രാമ ദ്വാദശ നാമ സ്തോത്രം
രാമോ ദാശരഥിഃ സീതാനായകോ ലക്ഷ്മണാഗ്രജഃ .
ദശഗ്രീവഹരശ്ചൈവ വിശ്വാമിത്രപ്രപൂജിതഃ ..1..
നൃപാണാമുത്തമോ ധീരോ ഹനുമന്നായകസ്തഥാ .
കൗസല്യാനന്ദനോ വിഷ്ണുരയോധ്യാപുരമന്ദിരഃ ..2..
ദ്വാദശൈതാനി നാമാനി ശ്രീരാമസ്യ സദാ പഠേത് .
കലാസു സിദ്ധിമാപ്നോതി സ മനുഷ്യസ്ത്വസംശയം ..3..
രാമോ ദാശരഥിഃ സീതാനായകോ ലക്ഷ്മണാഗ്രജഃ ।
ദശഗ്രീവഹരശ്ചൈവ വിശ്വാമിത്രപ്രപൂജിതഃ ।।
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ ശ്രീരാമൻ ദാശരഥി എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു, അഥവാ ദശരഥ മഹാരാജാവിന്റെ പുത്രൻ. പരമവിഷ്ണു മനുഷ്യാവതാരം സ്വീകരിച്ച് രാജകുടുംബത്തിൽ ജനിച്ചതു ഇതിലൂടെ വ്യക്തമാകുന്നു. സീതാനായകൻ എന്നത് സീതയുടെ ഭർത്താവും രക്ഷകനുമെന്ന അർത്ഥം നൽകുന്നു. സീത ധർമ്മത്തിന്റെയും ശുദ്ധിയുടെയും പ്രതീകമാണ്. ലക്ഷ്മണാഗ്രജൻ എന്നത് ലക്ഷ്മണന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ, കുടുംബത്തിൽ മാർഗ്ഗദർശകനായ നേതാവ്.
ദശഗ്രീവഹരൻ എന്നത് പത്ത് തലകളുള്ള രാവണനെ സംഹരിച്ചവൻ. രാവണന്റെ പത്ത് തലകൾ അഹങ്കാരവും നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത ഇന്ദ്രിയാസക്തികളെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. രാമന്റെ വിജയം ധർമ്മത്തിന്റെ അധർമ്മത്തിനുമേൽ നേടിയ ജയം. വിശ്വാമിത്രപ്രപൂജിതൻ എന്നത് വിശ്വാമിത്ര മഹർഷിയാൽ ആരാധിക്കപ്പെട്ടവൻ. യജ്ഞരക്ഷയ്ക്കായി രാമനെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോയ സംഭവം ദൈവശക്തി എപ്പോഴും സത്യത്തെയും തപസ്സിനെയും സംരക്ഷിക്കുന്നു എന്ന സന്ദേശം നൽകുന്നു.
നൃപാണാമുത്തമോ ധീരോ ഹനുമന്നായകസ്തഥാ ।
കൗസല്യാനന്ദനോ വിഷ്ണുരയോധ്യാപുരമന്ദിരഃ ।।
നൃപാണാം ഉത്തമൻ എന്നത് രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ. രാമൻ ഒരു ഭരണാധികാരി മാത്രമല്ല, സത്യവും നീതിയും നിറഞ്ഞ രാജധർമ്മത്തിന്റെ മാതൃക. ധീരൻ എന്നത് ധൈര്യവും സമാധാനവും ഉള്ളവൻ. വനവാസം, സീതാപഹരണം, യുദ്ധം എന്നീ സാഹചര്യങ്ങളിലും അദ്ദേഹം ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചുനിന്നു.
ഹനുമന്നായകൻ എന്നത് ഹനുമാന്റെ സ്വാമി. ഹനുമാന്റെ ഭക്തി സമ്പൂർണ്ണ സമർപ്പണത്തിന്റെ ഉദാഹരണം. കൗസല്യാനന്ദൻ എന്നത് മാതാവ് കൗസല്യയ്ക്ക് ആനന്ദം നൽകുന്ന പുത്രൻ. വിഷ്ണു എന്ന നാമം രാമൻ സർവ്വവ്യാപിയായ പരമതത്ത്വം ആണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു. അയോധ്യാപുരമന്ദിരം എന്നത് അയോധ്യയുടെ ആലയം. രാമന്റെ സാന്നിധ്യം നഗരത്തെ പവിത്രമാക്കുന്നു. ആത്മീയമായി, സംഘർഷമില്ലാത്ത ഹൃദയം തന്നെയാണ് അയോധ്യ; അതിൽ രാമൻ വസിക്കുമ്പോൾ അത് ദൈവാലയമാകുന്നു.
ദ്വാദശൈതാനി നാമാനി ശ്രീരാമസ്യ സദാ പഠേത് ।
കലാസു സിദ്ധിമാപ്നോതി സ മനുഷ്യസ്ത്വസംശയം ।।
ഈ ശ്ലോകം പറയുന്നു, ശ്രീരാമന്റെ ഈ പന്ത്രണ്ട് നാമങ്ങൾ എപ്പോഴും ജപിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ കലകളിൽ സിദ്ധി പ്രാപിക്കും, സംശയമില്ല. ഇവിടെ കലാ എന്നത് സംഗീതം, നൃത്തം മാത്രമല്ല; ജീവിതത്തിലെ എല്ലാ കഴിവുകളും അറിവുകളും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
ഈ നാമങ്ങളിൽ രാമന്റെ മഹത്തായ ഗുണങ്ങൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. അവ ജപിക്കുന്നതിലൂടെ ആ ഗുണങ്ങൾ ഭക്തന്റെ ഉള്ളിൽ വളരുന്നു. നാമസ്മരണം മനസിനെ ശുദ്ധീകരിച്ച് ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചുനിർത്തുന്നു. സിദ്ധി എന്നത് പുറംലോക വിജയം മാത്രമല്ല; ഉള്ളിലെ പൂർണ്ണതയും ആത്മവികാസവും തന്നെയാണ് അതിന്റെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥം.
Other stotras
