. మనం దైవనామాలను పలకాలి. శక్తివంతులైన దేవతలకు కూడా ఆమె సహాయం కావాలి. ఇంద్రుడు ఇక్కడ మనిషి అహంకారానికి రూపం. అహంకారం తలవంచాల్సిందే. ఆమె ముఖం స్వచ్ఛమైన ఆనందానికి ప్రతిరూపం. జ్ఞానం పొందడానికి అహంకారం నశించాలి. నిజమైన అణకువలో అత్యంత గొప్ప శక్తి దాగి ఉంది.

సుశాంతాం సుదేహాం దృగంతే కచాంతాం
లసత్సల్లతాంగీమనంతామచింత్యామ్।
స్మరేత్తాపసైః సర్గపూర్వస్థితాం తాం
భజే శారదాంబామజస్రం మదంబామ్॥

స్తోత్రంలో ఈ విధమైన వర్ణన ఎందుకు ఉంది? ఆమె పూర్తిగా ప్రశాంతంగా ఉంటుంది. ఆమెకు అందమైన శరీరం ఉంది. ఆమె కురులు కళ్ల వరకు వస్తాయి. ఆమె దేహం ఒక తీగలా ఉంటుంది. ఆమె నిజానికి అనంతమైనది. ఆమెను సులభంగా అర్థం చేసుకోలేము. జ్ఞానులు ఆమెను లోతుగా ధ్యానిస్తారు. సృష్టికి ముందే ఆమె ఉంది. నేను శారదామాతను ఎప్పుడూ పూజిస్తాను. శాంతం ఆమె సహజ స్వభావం. నిజమైన శాంతికి హద్దులు ఉండవు. ఆమె భౌతిక రూపం ధ్యానం చేయడానికి సహాయపడుతుంది. కానీ ఆమెకు నిజానికి రూపం లేదు. మనిషి మనసుకు కొన్ని పరిమితులు ఉన్నాయి. అది అనంతమైన దానిని పట్టుకోలేదు. జ్ఞానులు ఆమెను తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తారు. వారు అందుకోసం లోతైన ధ్యానాన్ని ఉపయోగిస్తారు. ఆమె అన్నింటికీ మూలం. అంతా ఆమె నుండే పుడుతుంది. పరమసత్యం ఈ విశ్వం కంటే ముందే ఉంటుంది. స్వచ్ఛమైన శాంతిని మానవ బుద్ధితో కొలవలేము.

కురంగే తురంగే మృగేంద్రే ఖగేంద్రే
మరాలే మదేభే మహోక్షేऽధిరూఢామ్।
మహత్యాం నవమ్యాం సదా సామరూఢాం
భజే శారదాంబామజస్రం మదంబామ్॥

మునుపటి భావాన్ని బలపరుస్తూ ఈ శ్లోకం ముందుకు సాగుతుంది. ఆమె పలు జంతువులను వాహనాలుగా చేసుకుంటుంది. ఆమె జింకపై కూర్చుంటుంది. ఆమె గుర్రంపై ప్రయాణిస్తుంది. ఆమె సింహంపై ఆసీనురాలై ఉంటుంది. ఆమె గరుత్మంతునిపై ఎగురుతుంది. ఆమె హంసను ఉపయోగిస్తుంది. ఆమె పెద్ద ఏనుగుపై కూర్చుంటుంది. ఆమె ఎద్దుపై కూడా ఆసీనురాలై ఉంటుంది. నవమి రోజున ఆమె సర్వశక్తిమంతురాలు. ఆమె సామవేదంపై కూర్చుంటుంది. నేను శారదామాతను నిరంతరం వందనం చేస్తాను. ఈ జంతువులు రకరకాల శక్తులకు గుర్తులు. జింక వేగవంతమైన కర్మకు రూపం. గుర్రం ప్రాణవాయువును సూచిస్తుంది. సింహం సంపూర్ణ ధైర్యానికి చిహ్నం. గరుడుడు సూక్ష్మమైన చూపుకు రూపం. హంస సత్యాసత్యాలను వేరు చేస్తుంది. ఏనుగు గొప్ప బలానికి చిహ్నం. ఎద్దు స్థిరమైన ధర్మానికి రూపం. ఆమె ఈ శక్తులన్నింటినీ నియంత్రిస్తుంది. నవమి ఆమె విజయానికి పండుగ. దైవశక్తి ప్రకృతిలోని అన్ని బలాలను శాసిస్తుంది. నిజమైన విజయానికి అంతర్గత శక్తులను అదుపులో ఉంచుకోవాలి.

జ్వలత్కాంతివహ్నిం జగన్మోహనాంగీం
భజే మానసాంభోజసుభ్రాంతభృంగీమ్।
నిజస్తోత్రసంగీతనృత్యప్రభాంగీం
భజే శారదాంబామజస్రం మదంబామ్॥

ఇక్కడ వర్ణన ఆధ్యాత్మికమైన మేల్కొలుపును స్పష్టంగా చూపుతుంది. ఆమె మండుతున్న మంటలా ప్రకాశిస్తుంది. ఆమె రూపం ప్రపంచాన్ని ఆకర్షిస్తుంది. ఆమె ఒక తిరుగుతున్న తుమ్మెద. ఆమె మనస్సు అనే పద్మంలో తిరుగుతూ ఉంటుంది. ఆమె దేహం చాలా కాంతివంతంగా ఉంటుంది. స్తుతించేటప్పుడు ఇది మరింత ప్రకాశిస్తుంది. సంగీతం నాట్యం సమయంలో కూడా ఇది మెరుస్తుంది. నేను శారదామాతను ఎప్పుడూ ఆరాధిస్తాను. అగ్ని స్వచ్ఛమైన చైతన్యానికి చిహ్నం. అది అజ్ఞానం అనే చీకటిని కాల్చేస్తుంది. ప్రపంచంలోని ఆకర్షణలు మనుషులను బంధిస్తాయి. కానీ ఆమె ఆకర్షణ అందరినీ స్వేచ్ఛగా మారుస్తుంది. మనిషి మనస్సు ఒక పద్మం లాంటిది. అది పూర్తిగా వికసించాలి. అమ్మవారు అందులో ఒక తేనెటీగలా ఉంటుంది. ఆమె భక్తి అనే తేనె కోసం వెతుకుతుంది. పాట నాట్యం ఆధ్యాత్మిక సాధనాలు. అవి మనల్ని భగవంతునితో కలుపుతాయి. స్వచ్ఛమైన జ్ఞానం మనస్సులోని చీకటిని పారద్రోలుతుంది. మనసు పవిత్రమైనప్పుడే భక్తి పూర్తిగా వికసిస్తుంది.

భవాంభోజనేత్రాజసంపూజ్యమానాం
లసన్మందహాసప్రభావక్త్రచిహ్నామ్।
చలచ్చంచలాచారుతాటంకకర్ణాం
భజే శారదాంబామజస్రం మదంబామ్॥

ఈ చివరి ఉపదేశంలో అమ్మవారి గొప్పదనం పూర్తిగా వ్యక్తమవుతుంది. పరమశివుడు ఆమెను ఆరాధిస్తాడు. మహావిష్ణువు ఆమెను పూజిస్తాడు. బ్రహ్మ కూడా ఆమెను వందనం చేస్తాడు. ఆమె ముఖంపై మృదువైన చిరునవ్వు ఉంటుంది. ఆమె ముఖం ఒక ప్రత్యేకమైన కాంతితో వెలుగుతుంది. ఆమె చెవి ఆభరణాలు నెమ్మదిగా కదులుతుంటాయి. అవి చాలా అందంగా ఉంటాయి. నేను నా శారదామాతను నిరంతరం ఉపాసిస్తాను. గొప్ప దేవతలు కూడా ఆమె కృపను కోరుకుంటారు. ఇది ఆమె పరమ శక్తిని నిరూపిస్తుంది. ఆమె విశ్వం మొత్తానికి తల్లి. మృదువైన చిరునవ్వుకు చాలా ప్రాముఖ్యత ఉంది. అది లోపలి సంపూర్ణ నిర్భయత్వాన్ని చూపుతుంది. అది అన్ని ప్రాణులకు ఓదార్పునిస్తుంది. కదిలే చెవికమ్మలు పనిచేస్తున్న కృపను చూపుతాయి. అవి కదులుతున్న విశ్వానికి ప్రతిబింబాలు. కదలిక నిశ్చలత్వం రెండూ ఇక్కడ కలిసే ఉన్నాయి. ఆమె అన్నింటినీ ఎప్పుడూ గమనిస్తుంది. ఆమెను ఎల్లప్పుడూ సులభంగా చేరుకోవచ్చు. అత్యున్నతమైన శక్తి ఎప్పుడూ ఒక చిరునవ్వును పంచుతుంది. నిజమైన గొప్పదనం ఎప్పుడూ చాలా సరళంగా ఉంటుంది.

సువక్షోజకుంభాం సుధాపూర్ణకుంభాం
ప్రసాదావలంబాం ప్రపుణ్యావలంబాం.
సదాస్యేందుబింబాం సదానోష్ఠబింబాం
భజే శారదాంబామజస్రం మదంబాం.
కటాక్షే దయార్ద్రాం కరే జ్ఞానముద్రాం
కలాభిర్వినిద్రాం కలాపైః సుభద్రాం.
పురస్త్రీం వినిద్రాం పురస్తుంగభద్రాం
భజే శారదాంబామజస్రం మదంబాం.
లలామాంకఫాలాం లసద్గానలోలాం
స్వభక్తైకపాలాం యశఃశ్రీకపోలాం.
కరే త్వక్షమాలాం కనత్ప్రత్నలోలాం
భజే శారదాంబామజస్రం మదంబాం.
సుసీమంతవేణీం దృశా నిర్జితైణీం
రమత్కీరవాణీం నమద్వజ్రపాణీం.
సుధామంథరాస్యాం ముదా చింత్యవేణీం
భజే శారదాంబామజస్రం మదంబాం.
సుశాంతాం సుదేహాం దృగంతే కచాంతాం
లసత్సల్లతాంగీ-
మనంతామచింత్యాం.
స్మరేత్తాపసైః సర్గపూర్వస్థితాం తాం
భజే శారదాంబామజస్రం మదంబాం.
కురంగే తురంగే మృగేంద్రే ఖగేంద్రే
మరాలే మదేభే మహోక్షేఽధిరూఢాం.
మహత్యాం నవమ్యాం సదా సామరూఢాం
భజే శారదాంబామజస్రం మదంబాం.
జ్వలత్కాంతివహ్నిం జగన్మోహనాంగీం
భజే మానసాంభోజ-
సుభ్రాంతభృంగీం.
నిజస్తోత్రసంగీత-
నృత్యప్రభాంగీం
భజే శారదాంబామజస్రం మదంబాం.
భవాంభోజనేత్రాజ-
సంపూజ్యమానాం
లసన్మందహాస-
ప్రభావక్త్రచిహ్నాం.
చలచ్చంచలా-
చారుతాటంకకర్ణాం
భజే శారదాంబామజస్రం మదంబాం.