ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಗಣಪತಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಭಕ್ತರು ಕೈಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡವಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಕಿವಿ ಹಿಡಿದು ಬಸ್ಕಿ ಹೊಡೆಯುವುದನ್ನು ನಾವು ನೋಡುತ್ತೇವೆ. ಇದನ್ನು 'ತೊಪ್ಪುಕರಣಂ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಯಾಮದಂತೆ ಕಂಡರೂ, ಇದರ ಹಿಂದೆ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಅಳಿಸಿ ವಿನಯವನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಒಂದು ಸುಂದರ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯಿದೆ.
ಪುರಾಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗಜಮುಖನೆಂಬ ಅಸುರನಿದ್ದನು. ಆನೆಯ ಮುಖವಿದ್ದ ಈತ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಶಿವನಿಂದ 'ಸಾವಿಲ್ಲದ ವರ' ಪಡೆದಿದ್ದನು. ವರದಿಂದ ಮದವೇರಿದ ಗಜಮುಖನು ದೇವಲೋಕದ ಮೇಲೆ ದಂಡೆತ್ತಿ ಹೋಗಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ತಂದುಕೊಂಡನು. ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಲೆಂದೇ ಆತ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಿದ್ದನು. ಅದೇನೆಂದರೆ, ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರೂ ಪ್ರತಿದಿನ ಅವನ ಮುಂದೆ ಬಂದು ಕಿವಿ ಹಿಡಿದು ನೂರಾರು ಬಾರಿ ಬಸ್ಕಿ ಹೊಡೆಯಬೇಕು! ಅಸಹಾಯಕರಾದ ದೇವತೆಗಳು ಈ ಅವಮಾನವನ್ನು ಸಹಿಸುತ್ತಾ ದಿನಗಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೊನೆಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಶಿವನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಷ್ಟವನ್ನು ತೋಡಿಕೊಂಡರು.
ದೇವತೆಗಳ ಸಂಕಷ್ಟ ನೀಗಿಸಲು ಶಿವನು ತನ್ನ ಪುತ್ರನಾದ ವಿನಾಯಕನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು. ಗಣಪತಿಯು ಗಜಮುಖನಿಗೆ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಅಹಂಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಅಸುರನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾದನು. ಗಣೇಶ ಮತ್ತು ಗಜಮುಖನ ನಡುವೆ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು. ಅಸುರನ ಮಾಯಾಶಕ್ತಿಗಳು ಗಣೇಶನ ಮುಂದೆ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಗೆ ಗಣಪತಿಯು ತನ್ನ ಒಂದು ದಂತವನ್ನೇ ಮುರಿದು ಮಂತ್ರಿಸಿ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಅವನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.
ಗಣೇಶನ ಅಪ್ರತಿಮ ಶಕ್ತಿಗೆ ಹೆದರಿದ ಗಜಮುಖನು ತನ್ನ ಪ್ರಾಣ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಇಲಿಯ ರೂಪ ತಾಳಿ ಭೂಮಿಯ ಬಿಲವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಕೊಳ್ಳಲು ಯತ್ನಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಗಣೇಶನ ಮಂತ್ರದಂತವು ಅವನನ್ನು ಬಿಡದೆ ಹಿಡಿದು ತಂದು ಗಣಪತಿಯ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿತು. ಅಸುರನ ಅಹಂಕಾರ ಅಳಿದುಹೋಯಿತು. ಆತ ಗಣೇಶನ ಪಾದಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸಿ, ಸದಾ ಕಾಲ ಆತನ ವಾಹನವಾಗಿ ಸೇವೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು. ಹೀಗೆ ಗಜಮುಖನು ಗಣೇಶನ 'ಮೂಷಿಕ ವಾಹನ'ನಾದನು.
ಗಜಮುಖನು ವಾಹನವಾಗಿ ಬದಲಾದ ಮೇಲೆಯೂ, ದೇವತೆಗಳು ತನಗೆ ಹಿಂದೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಬಸ್ಕಿಯನ್ನು ಈಗಲೂ ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದನು. ಆಗ ನಂದೀಶ್ವರನು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಜೀವನಪಾಠವನ್ನು ಹೇಳಿದನು: 'ಈ ಹಿಂದೆ ನೀವು ರಾಕ್ಷಸನ ಭಯದಿಂದ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಬಸ್ಕಿ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಿರಿ. ಆದರೆ ಈಗ ಜ್ಞಾನದೇವನಾದ ಗಣಪತಿಯ ಮುಂದೆ ನಿಮ್ಮ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ವಿನಯದಿಂದ ಬಸ್ಕಿ ಹೊಡೆಯಿರಿ. ಆಗ ಅದು ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗದೆ, ಭಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗುತ್ತದೆ.' ದೇವತೆಗಳು ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಗಣೇಶನ ಮುಂದೆ ಕಿವಿ ಹಿಡಿದು ಬಸ್ಕಿ ಹೊಡೆಯುವುದು ದೇವಲೋಕ ಮತ್ತು ಭೂಲೋಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿತು.
ಈ 'ತೊಪ್ಪುಕರಣಂ' ಕೇವಲ ಭಕ್ತಿಯ ಆಚರಣೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಇದರಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಲಾಭವೂ ಇದೆ. ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನವು ಇದನ್ನು 'ಸೂಪರ್ ಬ್ರೈನ್ ಯೋಗ' ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಕಿವಿಗಳ ತುದಿಯನ್ನು ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಹಿಡಿದು ಬಸ್ಕಿ ಹೊಡೆಯುವುದರಿಂದ ಮೆದುಳಿನ ಎಡ ಮತ್ತು ಬಲ ಭಾಗಗಳು ಚುರುಕಾಗುತ್ತವೆ, ಏಕಾಗ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಮರಣಶಕ್ತಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ವಿನಯ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲು ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯ ನಮಗೆ ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿದೆ.