ജ്ഞാനത്തിൻ്റെ ഇറക്കം: യയാതിയും അഷ്ടകനും തമ്മിലുള്ള സംവാദം

ജ്ഞാനത്തിൻ്റെ ഇറക്കം: യയാതിയും അഷ്ടകനും തമ്മിലുള്ള സംവാദം

ഈ കഥ ആരംഭിക്കുന്നത് രാജാവ് യയാതിയോടെയാണ്. യയാതി ജീവിതം മുഴുവൻ ധര്‍മം പാലിച്ചു, ദാനം-പുണ്യം ചെയ്തു, കഠിന തപസ്സും അനുഷ്ഠിച്ചു. ഒടുവിൽ അദ്ദേഹം സ്വര്‍ഗ്ഗത്തെത്തി, ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം ദേവസഭയിൽ വസിച്ചു.
എന്നാൽ അവിടെയായിരുന്നു എല്ലാം മറിഞ്ഞത്. യയാതിയുടെ ഉള്ളിൽ അഹങ്കാരം ഉണര്‍ന്നു. ഭൂമിയിലും സ്വര്‍ഗ്ഗത്തിലും തന്നെപോലെ ആരും തപസ്സു ചെയ്തിട്ടില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ആ അഹങ്കാരമാണ് അദ്ദേഹത്തി തപസ്സിൻ്റെ ഫലം കത്തിച്ചുകളഞ്ഞത്. അതേ നിമിഷം അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പതനം ആരംഭിച്ചു.

സ്വര്‍ഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് വീഴുമ്പോഴും യയാതി നടുക്ക് ആകാശത്തിൽ തന്നെ തൂങ്ങിക്കിടന്നു. അവിടെയാണ് നാല് മഹാ ഋഷിമാർ അദ്ദേഹത്തെ സമീപിച്ചത്: അഷ്ടകൻ , പ്രതര്‍ദനൻ , വസുമനസ്, ശിവി.
ഇവരിൽ അഷ്ടകൻ മുഖ്യ സംഭാഷകനായി. പുണ്യം, പരലോകം, ജീവിതധര്‍മം, ആത്മാവിൻ്റെ യാത്ര തുടങ്ങിയ ആഴമുള്ള രഹസ്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാനായി അദ്ദേഹം വീഴുന്ന രാജാവിനോട് ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിച്ചു.

പവിത്ര സംവാദം
ഈ സംവാദം ആദ്യം യയാതിയുടെ തിരിച്ചറിയലിൽ നിന്ന് തുടങ്ങുകയും, പിന്നെ ക്രമേണ പ്രപഞ്ചത്തിൻ്റെ ഏറ്റവും ആഴമുള്ള സത്യങ്ങളിലേക്കും എത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

അഷ്ടകൻ : ഹേ തേജസ്സുള്ളവനേ, നീ സ്വര്‍ഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് അസ്തമിക്കുന്ന സൂര്യനെപ്പോലെ വീഴുന്നു. നിൻ്റെ രൂപം രാജാവിൻ്റെ താണ്; എന്നിട്ടും നിന്നെ പുറന്തള്ളുന്നു. നീ ആരാണ്? ഏതു പാപത്തിനാലാണ് ഇന്ദ്രൻ നിന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചത്?
യയാതി: ഞാൻ നഹുഷൻ്റെ പുത്രൻ യയാതിയാണ്. എൻ്റെ പതനം എൻ്റെ സ്വന്തം വാക്കുകളുടെ അഹങ്കാര മദത്തിൽ നിന്നാണ്. ദേവസഭയിൽ ഞാൻ എൻ്റെ തപസ്സാണ് എല്ലാറ്റിലും മേലെന്ന് പറഞ്ഞു. ആ അഹങ്കാരമാണ് എൻ്റെ പുണ്യം തീര്‍ത്തത്; അതിനാൽ ഞാൻ വീഴുന്നു.

പുണ്യം തീര്‍ന്നാൽ ജീവൻ എവിടേക്ക് പോകുന്നു?
അഷ്ടകൻ : നീ പുണ്യവും അതിൻ്റെ നഷ്ടവും പറയുന്നു. ഒരാളുടെ പുണ്യം തീര്‍ന്നാൽ അവൻ സ്വര്‍ഗ്ഗം വിട്ട് എവിടേക്ക് പോകുന്നു? പിന്നെ അവൻ ശരീരത്തിലേക്ക് എങ്ങനെ പ്രവേശിക്കുന്നു?
യയാതി: കേൾക്കു ഋഷിമാരെ, വീണുപോയ ആത്മാവ് കുറേ സമയം ലോകങ്ങള്‍ക്കിടയിലെ അന്തരീക്ഷത്തിൽ നിലകൊള്ളും. പിന്നെ അത് വിത്തുപോലെ ആദ്യം വെള്ളത്തിൽ , പിന്നെ സസ്യങ്ങളിൽ , പിന്നെ ഭക്ഷണത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു. ആ ഭക്ഷണം ഒരു പുരുഷൻ കഴിക്കുന്നു; ആ പുരുഷൻ്റെ വീര്യത്തിലൂടെ ആത്മാവ് ഗര്‍ഭത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ച് പുതിയ ജന്മം ആരംഭിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ യാത്ര വീണ്ടും തുടങ്ങുന്നു.

ആരാണ് യഥാര്‍ഥത്തിൽ ദൈവത്തെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നത്?
അഷ്ടകൻ : ജീവിതത്തിന് പല വഴികൾ ഉണ്ട്. യഥാര്‍ഥത്തിൽ ദൈവത്തെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നത് ആര്?
യയാതി: സുഖത്തിലും ദുഖത്തിലും ഒരുപോലെ നിലകൊള്ളുന്നവൻ . ഭയത്തിൽ വിറയ്ക്കാത്തവനും, മറ്റുള്ളവര്‍ക്കു ഭയം ഉണ്ടാക്കാത്തവനും യഥാര്‍ഥ ബ്രാഹ്മണൻ , ജന്മം കൊണ്ടല്ല; ആഗ്രഹത്തിൻ്റെ അഗ്നി അണച്ചവനും, എല്ലാ ജീവികളിലും ആത്മാവിനെ കാണുന്നവനും ആണ്.

കഠിന സമയത്ത് ശാന്തമായി എങ്ങനെയിരിക്കും?
അഷ്ടകൻ : ഒരു വലിയ ഉയരത്തിൽ നിന്ന് വീഴുമ്പോൾ അല്ലെങ്കിൽ ജീവിതം മുഴുവൻ സമ്പാദിച്ചത് നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ സാധാരണ മനുഷ്യൻ ദുഖത്തിൽ മുങ്ങും. നീ ഈ പതനത്തിലും ഇങ്ങനെ ശാന്തനായി എങ്ങനെയിരിക്കുന്നു?
യയാതി: ജ്ഞാനി അറിയും: സന്തോഷം എന്നും നിലനില്‍ക്കില്ല; അതുപോലെ ദുഖവും എന്നും നിലനില്‍ക്കില്ല. ഞാൻ ദുഖിക്കുന്നില്ല; ഞാൻ വിതച്ചത് തന്നെയാണ് കൊയ്യുന്നത് എന്ന് എനിക്ക് അറിയാം. കഴിഞ്ഞതിനെക്കുറിച്ച് വിഷമിക്കുന്നത് വർത്തമാനം നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്നതാണ്. ഉയർച്ചയെ സ്വീകരിച്ചതുപോലെ വീഴ്ചയെയും ഗൗരവത്തോടെ സ്വീകരിക്കണം.

സുഖത്തിൻ്റെ രഹസ്യം എന്ത്?
അഷ്ടകൻ : മനുഷ്യർ ജീവിതം മുഴുവൻ സുഖം തേടുന്നു, ദുഖത്തിൽ നിന്ന് ഓടുന്നു. മാറാത്ത ശാന്തി ലഭിക്കാൻ ഒരു വഴി ഉണ്ടോ?
യയാതി: സുഖം വസ്തുക്കളിൽ അല്ല; ആഗ്രഹം ഇല്ലായ്മയിലാണ്. അനവധി ആഗ്രഹനദികൾ ഒഴുകിയെത്തിയാലും കുലുങ്ങാത്ത സമുദ്രം പോലുള്ളവൻ ശാന്തി ലഭിക്കും. സംതൃപ്തിയാകുന്നു ഏറ്റവും വലിയ സമ്പത്ത്. സംതൃപ്തി ഇല്ലെങ്കിൽ രാജാവും ഭിക്ഷക്കാരനാണ്.

കാഴ്ചയ്ക്കായി ചെയ്യുന്ന നന്മ പുണ്യമാകുമോ?
അഷ്ടകൻ : പലരും മറ്റുള്ളവർ കാണാൻവേണ്ടി ദാനം-ധര്‍മം ചെയ്യുന്നു. അത് യഥാര്‍ഥ പുണ്യമാകുമോ?
യയാതി: പ്രതിഫലം പ്രതീക്ഷിച്ചോ അഹങ്കാരത്തോടെ ചെയ്തോ നല്‍കുന്ന ദാനം പാറയിൽ വിത്ത് എറിയുന്നതുപോലെയാണ്. യഥാര്‍ഥ നന്മ ശബ്ദമില്ലാതെ നടക്കും. ഞാൻ വലിയ കാര്യം ചെയ്തു എന്ന് പറയുന്ന നിമിഷം തന്നെ ആ പുണ്യം കുറഞ്ഞു തുടങ്ങും. വിനയം ആണ് പുണ്യത്തെ പിടിച്ചു നില്‍ക്കുന്ന പാത്രം; വിനയം ഇല്ലെങ്കിൽ പുണ്യം ചോര്‍ന്ന് പോകും.

മരണം-പുനര്‍ജന്മ ഭയം എങ്ങനെ മാറും?
അഷ്ടകൻ : സാധാരണ മനുഷ്യർ ശ്വാസം നിലച്ചാൽ പിന്നെ എന്താകും എന്ന് ഭയപ്പെടുന്നു. ഈ ഭയസമുദ്രം കടക്കാൻ ഉപായമുണ്ടോ?
യയാതി: മരണം ആത്മാവിന് വസ്ത്രം മാറ്റുന്നതുപോലെ ആണ്. പഴയ വസ്ത്രം മാറ്റി പുതിയത് ധരിക്കുമ്പോൾ നാം ഭയപ്പെടുന്നില്ല; അതുപോലെ പഴകിയ ശരീരം വിട്ടുപോകുമ്പോഴും ആത്മാവ് ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല. സത്യം, അഹിംസ എന്നിവ പാലിച്ചുള്ള ജീവിതം ആ യാത്രയെ മൃദുവാക്കും. ആസക്തിയുള്ളിടത്താണ് ഭയം ഉണ്ടാകുന്നത്.

സംവാദത്തിൻ്റെ കേന്ദ്രം: യഥാര്‍ഥ കാര്യങ്ങൾ
ഈ സംവാദം പല അധ്യായങ്ങൾ വരെ നീളുകയും ആഴമുള്ള വിഷയങ്ങളെ സ്പര്‍ശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു:
അഹങ്കാരത്തിൻ്റെ സ്വഭാവം: സ്വയം പുകഴ്ത്തൽ കൊണ്ടാണ് തൻ്റെ പതനം ഉണ്ടായതെന്ന് യയാതി സമ്മതിക്കുന്നു. അഹങ്കാരം ഒരു തീപോലെ പുണ്യഫലങ്ങൾ കത്തിച്ചുകളയും.
നാല് ആശ്രമധര്‍മം: ഗൃഹസ്ഥൻ ഉദാരനാകണം, ബ്രഹ്മചാരിക്ക് നിയന്ത്രണം വേണം, വാനപ്രസ്ഥന് തപസ്സ് വേണം. എന്നാൽ സന്യാസി ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ അടക്കി, സത്യത്തിനേ മാത്രം സ്വന്തമാക്കണം .
ആത്മാവിൻ്റെ പുനര്‍ജന്മം: ജീവൻ എങ്ങനെ ഒരു ശരീരത്തിൽ നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്കു പോകുന്നു, ജീവിതചക്രം എങ്ങനെ തുടര്‍ന്നു നില്‍ക്കുന്നു എന്ന് യയാതി വിശദീകരിക്കുന്നു.

ഇന്നത്തെ ജീവിതത്തിൽ ഇതിൻ്റെ പ്രയോഗം
ധൈര്യം: യയാതി പതനത്തിൽ പോലും ദുഖത്തിൽ മുങ്ങാത്തത് മനസ്സിനെ കരുത്താക്കുന്ന വലിയ പാഠമാണ്.
ജാഗ്രതയുള്ള ജീവിതം: ആഗ്രഹം കുറയ്ക്കാനുള്ള ഉപദേശം മനസ്സിൻ്റെ സമാധാനത്തോട് നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടു നില്‍ക്കുന്നു.
സ്വഭാവശുദ്ധി: കാഴ്ചയ്ക്കായുള്ള ഭക്തിയും കാഴ്ചയ്ക്കായുള്ള നന്മയും സൂക്ഷിക്കണം എന്ന പാഠം ഇന്നത്തെ കാലത്ത് വളരെ പ്രസക്തമാണ്.

നൈതിക സന്ദേശം
കഥയുടെ അവസാനം നാല് ഋഷിമാരും തങ്ങളുടേതായ പുണ്യശക്തി യയാതിക്ക് അര്‍പ്പിക്കുന്നു, അദ്ദേഹം വീണ്ടും സ്വര്‍ഗ്ഗം നേടാനായി. ഇതിൽ നിന്ന് ചില ശക്തമായ സന്ദേശങ്ങൾ പുറത്തുവരുന്നു:
വിനയം ഏറ്റവും വലിയ പുണ്യം: വലിയ തപസ്സുകാരനും അഹങ്കാരം വന്നാൽ വീഴും.
സത്സംഗത്തിന്റെ ശക്തി: യയാതിയുടെ പതനം പോലും സത്സംഗമായി മാറി; അവിടെ കിട്ടിയ കൂട്ടായ്മ അദ്ദേഹത്തെ ഉള്ളിൽ നിന്ന് ഉയര്‍ത്തി.
ആഗ്രഹത്തെ മറികടക്കൽ : ശാന്തി സ്വര്‍ഗ്ഗത്തിലെ നേട്ടങ്ങളിൽ അല്ല; അഹങ്കാരത്തിൻ്റെ വിസര്‍ജനത്തിലാണ് .
നിഷ്കാമ സഹായം: ഋഷിമാർ തങ്ങളുടെ പുണ്യം പോലും നല്‍കുന്നത് ഞാൻ ഇല്ലാത്ത ഏറ്റവും ഉന്നത ഉദാരതയാണ്.

ഉപസംഹാരം
മത്സ്യപുരാണത്തിലെ യയാതി-അഷ്ടക സംവാദം വെറും കഥയല്ല. അത് മനുഷ്യജീവിതത്തിൻ്റെ കണ്ണാടിയാണ്. ആത്മീയ വളര്‍ച്ച ഒരു പുരസ്‌കാരം അല്ല; അത് ഒരു നിലയാണ്.
അവസാനം യയാതി ഋഷിമാരുടെ പുണ്യം കൊണ്ടുമാത്രമല്ല, സ്വന്തം ബോധവും ജാഗ്രതയും കൊണ്ടും ഉയര്‍ത്തപ്പെടുന്നു. അദ്ദേഹം വീണ്ടും സ്വര്‍ഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; പക്ഷേ ഇനി അഹങ്കാരമുള്ള രാജാവായി അല്ല, വിനയവും ബോധവും ഉള്ളവനായി.

Ramaswamy Sastry and Vighnesh Ghanapaathi