ತ್ರಿಪುರ ಸುಂದರೀ ಅಷ್ಟಕ ಸ್ತೋತ್ರ
ಕದಂಬವನಚಾರಿಣೀಂ ಮುನಿಕದಂಬಕಾದಂಬಿನೀಂ
ನಿತಂಬಜಿತಭೂಧರಾಂ ಸುರನಿತಂಬಿನೀಸೇವಿತಾಮ್ |
ನವಾಂಬುರುಹಲೋಚನಾಮಭಿನವಾಂಬುದಶ್ಯಾಮಲಾಂ
ತ್ರಿಲೋಚನಕುಟುಂಬಿನೀಂ ತ್ರಿಪುರಸುಂದರೀಮಾಶ್ರಯೇ ||
ಈ ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕವು ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅಮ್ಮ ಕದಂಬ ವನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅಮ್ಮ ಮಳೆಗಾಲದ ಮೋಡದಂತಿದ್ದಾಳೆ. ಮುನಿಗಳು ಬಾಯಾರಿದ ಪಕ್ಷಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಮಳೆಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಮ್ಮನ ಸೊಂಟ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಮೀರಿಸುತ್ತದೆ. ದೇವತಾ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಅಮ್ಮನನ್ನು ಸದಾ ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಮ್ಮನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಅರಳಿದ ಕಮಲಗಳಂತಿವೆ. ಅಮ್ಮನ ಬಣ್ಣವು ಕಡು ಶ್ಯಾಮಲವಾಗಿದೆ. ಅದು ಹೊಸ ಮಳೆಮೋಡವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಅಮ್ಮ ಶಿವನ ಪ್ರೀತಿಯ ಪತ್ನಿ. ನಾವು ಅಮ್ಮನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯುತ್ತೇವೆ. ಕದಂಬ ವನವು ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಮನಸ್ಸು. ಅಮ್ಮ ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಯೋಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಅಮ್ಮನ ಮಳೆಯು ಒಣಗಿದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತೇವಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅಮ್ಮನ ಸಾಮೀಪ್ಯವು ಆಳವಾದ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಮೋಡವು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತದೆ. ದೇವರೆಂದರೆ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಸತ್ಯ. ದೇವರನ್ನು ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಬಹುದು. ನಿಜವಾದ ಭಕ್ತಿಯು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತಕ್ಷಣದ ತಂಪನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಕದಂಬವನವಾಸಿನೀಂ ಕನಕವಲ್ಲಕೀಧಾರಿಣೀಂ
ಮಹಾರ್ಹಮಣಿಹಾರಿಣೀಂ ಮುಖಸಮುಲ್ಲಸದ್ವಾರುಣೀಮ್ |
ದಯಾವಿಭವಕಾರಿಣೀಂ ವಿಶದರೋಚನಾಚಾರಿಣೀಂ
ತ್ರಿಲೋಚನಕುಟುಂಬಿನೀಂ ತ್ರಿಪುರಸುಂದರೀಮಾಶ್ರಯೇ ||
ಇಲ್ಲಿನ ವರ್ಣನೆಯು ಅಮ್ಮನ ರೂಪವನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಮ್ಮ ಕದಂಬ ವನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಳೆ. ಅಮ್ಮ ಚಿನ್ನದ ವೀಣೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾಳೆ. ಈ ವೀಣೆಯು ದಿವ್ಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅಮ್ಮ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ರತ್ನಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಅಮ್ಮನ ಮುಖವು ಆನಂದದಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಅಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಮಲಿನಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಅಮಲು ಶುದ್ಧವಾದ ಪರಮಾನಂದವಾಗಿದೆ. ಅಮ್ಮ ಕರುಣೆಯ ದೊಡ್ಡ ಕಡಲನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅಮ್ಮನ ಕೃಪೆಯೇ ಎಲ್ಲೆಯಿಲ್ಲದ ಸಂಪತ್ತು. ಅಮ್ಮ ಹೊಳೆಯುವ ಶ್ರೀಗಂಧವನ್ನು ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ. ನಾವು ಅಮ್ಮನ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೇವೆ. ವೀಣೆಯು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ನಾದದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಅಮ್ಮನ ಸಂಗೀತವು ಇಡೀ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ರತ್ನಗಳು ಅಮ್ಮನ ಹೊಳೆಯುವ ಸದ್ಗುಣಗಳಾಗಿವೆ. ನಿಜವಾದ ಸಂಪತ್ತು ಅಮ್ಮನ ಅಪಾರ ಕರುಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದಿಂದ ನಗುತ್ತಾಳೆ. ಆಂತರಿಕ ಸಂಗೀತವು ಅಶಾಂತ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸುಮ್ಮನಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಅಮ್ಮನ ಕೃಪೆಯು ನಿಜವಾದ ಆಂತರಿಕ ಮೌನವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ.
ಕದಂಬವನಶಾಲಯಾ ಕುಚಭರೋಲ್ಲಸನ್ಮಾಲಯಾ
ಕುಚೋಪಮಿತಶೈಲಯಾ ಗುರುಕೃಪಲಸದ್ವೇಲಯಾ |
ಮದಾರುಣಕಪೋಲಯಾ ಮಧುರಗೀತವಾಚಾಲಯಾ
ಕಯಾಪಿ ಘನಲೀಲಯಾ ಕವಚಿತಾ ವಯಂ ಲೀಲಯಾ ||
ಇಲ್ಲಿ ಅತಿ ಆಳವಾದ ಸತ್ಯವೊಂದು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನಾವು ದೈವಿಕ ಕೃಪೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. ಅಮ್ಮ ಕದಂಬ ವನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅಮ್ಮನ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಹಾರವು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಅಮ್ಮನ ರೂಪವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿದೆ. ಅಮ್ಮ ಕರುಣೆಯ ದೊಡ್ಡ ಅಲೆಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಈ ಕರುಣೆಯು ಗುರುವಿನಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ಅಮ್ಮನ ಕೆನ್ನೆಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಕೆಂಪಾಗಿವೆ. ಅವು ಅಮ್ಮನ ಆನಂದವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಅಮ್ಮ ಬಹಳ ಮಧುರವಾದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾಳೆ. ನಾವು ಅಮ್ಮನ ಲೀಲೆಯಿಂದ ಆವೃತ್ತರಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಅಮ್ಮ ಕಪ್ಪು ಮೋಡದಂತೆ ಆಟವಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಅಮ್ಮನ ದೈವಿಕ ಆಟವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಹಜವಾಗಿದೆ. ನಾವು ಅಮ್ಮನ ಕೃಪೆಯನ್ನು ಕವಚದಂತೆ ಧರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಈ ಪ್ರಪಂಚವೆಲ್ಲವೂ ಅಮ್ಮನ ಒಂದು ಆಟ. ಅಮ್ಮ ಸಿಹಿಯಾದ ಸಂಗೀತದ ಮೂಲಕ ಕಲಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಗುರುವೇ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ದೈವಿಕ ತಾಯಿ. ಕೃಪೆಯು ನಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ಕೇಡುಗಳಿಂದ ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ. ಸಂಪೂರ್ಣ ಶರಣಾಗತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಭದ್ರತೆ ಇದೆ. ಈ ಮಾಯಾ ಕವಚವು ಎಂದಿಗೂ ವಿಫಲವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಕದಂಬವನಮಧ್ಯಗಾಂ ಕನಕಮಂಡಲೋಪಸ್ಥಿತಾಂ
ಷಡಂಬುರುಹವಾಸಿನೀಂ ಸತತಸಿದ್ಧಸೌದಾಮಿನೀಮ್ |
ವಿಡಂಬಿತಜಪಾರುಚಿಂ ವಿಕಚಚಂದ್ರಚೂಡಾಮಣಿಂ
ತ್ರಿಲೋಚನಕುಟುಂಬಿನೀಂ ತ್ರಿಪುರಸುಂದರೀಮಾಶ್ರಯೇ ||
ಈ ಸಾಲುಗಳು ಅಮ್ಮನ ವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ. ಅಮ್ಮ ಕದಂಬ ವನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಳೆ. ಅಮ್ಮ ಚಿನ್ನದ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಅಮ್ಮ ಆರು ಕಮಲಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಇವು ಶರೀರದ ಆರು ಶಕ್ತಿ ಚಕ್ರಗಳು. ಅಮ್ಮ ಸದಾ ಹೊಳೆಯುವ ಮಿಂಚಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಅಮ್ಮ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಿದ್ಧ ಮುನಿಗಳಿಗೆ ದಾರಿತೋರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅಮ್ಮನ ಕೆಂಪು ದಾಸವಾಳದ ಹೂವನ್ನು ಮೀರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಮ್ಮನ ಕಾಂತಿಯು ಹೂವನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತದೆ. ಅಮ್ಮ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಪೂರ್ಣ ಚಂದ್ರನನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಈ ಚಂದ್ರನು ಅಮ್ಮನ ಕಿರೀಟದ ರತ್ನ. ನಾವು ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೈವಿಕ ತಾಯಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಚಿನ್ನದ ಪೀಠವು ಶುದ್ಧವಾದ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಾಗಿದೆ. ಚಕ್ರಗಳು ನಮ್ಮ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಯಾಣದ ನಕ್ಷೆಯಾಗಿವೆ. ಅಮ್ಮ ಮನುಷ್ಯನ ಬೆನ್ನುಹುರಿಯ ಮೂಲಕ ಮೇಲೇರುತ್ತಾಳೆ. ಅಮ್ಮನ ಶಕ್ತಿಯು ಮುಚ್ಚಿದ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ತೆರೆಯುತ್ತದೆ. ಅಮ್ಮನ ಮಿಂಚು ತಕ್ಷಣವೇ ಒಳಗೆ ಬೆಳಕನ್ನು ತರುತ್ತದೆ. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಎಚ್ಚರವು ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಕುಚಾಂಚಿತವಿಪಂಚಿಕಾಂ ಕುಟಿಲಕುಂತಲಾಲಂಕೃತಾಂ
ಕುಶೇಶಯನಿವಾಸಿನೀಂ ಕುಟಿಲಚಿತ್ತವಿದ್ವೇಷಿಣೀಮ್ |
ಮದಾರುಣವಿಲೋಚನಾಂ ಮನಸಿಜಾರಿಸಮ್ಮೋಹಿನೀಂ
ಮತಂಗಮುನಿಕನ್ಯಕಾಂ ಮಧುರಭಾಷಿಣೀಮಾಶ್ರಯೇ ||
ಈ ಗ್ರಂಥವು ಹೀಗೆ ಏಕೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ? ಅಮ್ಮ ವಕ್ರ ಬುದ್ಧಿಯ ಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಂತರಿಕ ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾಳೆ. ಅಮ್ಮ ಸುಂದರವಾದ ಚಿನ್ನದ ವೀಣೆಯನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಗುಂಗುರು ಕೂದಲು ಅಮ್ಮನ ಮುಖವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದೆ. ಅಮ್ಮ ಅರಳಿದ ತಾಜಾ ಕಮಲದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅಮ್ಮ ಎಲ್ಲ ಕರಾಳ ಯೋಚನೆಗಳನ್ನು ಅಸಹ್ಯಪಡುತ್ತಾಳೆ. ಅಮ್ಮನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಆನಂದದಿಂದ ಕೆಂಪಾಗಿವೆ. ಅಮ್ಮ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪರಮಶಿವನನ್ನೇ ಸಮ್ಮೋಹನಗೊಳಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಶಿವನು ಎಲ್ಲ ಆಸೆಗಳ ಶತ್ರುವಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅಮ್ಮ ಮಾತಂಗ ಮುನಿಯ ಪ್ರೀತಿಯ ಮಗಳು. ಅಮ್ಮನ ಮಾತುಗಳು ನಂಬಲಾಗದಷ್ಟು ಮಧುರವಾಗಿವೆ. ನಾನು ಅಮ್ಮನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತೇನೆ. ಕಮಲವು ಶುದ್ಧವಾದ ಹೃದಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅಮ್ಮ ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ವಾಸಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಮೋಸವು ದೈವಿಕ ಬೆಳಕನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅಮ್ಮನ ಸಂಗೀತವು ನೇರವಾದ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತದೆ. ಶುದ್ಧವಾದ ಪ್ರೀತಿಯು ಕಠಿಣ ಸನ್ಯಾಸಿಯನ್ನೂ ಗೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ.
ಸ್ಮರೇತ್ಪ್ರಥಮಪುಷ್ಪಿಣೀಂ ರುಧಿರಬಿಂದುನೀಲಾಂಬರಾಂ
ಗೃಹೀತಮಧುಪಾತ್ರಿಕಾಂ ಮದವಿಘೂರ್ಣನೇತ್ರಾಂಚಲಾಮ್ |
ಘನಸ್ತನಭರೋನ್ನತಾಂ ಗಲಿತಚೂಲಿಕಾಂ ಶ್ಯಾಮಲಾಂ
ತ್ರಿಲೋಚನಕುಟುಂಬಿನೀಂ ತ್ರಿಪುರಸುಂದರೀಮಾಶ್ರಯೇ ||
ಹಿಂದಿನ ವಿಚಾರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬೋಧನೆಯು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾವು ಅಮ್ಮನ ರೂಪವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಅಮ್ಮ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಯೌವನದಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ. ಅಮ್ಮ ಕಡು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಕೆಂಪು ಚುಕ್ಕೆಗಳು ಅಮ್ಮನ ಉಡುಪನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿವೆ. ಅಮ್ಮ ಮದ್ಯದ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾಳೆ. ಅಮ್ಮನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಅಮಲಿನಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುತ್ತಿವೆ. ಅಮ್ಮ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕ ರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ. ಅಮ್ಮನ ಕಪ್ಪು ಕೂದಲು ಬಿಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅಮ್ಮನ ಸುಂದರವಾದ ಚರ್ಮವು ಕಡು ನೀಲಿಯಾಗಿದೆ. ಅಮ್ಮ ಶಿವನ ಸ್ವಂತ ಕುಟುಂಬವಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಮದ್ಯವು ಶುದ್ಧವಾದ ದೈವಿಕ ಅಮೃತವಾಗಿದೆ. ಈ ಅಮೃತವೇ ಅಂತಿಮ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಆನಂದ. ಅಮ್ಮನ ಬಿಚ್ಚಿದ ಕೂದಲು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಮ್ಮ ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಕಟ್ಟುಬಿದ್ದಿಲ್ಲ. ಮೊದಲ ಯೌವನವು ಹೊಸ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಜೀವವು ಅಮ್ಮನ ಮೂಲಕ ನಿರಂತರವಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ನವೀಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನಿಜವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂತೋಷವು ಅಮಲಿನಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಆನಂದವು ಎಂದಿಗೂ ಮಾಸಿಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಕುಂಕುಮವಿಲೇಪನಾಮಲಿಕಚುಂಬಿಕಸ್ತೂರಿಕಾಂ
ಸಮಂದಹಸಿತೇಕ್ಷಣಾಂ ಸಶರಚಾಪಪಾಶಾಂಕುಶಾಮ್ |
ಅಶೇಷಜನಮೋಹಿನೀಮರುಣಮಾಲ್ಯಭೂಷಾಂಬರಾಂ
ಜಪಾಕುಸುಮಭಾಾಸುರಾಂ ಜಪವಿಧೌ ಸ್ಮರಾಮ್ಯಂಬಿಕಾಮ್ ||
ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಗಮನವು ಆಯುಧಗಳತ್ತ ಹೊರಳುತ್ತದೆ. ಜಪದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ಅಮ್ಮನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅಮ್ಮ ದಪ್ಪನಾದ ಕೆಂಪು ಕುಂಕುಮವನ್ನು ಹಚ್ಚಿದ್ದಾಳೆ. ಕಸ್ತೂರಿಯ ಬೊಟ್ಟು ಅಮ್ಮನ ಹಣೆಯನ್ನು ಚುಂಬಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅಮ್ಮನ ಸುಂದರವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಸೌಮ್ಯವಾದ ನಗುವಿದೆ. ಅಮ್ಮ ಮರದ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾಳೆ. ಅಮ್ಮ ಕೆಲವು ಚೂಪಾದ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾಳೆ. ಅಮ್ಮ ಬಂಧಿಸುವ ಪಾಶವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾಳೆ. ಅಮ್ಮ ಆನೆಯನ್ನು ಓಡಿಸುವ ಅಂಕುಶವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾಳೆ. ಅಮ್ಮ ಇಡೀ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅಮ್ಮ ತಾಜಾ ಕೆಂಪು ಹೂವಿನ ಮಾಲೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಅಮ್ಮನ ದೈವಿಕ ಬಟ್ಟೆಗಳು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿವೆ. ಅಮ್ಮ ದಾಸವಾಳದ ಹೂವಿನಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಆಯುಧಗಳು ಮಹಾನ್ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಉಪಕರಣಗಳಾಗಿವೆ. ಬಿಲ್ಲು ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಬಾಣಗಳು ನಮ್ಮ ಐದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳಾಗಿವೆ. ಪಾಶವು ನಮ್ಮನ್ನು ದೇವರ ಕಡೆಗೆ ಎಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅಂಕುಶವು ನಮ್ಮ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಆಳವಾದ ಮಾನಸಿಕ ಗಮನ ಬೇಕು. ಸಾಧನೆಗೆ ದೃಢವಾದ ಶಿಸ್ತು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
ಪುರಂದರಪುರಂಧ್ರಿಕಾಂ ಚಿಕುರಬಂಧಸೈರಂಧ್ರಿಕಾಂ
ಪಿತಾಮಹಪತಿವ್ರತಾಪಟುಪಟೀರಚರ್ಚಾರತಾಮ್ |
ಮುಕುಂದರಮಣೀಮಣೀಲಸದಲಂಕೃಿಯಾಕಾರಿಣೀಂ
ಭಜಾಮಿ ಭುವನಾಂಬಿಕಾಂ ಸುರವಧೂಟಿಕಾಚೇಟಿಕಾಮ್ ||
ಈ ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಅಮ್ಮನ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ನಾನು ಮಹಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ತಾಯಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇಂದ್ರನ ಹೆಂಡತಿ ಅಮ್ಮನ ದಾಸಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ದೈವಿಕ ತಾಯಿಯ ಕೂದಲನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತಾಳೆ. ಬ್ರಹ್ಮನ ಹೆಂಡತಿ ಸುವಾಸನೆಯ ಶ್ರೀಗಂಧವನ್ನು ಹಚ್ಚುತ್ತಾಳೆ. ಸರಸ್ವತಿಯು ಬಹಳ ಕೌಶಲ್ಯದಿಂದ ಅಮ್ಮನನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾಳೆ. ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹೆಂಡತಿ ಅಮ್ಮನ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಅಮ್ಮನನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ದೇವತಾ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಅಮ್ಮನ ಸೇವಕಿಯರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅಮ್ಮನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತವಾದ ಪರಮ ಶಕ್ತಿ. ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳ ಹೆಂಡತಿಯರು ಅಮ್ಮನನ್ನು ವಿನಮ್ರವಾಗಿ ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಅಮ್ಮನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಯಜಮಾನಿಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಮಹಾನ್ ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳು ಅಮ್ಮನಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ. ಅಮ್ಮ ಎಲ್ಲ ಭೌತಿಕ ದೇವರುಗಳಿಗಿಂತ ಮೀರಿದವಳು. ಪರಮ ಸತ್ಯವು ಎಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಆಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳು ಕೇವಲ ಅಮ್ಮನ ಸೇವಕಿಯರು. ಯಾವಾಗಲೂ ಪರಿಪೂರ್ಣರಾದ ನಿಜವಾದ ಒಡೆಯನನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹುಡುಕಿ. ಕೇವಲ ಸೇವಕರ ಹಿಂದೆ ಎಂದಿಗೂ ಓಡಬೇಡಿ.
ಕದಂಬವನಚಾರಿಣೀಂ ಮುನಿಕದಂಬಕಾದಂಬಿನೀಂ
ನಿತಂಬಜಿತಭೂಧರಾಂ ಸುರನಿತಂಬಿನೀಸೇವಿತಾಂ।
ನವಾಂಬುರುಹಲೋಚನಾಮಭಿನವಾಂಬುದಶ್ಯಾಮಲಾಂ
ತ್ರಿಲೋಚನಕುಟುಂಬಿನೀಂ ತ್ರಿಪುರಸುಂದರೀಮಾಶ್ರಯೇ।
ಕದಂಬವನವಾಸಿನೀಂ ಕನಕವಲ್ಲಕೀಧಾರಿಣೀಂ
ಮಹಾರ್ಹಮಣಿಹಾರಿಣೀಂ ಮುಖಸಮುಲ್ಲಸದ್ವಾರುಣೀಂ।
ದಯಾವಿಭವಕಾರಿಣೀಂ ವಿಶದರೋಚನಾಚಾರಿಣೀಂ
ತ್ರಿಲೋಚನಕುಟುಂಬಿನೀಂ ತ್ರಿಪುರಸುಂದರೀಮಾಶ್ರಯೇ।
ಕದಂಬವನಶಾಲಯಾ ಕುಚಭರೋಲ್ಲಸನ್ಮಾಲಯಾ
ಕುಚೋಪಮಿತಶೈಲಯಾ ಗುರುಕೃಪಲಸದ್ವೇಲಯಾ।
ಮದಾರುಣಕಪೋಲಯಾ ಮಧುರಗೀತವಾಚಾಲಯಾ
ಕಯಾಪಿ ಘನಲೀಲಯಾ ಕವಚಿತಾ ವಯಂ ಲೀಲಯಾ।
ಕದಂಬವನಮಧ್ಯಗಾಂ ಕನಕಮಂಡಲೋಪಸ್ಥಿತಾಂ
ಷಡಂಬುರುವಾಸಿನೀಂ ಸತತಸಿದ್ಧಸೌದಾಮಿನೀಂ।
ವಿಡಂಬಿತಜಪಾರುಚಿಂ ವಿಕಚಚಂದ್ರಚೂಡಾಮಣಿಂ
ತ್ರಿಲೋಚನಕುಟುಂಬಿನೀಂ ತ್ರಿಪುರಸುಂದರೀಮಾಶ್ರಯೇ।
ಕುಚಾಂಚಿತವಿಪಂಚಿಕಾಂ ಕುಟಿಲಕುಂತಲಾಲಂಕೃತಾಂ
ಕುಶೇಶಯನಿವಾಸಿನೀಂ ಕುಟಿಲಚಿತ್ತವಿದ್ವೇಷಿಣೀಂ।
ಮದಾರುಣವಿಲೋಚನಾಂ ಮನಸಿಜಾರಿಸಮ್ಮೋಹಿನೀಂ
ಮತಂಗಮುನಿಕನ್ಯಕಾಂ ಮಧುರಭಾಷಿಣೀಮಾಶ್ರಯೇ।
ಸ್ಮರೇತ್ಪ್ರಥಮಪುಷ್ಪಿಣೀಂ ರುಧಿರಬಿಂದುನೀಲಾಂಬರಾಂ
ಗೃಹೀತಮಧುಪಾತ್ರಿಕಾಂ ಮದವಿಘೂರ್ಣನೇತ್ರಾಂಚಲಾಂ।
ಘನಸ್ತನಭರೋನ್ನತಾಂ ಗಲಿತಚೂಲಿಕಾಂ ಶ್ಯಾಮಲಾಂ
ತ್ರಿಲೋಚನಕುಟುಂಬಿನೀಂ ತ್ರಿಪುರಸುಂದರೀಮಾಶ್ರಯೇ।
ಸಕುಂಕುಮವಿಲೇಪನಾಮಲಿಕಚುಂಬಿಕಸ್ತೂರಿಕಾಂ
ಸಮಂದಹಸಿತೇಕ್ಷಣಾಂ ಸಶರಚಾಪಪಾಶಾಂಕುಶಾಂ।
ಅಶೇಷಜನಮೋಹಿನೀಮರುಣಮಾಲ್ಯಭೂಷಾಂಬರಾಂ
ಜಪಾಕುಸುರಭಾಸುರಾಂ ಜಪವಿಧೌ ಸ್ಮರಾಮ್ಯಂಬಿಕಾಂ।
ಪುರಂದರಪುರಂಧ್ರಿಕಾಂ ಚಿಕುರಬಂಧಸೈರಂಧ್ರಿಕಾಂ
ಪಿತಾಮಹಪತಿವ್ರತಾಪಟುಪಟೀರಚರ್ಚಾರತಾಂ।
ಮುಕುಂದರಮಣೀಮಣೀಲಸದಲಂಕ್ರಿಯಾಕಾರಿಣೀಂ
ಭಜಾಮಿ ಭುವನಂಬಿಕಾಂ ಸುರವಧೂಟಿಕಾಚೇಟಿಕಾಂ
Other stotras
