ಕಲ್ಲಿನ ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಣ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡಬಹುದೇ?
'ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ದೈವ ಸನ್ನಿಧಾನ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ಜನರನ್ನು ಮೋಸಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಹಣ ಗಳಿಸಲು ಇದು ಇನ್ನೊಂದು ಮಾರ್ಗವಲ್ಲವೇ?' ಎಂದು ಅನೇಕರಿಗೆ ದೇವಾಲಯ ತತ್ವದ ಕುರಿತಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವರು, 'ಮೂರ್ತಿ ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅದು ಏಕೆ ಎದ್ದು ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ?' ಎಂದು ಕೇಳುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೂ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಾಣ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಯು ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದರ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ದೈವಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುವ ದೀರ್ಘ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ.
'ಪ್ರಾಣ' ಎಂದರೆ ಏನು?
'ಪ್ರಾಣ' ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಬಹು ಅರ್ಥಗಳಿವೆ:
ಪ್ರಾಣಿತಿ ಜೀವತಿ ಅನೇನ ಬಹುಕಾಲಂ - ಪ್ರಾಣದಿಂದಾಗಿ ಜೀವಿಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಪ್ರಾಣವಿಲ್ಲದೆ, ಒಂದು ಅಸ್ತಿತ್ವವು ನಿರ್ಜೀವವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಭಕ್ತನು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ದೇವರನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾನೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಭಕ್ತನು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಜೀವ ಕಲ್ಲಿನ ಮುಂದೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲಿ ಏನು ತಪ್ಪಿದೆ? ಅದು ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಕ್ಕಲ್ಲವೇ?
ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ದೈವತ್ವವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಮಾನವ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿಲ್ಲ. ಪರಿಕಲ್ಪನಾತ್ಮಕ ತಿಳುವಳಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಹೆಂಡತಿ, ಗಂಡ, ತಂದೆ ಅಥವಾ ತಾಯಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವಂತೆಯೇ, ವಿಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ದೇವರನ್ನು ನೋಡುವುದು ಮಾನ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವಾಗಿದೆ. ಸಮಾಜವು ಅಂತಹ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆಯೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಮವಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾವು ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತೇವೆ. ಜೀವಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಲು ನಾವು ವೈದ್ಯರನ್ನು ನಂಬುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಅವರ ಆರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪಾತ್ರಗಳು ಪರಿಕಲ್ಪನಾತ್ಮಕ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿಲ್ಲವೇ?
ಯಾರಾದರೂ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ,ಕೆಲವರು
'ಈ ದೇವರು ತುಂಬಾ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ; ನೀವು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಆಸೆಗಳು ಈಡೇರುತ್ತವೆ.' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಬೇರೆಯವರು, 'ಇದು ಒಳಗೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಲ್ಲು' ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.
ಯಾವ ಹೇಳಿಕೆ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಭರವಸೆಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ? ಯಾವುದು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ?
ವಿಗ್ರಹವು ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬುವುದು ಭಕ್ತರ ಹಕ್ಕು, ಮತ್ತು ಆ ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರ ಯಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲ.
'ಪ್ರಾಣ'ದ ಇನ್ನೊಂದು ಅರ್ಥ:
ಸರ್ವಭೂತೋತ್ಪತ್ತಿಪ್ರಲಯಹೇತುರೂಪಲಿಂಗಾತ್ ಬ್ರಹ್ಮಣ ಏವ ಪ್ರಾಣಶಬ್ದವಾಚ್ಯತಾ - ಪ್ರಾಣವು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ, ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತುವಿಲೀನಗೊಳಿಸುವ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಪಂಚವೃತ್ತಿಕೇ ದೇಹಸ್ಥೇ ವಾಯೌ – ಪ್ರಾಣಃ - ಪ್ರಾಣಾಪಾನವ್ಯಾನೋದಾನಸಮಾನಾಃ - ಉಸಿರಾಟ, ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆ, ರಕ್ತ ಪರಿಚಲನೆ ಮತ್ತು ವಿಸರ್ಜನೆ ಮುಂತಾದ ಎಲ್ಲಾ ದೈಹಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ.
ಪ್ರಾಣಃ ಬಲೇ - ಪ್ರಾಣ ಎಂದರೆ ಶಕ್ತಿ.
ಪ್ರಾಣ ಎಂದರೆ ಗಾಳಿ, ಮೂಗಿನ ಹೊಳ್ಳೆಗಳ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ಚಲಿಸುವ ಉಸಿರು - ತಸ್ಯ ಕರ್ಮ ನಾಸಾಗ್ರತೋ ಬಹಿರ್ಗತಿಃ
ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಿವೆ.
ಸೀಮಿತ ತಿಳುವಳಿಕೆಯ ಜನರು, ‘ಈ ವಿಗ್ರಹವು ಉಸಿರಾಡುವುದಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಬಹುದು.
ಆದರೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವವರು ಅದೇ ವಿಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಪರಮ ಬ್ರಹ್ಮನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು.
ಒಂದು ವಿಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ, ನಾವು ಅದರೊಳಗಿನ ದೈವತ್ವದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ನಾವು ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ‘ತಂದೆ’ ಅಥವಾ ‘ತಾಯಿ’ ಎಂದು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುವಂತೆಯೇ, ನಾವು ಒಂದು ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ದೇವರೆಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತೇವೆ. ಒಂದು ಮಗು ತಾಯಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಸಾಂತ್ವನ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಅದೇ ರೀತಿ, ನಾವು ಪವಿತ್ರ ದೇವತೆಯ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತೇವೆ.
ಮೂರ್ತಿಪೂಜೆಯು ನಿರಾಕಾರ ದೈವತ್ವದ ಸ್ಪಷ್ಟ ರೂಪವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಂಭಾಷಣೆ, ನಗು, ದೂರುಗಳು, ಕಣ್ಣೀರು ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳ ಮೂಲಕ ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಮಾನವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಸಂಬಂಧಗಳು ಬಲಗೊಳ್ಳುವ ರೀತಿ ಹೀಗೆಯೇ ಅಲ್ಲವೇ? ಖಾಲಿ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ದಿಟ್ಟಿಸುತ್ತಾ ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವೇ?
ವೇದಗಳು ಪ್ರಾಣ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆಯೇ?
ಹೌದು.
ಶ್ರೀ ರುದ್ರಂ (ಒಂಬತ್ತನೇ ಅನುವಾಕ) ಹೇಳುತ್ತದೆ:
ನಮ ಇರಿಣ್ಯಾಯ ಚ ಪ್ರಪಥ್ಯಾಯ ಚ ನಮಃ ಕಿಂ ಶಿಲಾಯ ಚ ಕ್ಷಯಣಾಯ ಚ - ಚಿಕ್ಕ ಕಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ರುದ್ರನಿದ್ದಾನೆ.
ಅಥರ್ವವೇದವು ಹೇಳುತ್ತದೆ:
ಅಗ್ನಿರ್ಭೂಮ್ಯಾಮೋಷಧೀಷ್ವಗ್ನಿಮಾಪೋ ಬಿಭ್ರತ್ಯಗ್ನಿರಶ್ಮಸು - ಕಲ್ಲುಗಳು, ನೀರು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ ಇರುತ್ತದೆ.
ವಿಗ್ರಹಾರಾಧನೆಯು ನಮ್ಮ ದೈವಿಕ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮತ್ತು ಬಲಪಡಿಸಲು ಸರಳ, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.
ಕನ್ನಡ
ವಿಭಿನ್ನ ವಿಷಯಗಳು
Click on any topic to open
7
30
Astrology
Bhagavad Gita
Bhagavatam
Bharat Matha
Devi
Devi Mahatmyam
Ganapathy
Garuda Puranam
Glory of Venkatesha
Hanuman
Kathopanishad
Mahabharatam
Mantra Shastra
Mystique
Practical Wisdom
Purana Stories
Radhe Radhe
Ramayana
Rare Topics
Rigveda Explained
Rituals
Sages and Saints
Shiva
Spiritual books
Sri Suktam
Story of Sri Yantra
Temples
Vedas
Vishnu Sahasranama
Yoga Vasishta
26
17
10
0
