വീര നരസിംഹ അഷ്ടക സ്തോത്രം
ഉഗ്രമത്യുഗ്രമുഗ്രോഗ്രം ശത്രുസംഹാരതത്പരം .
പാലിതാശേഷലോകേശം നാരസിംഹം നമാമ്യഹം ..
'ഉഗ്രനും, അതീവ ഉഗ്രനും, ഉഗ്രന്മാരിൽ ഉഗ്രനും, ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്നതിൽ തത്പരനും, സകല ലോകങ്ങളുടെയും ഈശ്വരനുമായ നരസിംഹത്തെ ഞാൻ നമിക്കുന്നു.'
നരസിംഹമൂർത്തിയുടെ ഭയാനകമായ രൂപത്തെയാണ് ഈ ശ്ലോകം വർണ്ണിക്കുന്നത്. ഹിരണ്യകശിപുവിനെ നിഗ്രഹിക്കാൻ വേണ്ടിയെടുത്ത ആ രൂപം ശത്രുക്കൾക്ക് ഭയങ്കരവും ഭക്തർക്ക് അഭയവുമാണ്. 'ഉഗ്രം' എന്ന വാക്ക് ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ശക്തിയെയും രൗദ്രഭാവത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
സ്വഭക്തേ യസ്യ വാത്സല്യമംബോധിരിവ വിദ്യതേ .
വീരം വിഷ്ണ്വവതാരം തം നാരസിംഹം നമാമ്യഹം ..
'തന്റെ ഭക്തരിൽ സമുദ്രം പോലെ വാത്സല്യം ചൊരിയുന്നവനും, ധീരനും, വിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരവുമായ ആ നരസിംഹത്തെ ഞാൻ നമിക്കുന്നു.'
നരസിംഹമൂർത്തിയുടെ ഭക്തവാത്സല്യത്തെയാണ് ഇവിടെ പ്രകീർത്തിക്കുന്നത്. പ്രഹ്ളാദനോടുള്ള സ്നേഹവും വാത്സല്യവുമാണ് ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലം. ഭക്തരെ കാത്തുരക്ഷിക്കുന്നതിനായി ഏത് രൂപവും സ്വീകരിക്കാൻ ഭഗവാൻ തയ്യാറാണ് എന്ന് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
മഹാവിഷ്ണും മഹീപാലം ഭയഹാരിണമുത്തമം .
അനുത്തമദിഷ്ടാന്തം നാരസിംഹം നമാമ്യഹം ..
'മഹാവിഷ്ണുവും, ഭൂമിയുടെ പാലകനും, ഭയങ്ങളെ ഇല്ലാതാക്കുന്നവരിൽ ഉത്തമനും, അനുപമമായ ദൃഷ്ടാന്തവുമായ നരസിംഹത്തെ ഞാൻ നമിക്കുന്നു.'
വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രധാന അവതാരങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് നരസിംഹം. ലോകത്തെ ദുഷ്ടശക്തികളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്നവനാണ് ഭഗവാൻ. ഹിരണ്യകശിപുവിനെ വധിച്ച് പ്രഹ്ലാദനെയും ലോകത്തെയും ഭയത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിച്ചത് ഇതിന് ഉദാഹരണമാണ്.
ജ്വലന്തം ജഗതാമീശം ഭക്തചിത്താബ്ജസംസ്ഥിതം .
ദൃപ്തരിപ്രാണസംഹാരിനാരസിംഹം നമാമ്യഹം ..
'ജ്വലിക്കുന്നവനും, ലോകങ്ങളുടെ ഈശ്വരനും, ഭക്തരുടെ ഹൃദയകമലത്തിൽ വസിക്കുന്നവനും, അഹങ്കാരികളായ ശത്രുക്കളുടെ പ്രാണനെ സംഹരിക്കുന്നവനുമായ നരസിംഹത്തെ ഞാൻ നമിക്കുന്നു.'
നരസിംഹത്തിന്റെ ഉഗ്രരൂപത്തെയും ഭക്തഹൃദയങ്ങളിലെ സാന്നിധ്യത്തെയും ഒരുമിച്ച് പറയുന്ന ശ്ലോകമാണിത്. ഹിരണ്യകശിപുവിനെപ്പോലുള്ള ദുഷ്ടരുടെ അഹങ്കാരം നശിപ്പിക്കുന്നവനാണ് ഭഗവാൻ.
സർവതോമുഖമവ്യക്തം നഖാസ്ത്രം തീക്ഷ്ണലോചനം .
സർവാമർത്യേഷ്വപി ശ്രേഷ്ഠം നാരസിംഹം നമാമ്യഹം ..
'എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും മുഖമുള്ളവനും (സർവവ്യാപി), അവ്യക്തനും, നഖങ്ങൾ ആയുധമാക്കിയവനും, തീക്ഷ്ണമായ കണ്ണുകളുള്ളവനും, എല്ലാ ദേവന്മാരിലും ശ്രേഷ്ഠനുമായ നരസിംഹത്തെ ഞാൻ നമിക്കുന്നു.'
ഹിരണ്യകശിപുവിന് ലഭിച്ച വരങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് (പകലോ രാത്രിയോ, അകത്തോ പുറത്തോ, മനുഷ്യനോ മൃഗമോ അല്ലാത്ത രൂപം) നരസിംഹമൂർത്തി സ്വീകരിച്ച രൂപത്തെയാണ് ഇത് വർണ്ണിക്കുന്നത്. നഖങ്ങൾ ആയുധമാക്കി എന്നതാണ് ഇതിൽ പ്രധാനം.
ഭീഷണം ഭക്തചിത്തസ്ഥം ഭൂമൗ സർവജനൈർനുതം .
താപത്രയപ്രഹന്താരം നാരസിംഹം നമാമ്യഹം ..
'ഭയങ്കരനായവനും, ഭക്തരുടെ മനസ്സിൽ കുടികൊള്ളുന്നവനും, ഭൂമിയിൽ സകല ജനങ്ങളാലും സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നവനും, താപത്രയങ്ങളെ ഇല്ലാതാക്കുന്നവനുമായ നരസിംഹത്തെ ഞാൻ നമിക്കുന്നു.'
ആധ്യാത്മികം, ആധിഭൗതികം, ആധിദൈവികം എന്നീ മൂന്ന് താപങ്ങളിൽ (ദുരിതങ്ങൾ) നിന്ന് ഭക്തരെ മോചിപ്പിക്കുന്നവനാണ് നരസിംഹമൂർത്തി. ഭഗവാന്റെ ഭയങ്കരമായ രൂപം ദുഷ്ടരെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ഭക്തർക്ക് ആശ്വാസം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഭദ്രം ഭയങ്കരം ഭീതിഹാരിണം ഭൂസുരാശ്രയം .
സ്തംഭോദ്ഭവം മഹാവീരം നാരസിംഹം നമാമ്യഹം ..
'മംഗളദായകനും, ഭയങ്കരനും, ഭയങ്ങളെ ഇല്ലാതാക്കുന്നവനും, ബ്രാഹ്മണർക്ക് ആശ്രയമായവനും, തൂണിൽ നിന്ന് ഉദ്ഭവിച്ച മഹാവീരനുമായ നരസിംഹത്തെ ഞാൻ നമിക്കുന്നു.'
പ്രഹ്ളാദന്റെ വിളികേട്ട് തൂണിൽ നിന്ന് നരസിംഹമൂർത്തി അവതരിച്ച കഥയാണ് ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം. ഭക്തന്റെ രക്ഷയ്ക്കായി ഏത് പ്രതിബന്ധത്തെയും ഭേദിച്ച് പ്രത്യക്ഷനാകുന്ന ഭഗവാന്റെ ശക്തിയെ ഇത് വർണ്ണിക്കുന്നു.
മൃത്യുമൃത്യും മഹേശാനം സർവദാ സ്തുത്യമുത്തമം .
മഹാജ്വാലം മഹീപാലം നാരസിംഹം നമാമ്യഹം ..
'മൃത്യുവിനു പോലും മൃത്യുവായവനും, മഹേശ്വരനും, എപ്പോഴും സ്തുതിക്കപ്പെടാൻ അർഹനായവനും, വലിയ ജ്വാലയുള്ളവനും, ഭൂമിയുടെ പാലകനുമായ നരസിംഹത്തെ ഞാൻ നമിക്കുന്നു.'
മൃത്യുവിനെ പോലും ജയിക്കുന്ന പരമശക്തിയാണ് നരസിംഹമൂർത്തി. കാലൻ പോലും ഭഗവാന്റെ ശക്തിക്ക് മുന്നിൽ ഒന്നുമല്ല എന്ന് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ലോകത്തെ സംരക്ഷിക്കുകയും ദുഷ്ടശക്തികളെ നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ശക്തിയാണ് നരസിംഹം.
ഉഗ്രമത്യുഗ്രമുഗ്രോഗ്രം ശത്രുസംഹാരതത്പരം .
പാലിതാശേഷലോകേശം നാരസിംഹം നമാമ്യഹം ..
സ്വഭക്തേ യസ്യ വാത്സല്യമംബോധിരിവ വിദ്യതേ .
വീരം വിഷ്ണ്വവതാരം തം നാരസിംഹം നമാമ്യഹം ..
മഹാവിഷ്ണും മഹീപാലം ഭയഹാരിണമുത്തമം .
അനുത്തമദിഷ്ടാന്തം നാരസിംഹം നമാമ്യഹം ..
ജ്വലന്തം ജഗതാമീശം ഭക്തചിത്താബ്ജസംസ്ഥിതം .
ദൃപ്തരിപ്രാണസംഹാരിനാരസിംഹം നമാമ്യഹം ..
സർവതോമുഖമവ്യക്തം നഖാസ്ത്രം തീക്ഷ്ണലോചനം .
സർവാമർത്യേഷ്വപി ശ്രേഷ്ഠം നാരസിംഹം നമാമ്യഹം ..
ഭീഷണം ഭക്തചിത്തസ്ഥം ഭൂമൗ സർവജനൈർനുതം .
താപത്രയപ്രഹന്താരം നാരസിംഹം നമാമ്യഹം ..
ഭദ്രം ഭയങ്കരം ഭീതിഹാരിണം ഭൂസുരാശ്രയം .
സ്തംഭോദ്ഭവം മഹാവീരം നാരസിംഹം നമാമ്യഹം ..
മൃത്യുമൃത്യും മഹേശാനം സർവദാ സ്തുത്യമുത്തമം .
മഹാജ്വാലം മഹീപാലം നാരസിംഹം നമാമ്യഹം ..
Other stotras
