ಯಮುನಾ ಅಷ್ಟಕ ಸ್ತೋತ್ರ
ಮುರಾರಿಕಾಯಕಾಲಿಮಾಲಲಾಮವಾರಿಧಾರಿಣೀ
ತೃಣೀಕೃತತ್ರಿವಿಷ್ಟಪಾ ತ್ರಿಲೋಕಶೋಕಹಾರಿಣೀ।
ಮನೋನುಕೂಲಕೂಲಕುಂಜಪುಂಜಧೂತದುರ್ಮದಾ
ಧುನೋತು ನೋ ಮನೋಮಲಂ ಕಲಿಂದನಂದಿನೀ ಸದಾ।
ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಒಂದು ಸುಂದರ ಹೋಲಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ನದಿಯ ನೀರು ಕಪ್ಪಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೃಷ್ಣನ ದೇಹದ ಬಣ್ಣ. ಆ ನೀರಿಗೆ ದೈವಿಕ ಸೌಂದರ್ಯವಿದೆ. ಈ ನದಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದದ್ದು. ಇದು ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ದುಃಖವನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ದಡದಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಕಾಡುಗಳಿವೆ. ಆ ಕಾಡುಗಳು ಮನುಷ್ಯರ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಅಳಿಸುತ್ತವೆ. ಕವಿ ಈ ನದಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಕೊಳೆಯನ್ನು ತೊಳೆಯಲು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಹೊರಗಿನ ಕೊಳೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಒಳಗಿನ ಕೊಳೆ ಹೋಗಲು ದೇವರ ಕೃಪೆ ಬೇಕು. ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಬೇಗ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ನದಿ ಆ ಹಠಮಾರಿ ಕೊಳೆಯನ್ನು ತೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ದೇವರ ಸ್ಪರ್ಶವು ನಮ್ಮ ಸುಳ್ಳು ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಿಜವಾದ ಶುದ್ಧಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಳಗಿನಿಂದಲೇ ಬರುತ್ತದೆ. ನಿರ್ಮಲವಾದ ಮನಸ್ಸೇ ನಿಜವಾದ ಸ್ವರ್ಗ.
ಮಲಾಪಹಾರಿವಾರಿಪೂರಿಭೂರಿಮಂಡಿತಾಮೃತಾ
ಭೃಶಂ ಪ್ರವಾತಕಪ್ರಪಂಚನಾತಿಪಂಡಿತಾನಿಶಾ।
ಸುನಂದನಂದಿನಾಂಗಸಂಗರಾಗರಂಜಿತಾ ಹಿತಾ
ಧುನೋತು ನೋ ಮನೋಮಲಂ ಕಲಿಂದನಂದಿನೀ ಸದಾ।
ಮುಂದಿನ ಸಾಲುಗಳು ನೀರಿನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೃತದಂತಹ ನೀರಿದೆ. ಈ ಸಿಹಿ ನೀರು ಕೊಳೆಯನ್ನು ತೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ತಂಪಾದ ಗಾಳಿ ಬೀಸುತ್ತದೆ. ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಈ ನೀರು ಬಹಳ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಈ ನದಿ ಕೃಷ್ಣನ ಪವಿತ್ರ ದೇಹವನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಆ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ನೀರು ಕೆಂಪಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನದಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನೇ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಾವು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇವೆ. ನೀರು ಭೌತಿಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. ದೇವರ ನೀರು ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ನೀರಿನ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವು ದೈವಿಕ ಪ್ರೀತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಪ್ರೀತಿಯು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಶುದ್ಧಿ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಅದು ನಮ್ಮ ಸ್ವಾರ್ಥವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ದೇವರ ಸ್ಪರ್ಶವು ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಜವಾದ ಭಕ್ತಿಯು ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬಣ್ಣ ತುಂಬುತ್ತದೆ.
ಲಸತ್ತರಂಗಸಂಗಧೂತಭೂತಜಾತಪಾತಕಾ
ನವೀನಮಾಧುರೀಧುರೀಣಭಕ್ತಿಜಾತಚಾತಕಾ।
ತಟಾಂತವಾಸದಾಸಹಂಸಸಂವೃತಾಹ್ನಿಕಾಮದಾ
ಧುನೋತು ನೋ ಮನೋಮಲಂ ಕಲಿಂದನಂದಿನೀ ಸದಾ।
ಈ ಅಲೆಗಳ ಒಳಗೆ ಒಂದು ಆಳವಾದ ಸತ್ಯ ಅಡಗಿದೆ. ಕುಣಿಯುವ ಅಲೆಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ಶಕ್ತಿಯಿದೆ. ಆ ಅಲೆಗಳು ಮನುಷ್ಯರ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ನದಿ ಹೊಸ ಸಿಹಿಯಾದ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತರು ಈ ಭಕ್ತಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಬಾಯಾರಿದ ಚಾತಕ ಪಕ್ಷಿಗಳಂತೆ ಇರುತ್ತಾರೆ. ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ಹಂಸಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಆ ಪಕ್ಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ದಿನನಿತ್ಯದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆ ನೀರಿನ ಬಳಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಆನಂದ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಹರಿಯುವ ನೀರು ನಿರಂತರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆಯ ಸಂಕೇತ. ನಿಂತ ನೀರು ಬೇಗ ಕೊಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮನಸ್ಸು ಯಾವಾಗಲೂ ದೇವರ ಕಡೆಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತಿರಬೇಕು. ಭಕ್ತಿ ಎಂಬುದು ಒಂದು ತೀವ್ರವಾದ ಬಾಯಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಆತ್ಮವು ಈ ಪವಿತ್ರ ಅಮೃತಕ್ಕಾಗಿ ಹಾತೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಪವಿತ್ರವಾದ ವಾತಾವರಣವು ಒಳ್ಳೆಯ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ. ನಿರಂತರ ಭಕ್ತಿಯು ಹಿಂದಿನ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆಗ ಮನಸ್ಸು ಹಗುರ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಹಾರರಾಸಖೇದಭೇದಧೀರತೀರಮಾರುತಾ
ಗತಾ ಗಿರಾಮಗೋಚರೇ ಯದೀಯನೀರಚಾರುತಾ।
ಪ್ರವಾಹಸಾಹಚರ್ಯಪೂತಮೇದಿನೀನದೀನದಾ
ಧುನೋತು ನೋ ಮನೋಮಲಂ ಕಲಿಂದನಂದಿನೀ ಸದಾ।
ಈ ಪದ್ಯವು ತಂಪಾದ ಮೃದುವಾದ ಗಾಳಿಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ದಡದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೃದುವಾದ ಗಾಳಿ ಬೀಸುತ್ತದೆ. ಆ ಗಾಳಿಯು ದೇವರ ಆಟದ ಆಯಾಸವನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ನೀರಿನ ಸೌಂದರ್ಯ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದು. ಮಾತುಗಳು ಆ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ನದಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಅದು ಹೋಗುವ ದಾರಿಯನ್ನು ಪವಿತ್ರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅದು ಇತರ ನದಿಗಳನ್ನೂ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪವಿತ್ರ ಜಲವು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧ ಮಾಡಲಿ. ದೈವಿಕ ಆನಂದವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಂದು ಸಿಹಿ ಆಯಾಸವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ. ಆ ತಂಪಾದ ಗಾಳಿಯು ದೇವರ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ದೇವರ ಕೃಪೆಯು ನದಿಯಂತೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಅದು ತಾನು ಮುಟ್ಟಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತುತ್ತದೆ. ಸಜ್ಜನರ ಸಹವಾಸವು ನಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ. ನಿಜವಾದ ಸೌಂದರ್ಯವು ಮನುಷ್ಯರ ಭಾಷೆಗೆ ನಿಲುಕುವುದಿಲ್ಲ. ದೇವರ ದಯೆಯು ಸುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರವನ್ನೂ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಏನನ್ನೂ ಬದಲಾಯಿಸದೆ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.
ತರಂಗಸಂಗಸೈಕತಾಂತರಾತಿತಂ ಸದಾಸಿತಾ
ಶರನ್ನಿಶಾಕರಾಂಶುಮಂಜುಮಂಜರೀ ಸಭಾಜಿತಾ।
ಭವಾರ್ಚನಾಪ್ರಚಾರುಣಾಂಬುನಾಧುನಾ ವಿಶಾರದಾ
ಧುನೋತು ನೋ ಮನೋಮಲಂ ಕಲಿಂದನಂದಿನೀ ಸದಾ।
ನೀರಿನ ಹರಿವಿನ ಜೊತೆಗೆ ಇಲ್ಲಿನ ದೃಶ್ಯವೂ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಪ್ಪು ಅಲೆಗಳು ಬಿಳಿ ಮರಳನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಶರತ್ಕಾಲದ ಬೆಳದಿಂಗಳು ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಈ ನದಿ ಬಹಳ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ಪರಮಶಿವನು ಈ ಪವಿತ್ರ ಜಲವನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇಡೀ ಜಗತ್ತು ಈ ಸುಂದರ ನದಿಯನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತದೆ. ಈ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜ್ಞಾನವಿದೆ. ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಾವು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇವೆ. ಕಪ್ಪು ನೀರು ಬಿಳಿ ಮರಳಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಎರಡು ವಿರೋಧಿ ಶಕ್ತಿಗಳ ಮಿಲನವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಕತ್ತಲೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಇರುತ್ತವೆ. ಬೆಳದಿಂಗಳು ಆಳವಾದ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ. ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಇಂತಹ ಶಾಂತಿಯ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ. ಜ್ಞಾನವು ಒಂದು ಸ್ಥಿರವಾದ ನದಿಯಂತೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯು ಒಬ್ಬ ಮೌನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಗುರುವಿನಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನವು ಮನಸ್ಸಿನ ಗೊಂದಲಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ.
ಜಲಾಂತಕೇಲಿಕಾರಿಚಾರುರಾಧಿಕಾಂಗರಾಗಿಣೀ
ಸ್ವಭರ್ತುರನ್ಯದುರ್ಲಭಾಂಗತಾಂಗತಾಂಶಭಾಗಿನೀ।
ಸ್ವದತ್ತಸುಪ್ತಸಪ್ತಸಿಂಧುಭೇದಿನಾತಿಕೋವಿದಾ
ಧುನೋತು ನೋ ಮನೋಮಲಂ ಕಲಿಂದನಂದಿನೀ ಸದಾ।
ಈ ನದಿಗೆ ಆ ವಿಶೇಷವಾದ ಬಣ್ಣ ಹೇಗೆ ಬಂತು? ರಾಧೆಯು ಈ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷವಾಗಿ ಆಡುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳ ಬಣ್ಣದ ಅಲಂಕಾರವು ನದಿಯಲ್ಲಿ ಕರಗುತ್ತದೆ. ನೀರು ಆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆಗ ನದಿಗೆ ಬಹಳ ಅಪರೂಪದ ರೂಪ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಇದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ನದಿ ಏಳು ಆಳವಾದ ಸಮುದ್ರಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯವಿದೆ. ಇದು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಕೊಳೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊಳೆಯಲಿ. ಈ ನದಿಯು ಭಕ್ತಿಯ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಪವಿತ್ರ ಆತ್ಮಗಳ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರೀತಿಯೇ ಆ ನೀರಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ದೈವಿಕ ಪ್ರೀತಿಯು ಬಹಳ ಅಪರೂಪವಾದದ್ದು. ಇದು ದೊಡ್ಡ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನೂ ಮುರಿಯಬಲ್ಲದು. ಏಳು ಸಮುದ್ರಗಳು ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ಬಂಧನಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಭಕ್ತಿಯು ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ಬಂಧನಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಜವಾದ ಪ್ರೀತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಅವುಗಳನ್ನು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಜಲಚ್ಯುತಾಚ್ಯುತಾಂಗರಾಗಲಂಪಟಾಲಿಶಾಲಿನೀ
ವಿಲೋಲರಾಧಿಕಾಕಚಾಂತಚಂಪಕಾಲಿಮಾಲಿನೀ।
ಸದಾವಗಾಹನಾವತೀರ್ಣಭರ್ತೃಭೃತ್ಯನಾರದಾ
ಧುನೋತು ನೋ ಮನೋಮಲಂ ಕಲಿಂದನಂದಿನೀ ಸದಾ।
ಈಗ ಕವಿಯು ಒಂದು ಸಜೀವ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಮುಂದೆ ಇಡುತ್ತಾನೆ. ಕೃಷ್ಣನ ಸುಗಂಧ ಲೇಪನಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುತ್ತವೆ. ದುಂಬಿಗಳ ಗುಂಪು ಆ ಸಿಹಿ ವಾಸನೆಯ ಹಿಂದೆ ಬರುತ್ತವೆ. ನೀರಿನ ಆಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾಧೆಯ ಕೂದಲು ಬಿಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅವಳ ಕೂದಲಿನಿಂದ ಹಳದಿ ಸಂಪಿಗೆ ಹೂವುಗಳು ಬೀಳುತ್ತವೆ. ಅವು ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಬಹಳ ಸುಂದರವಾಗಿ ತೇಲುತ್ತವೆ. ನಾರದ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಇತರ ದೊಡ್ಡ ಭಕ್ತರೂ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ನದಿ ನಮ್ಮ ಅಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧ ಮಾಡಲಿ. ಸುಗಂಧವು ಒಳ್ಳೆಯತನದ ಶಾಶ್ವತ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಪವಿತ್ರವಾದ ಕೆಲಸಗಳು ತಮ್ಮ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಸಿಹಿ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಬಿಡುತ್ತವೆ. ದುಂಬಿಗಳು ನಿಜವಾದ ದೈವಿಕ ಸಿಹಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸೂ ಈ ದುಂಬಿಗಳಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಅದು ನಿಜವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಆನಂದವನ್ನು ಹುಡುಕಬೇಕು. ಶುದ್ಧವಾದ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಋಷಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳು ಸಾಧುಗಳ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಯಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎಳೆಯುತ್ತವೆ. ಅವು ನಮ್ಮನ್ನು ದೇವರ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತವೆ.
ಸದೈವ ನಂದಿನಂದಕೇಲಿಶಾಲಿಕುಂಜಮಂಜುಲಾ
ತಟೋತ್ಥಫುಲ್ಲಮಲ್ಲಿಕಾಕದಂಬರೇಣುಸೂಜ್ಜ್ವಲಾ।
ಜಲಾವಗಾಹಿಣಾಂ ನೃಣಾಂ ಭವಾಬ್ಧಿಸಿಂಧುಪಾರದಾ
ಧುನೋತು ನೋ ಮನೋಮಲಂ ಕಲಿಂದನಂದಿನೀ ಸದಾ।
ಈ ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕವು ಸುಂದರವಾದ ನದಿಯ ದಡಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಹಸಿರಾದ ಕಾಡುಗಳಿವೆ. ಕೃಷ್ಣನು ಆ ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷವಾಗಿ ಆಡುತ್ತಾನೆ. ದಡದಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂವುಗಳು ಅರಳುತ್ತವೆ. ಕದಂಬ ಮರಗಳು ತಮ್ಮ ಹಳದಿ ಪರಾಗವನ್ನು ಉದುರಿಸುತ್ತವೆ. ಆ ಪರಾಗವು ನೀರನ್ನು ಬಹಳ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಜನರು ಈ ಪವಿತ್ರ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ನದಿ ಅವರನ್ನು ಜೀವನದ ಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಶುದ್ಧ ಮಾಡಲಿ. ನದಿಯ ದಡಗಳು ಸಂತೋಷದ ತಾಣಗಳಾಗಿವೆ. ಅವು ದೈವಿಕ ಲೀಲೆಗಳ ಮಹಾನ್ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಅರಳಿದ ಹೂವುಗಳು ಎಚ್ಚರಗೊಂಡ ಆತ್ಮದ ಸಂಕೇತವಾಗಿವೆ. ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು ಎಂದರೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುವುದು. ಜೀವನದ ಸಾಗರವು ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದು ಮತ್ತು ಭಯಾನಕವಾದದ್ದು. ನದಿಯು ಒಂದು ಸುರಕ್ಷಿತ ದೋಣಿಯಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಭವಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಲು ಶುದ್ಧವಾದ ಮನಸ್ಸು ಬೇಕು. ಸಂಪೂರ್ಣ ಶರಣಾಗತಿಯು ನಮ್ಮನ್ನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮುಕ್ತಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.
ಮುರಾರಿಕಾಯಕಾಲಿಮಾ-
ಲಲಾಮವಾರಿಧಾರಿಣೀ
ತೃಣೀಕೃತತ್ರಿವಿಷ್ಟಪಾ ತ್ರಿಲೋಕಶೋಕಹಾರಿಣೀ.
ಮನೋನುಕೂಲಕೂಲಕುಂಜ-
ಪುಂಜಧೂತದುರ್ಮದಾ
ಧುನೋತು ನೋ ಮನೋಮಲಂ ಕಲಿಂದನಂದಿನೀ ಸದಾ.
ಮಲಾಪಹಾರಿವಾರಿಪೂರಿ-
ಭೂರಿಮಂಡಿತಾಮೃತಾ
ಭೃಶಂ ಪ್ರವಾತಕಪ್ರಪಂಚನಾತಿ-
ಪಂಡಿತಾನಿಶಾ.
ಸುನಂದನಂದಿನಾಂಗ-
ಸಂಗರಾಗರಂಜಿತಾ ಹಿತಾ
ಧುನೋತು ನೋ ಮನೋಮಲಂ ಕಲಿಂದನಂದಿನೀ ಸದಾ.
ಲಸತ್ತರಂಗಸಂಗ-
ಧೂತಭೂತಜಾತಪಾತಕಾ
ನವೀನಮಾಧುರೀಧುರೀಣ-
ಭಕ್ತಿಜಾತಚಾತಕಾ.
ತಟಾಂತವಾಸದಾಸ-
ಹಂಸಸಂವೃತಾಹ್ನಿಕಾಮದಾ
ಧುನೋತು ನೋ ಮನೋಮಲಂ ಕಲಿಂದನಂದಿನೀ ಸದಾ.
ವಿಹಾರರಾಸಖೇದಭೇದ-
ಧೀರತೀರಮಾರುತಾ
ಗತಾ ಗಿರಾಮಗೋಚರೇ ಯದೀಯನೀರಚಾರುತಾ.
ಪ್ರವಾಹಸಾಹಚರ್ಯಪೂತ-
ಮೇದಿನೀನದೀನದಾ
ಧುನೋತು ನೋ ಮನೋಮಲಂ ಕಲಿಂದನಂದಿನೀ ಸದಾ.
ತರಂಗಸಂಗ-
ಸೈಕತಾಂತರಾತಿತಂ ಸದಾಸಿತಾ
ಶರನ್ನಿಶಾಕರಾಂಶು-
ಮಂಜುಮಂಜರೀ ಸಭಾಜಿತಾ.
ಭವಾರ್ಚನಾಪ್ರಚಾರುಣಾ-
ಮ್ಬುನಾಧುನಾ ವಿಶಾರದಾ
ಧುನೋತು ನೋ ಮನೋಮಲಂ ಕಲಿಂದನಂದಿನೀ ಸದಾ.
ಜಲಾಂತಕೇಲಿಕಾರಿ-
ಚಾರುರಾಧಿಕಾಂಗರಾಗಿಣೀ
ಸ್ವಭರ್ತ್ತುರನ್ಯದುರ್ಲಭಾಂಗ-
ತಾಂಗತಾಮ್ಶಭಾಗಿನೀ.
ಸ್ವದತ್ತಸುಪ್ತಸಪ್ತಸಿಂಧು-
ಭೇದಿನಾತಿಕೋವಿದಾ
ಧುನೋತು ನೋ ಮನೋಮಲಂ ಕಲಿಂದನಂದಿನೀ ಸದಾ.
ಜಲಚ್ಯುತಾಚ್ಯುತಾಂಗ-
ರಾಗಲಂಪಟಾಲಿಶಾಲಿನೀ
ವಿಲೋಲರಾಧಿಕಾಕಚಾಂತ-
ಚಂಪಕಾಲಿಮಾಲಿನೀ.
ಸದಾವಗಾಹನಾವತೀರ್ಣ-
ಭರ್ತೃಭೃತ್ಯನಾರದಾ
ಧುನೋತು ನೋ ಮನೋಮಲಂ ಕಲಿಂದನಂದಿನೀ ಸದಾ.
ಸದೈವ ನಂದಿನಂದಕೇಲಿ-
ಶಾಲಿಕುಂಜಮಂಜುಲಾ
ತಟೋತ್ಥಫುಲ್ಲಮಲ್ಲಿಕಾ-
ಕದಂಬರೇಣುಸೂಜ್ಜ್ವಲಾ.
ಜಲಾವಗಾಹಿಣಾಂ ನೃಣಾಂ ಭವಾಬ್ಧಿಸಿಂಧುಪಾರದಾ
ಧುನೋತು ನೋ ಮನೋಮಲಂ ಕಲಿಂದನಂದಿನೀ ಸದಾ.
Other stotras
