హరీష్ గడ్డం, గోపాల్ దురాశ

పూర్వం, పచ్చని కొండల మధ్య ఉన్న ఒక చిన్న గ్రామంలో హరీష్ అనే వ్యక్తి నివసించేవాడు. అతనికి పొడవైన, అందమైన గడ్డం ఉండేది. అది అతనికి చాలా గర్వకారణం, అంతేకాదు, ఈ ప్రాంతంలోకెల్లా ఉత్తమమైన గడ్డం తనదేనని అతను గొప్పలు చెప్పుకునేవాడు. కానీ, అతని భార్య లీలకు అది నిరంతరం చికాకు తెప్పించేది.
'ముఖం మీద ఈ భయంకరమైన పొదను ఎందుకు ఉంచుకున్నారు?' అని ఒకరోజు ఆమె అడిగింది. 'దానివల్ల మీకేం ఉపయోగం?'
హరీష్ నవ్వుతూ ఇలా బదులిచ్చాడు: 'ప్రియమైన లీలా, నీకు దాని విలువ తెలియదు. ఈ గడ్డం ఒకరోజు మనకు గొప్ప అదృష్టాన్ని తెస్తుంది. నువ్వు వేచి చూడు. రైతుకు వరి పొలం ఎలాగో, నాకు ఈ గడ్డం అలాగ.'
ఆమె ఎగతాళిగా, 'పోండి! ఏం పిచ్చి మాటలు! మీ గడ్డాన్ని ఎవరైనా డబ్బులిచ్చి కొంటారా?' అంది.
హరీష్ కన్నుగీటి నవ్వాడు, 'అవును! కానీ సామాన్యులెవరూ నా గడ్డాన్ని కొనలేరు. మన రాజుగారికి మాత్రమే ఇంత గొప్ప గడ్డాన్ని కొనేంత సంపద ఉంది. ఆయన దాన్ని కొన్నప్పుడు, మన పేదరికం తీరిపోతుంది.'
భార్యాభర్తల మధ్య ఈ సంభాషణ వీధిలో వెళ్లే ఎవరికైనా వినపడేంత గట్టిగా జరిగింది. అనుకోకుండా, ఆ రాత్రి మారువేషంలో నగరం చుట్టి వస్తున్న రాజుగారు, ఆయన నమ్మకస్తుడైన మంత్రి ఆ మాటలు విన్నారు.
మరుసటి రోజు, హరీష్‌ను రాజాస్థానానికి పిలిపించారు. తాను రాజుగారికి ఏమైనా కోపం తెప్పించానేమోనని హరీష్ చాలా భయపడ్డాడు. కొంచెం సమయం ఇస్తే సిద్ధపడి వస్తానని అతను కావలివాడిని వేడుకున్నాడు. కానీ కావలివాడు అది వినకుండా అతన్ని వెంటనే రాజుగారి ముందు నిలబెట్టాడు.
సభలో మంత్రి అతన్ని అడిగాడు: 'హరీష్, నీ ముఖం మీద రెపరెపలాడుతున్న ఈ పంట మీద రాజుగారికి ఆసక్తి కలిగింది. దానికి నువ్వు ఎంత వెల అడుగుతున్నావు?'
ఇది ఏదో ఉచ్చు అనుకుని హరీష్ రాజుగారి కాళ్ల మీద పడ్డాడు. 'మహారాజా, నేను నా భార్యతో సరదాగా అన్నాను! నా తెలివితక్కువతనాన్ని క్షమించండి, నేను మళ్ళీ ఎప్పుడూ ఇలా మాట్లాడను.'
మంత్రి దయగా నవ్వాడు. 'భయపడకు, హరీష్. రాజుగారు నిజంగానే అంటున్నారు. నీ అద్భుతమైన గడ్డాన్ని కొనాలని ఆయన కోరుకుంటున్నారు.'
హరీష్ ఇంకా సంకోచిస్తూ, 'మహారాజా, మంగలికి ఇవ్వడానికి డబ్బులు లేక నేను గడ్డం పెంచాను. దానితో మిగిలిన డబ్బులతో నా భార్యకు ఒక కొత్త చీర కొందామనుకున్నాను,' అన్నాడు.
'ప్రియ మిత్రమా,' మంత్రి ఓపికగా అన్నాడు, 'మేము తమాషా చేయడం లేదు. నీ గడ్డాన్ని మాకు అమ్ము. చెప్పు, ఎంత వెల తీసుకుంటావు?'
దీంతో ధైర్యం వచ్చిన హరీష్, 'మహారాజా, నూరు రూపాయలు చాలు,' అన్నాడు.
మంత్రి అతనికి నూరు రూపాయలు ఇచ్చాడు, హరీష్ తన ప్రియమైన గడ్డాన్ని వదులుకున్నాడు.
ఇంటికి వచ్చిన అతను భార్యను పిలిచాడు. గడ్డం లేని, అందంగా ఉన్న ఆ కొత్త వ్యక్తిని గుర్తించడానికి లీలకు కొంచెం సమయం పట్టింది.
హరీష్ గర్వంగా అన్నాడు, 'చూశావా? నా గడ్డం మనకు అదృష్టాన్ని తెస్తుందని చెప్పానా! అది నా పంటపొలం. రాజుగారు దానికి నూరు రూపాయలు ఇచ్చారు. నేను అడిగితే ఎంతైనా ఇచ్చేవారు!'
ఇదంతా హరీష్ పొరుగున ఉన్న వ్యక్తి భార్య దొంగచాటుగా వింటోంది. ఆమె భర్త గోపాల్‌కు కూడా దట్టమైన గడ్డం ఉండేది. ఆ రాత్రి ఆమె భర్తతో చెప్పింది: 'మన రాజుగారు గడ్డాలు కొంటున్నారట! మన పక్కింటి హరీష్ తన గడ్డాన్ని అమ్మి మంచి డబ్బు సంపాదించాడు. మీరు కూడా వెళ్లి మీ గడ్డాన్ని అమ్మండి. కానీ గుర్తుంచుకోండి, ఎక్కువ వెల అడగండి. కేవలం నూరు రూపాయలతో సంతృప్తి పడకండి.'
అందుకే, సంపద గురించిన ఆలోచనలలో మునిగిపోయిన గోపాల్ తన గడ్డాన్ని అమ్మాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. అతను రాజుగారి ముందు హాజరయ్యాడు, ఎందుకు వచ్చావని రాజుగారు అడిగారు.
'మహారాజా,' అని గోపాల్ ప్రకటించాడు, 'మీరు ముఖం మీద పెరిగే పంటలకు మంచి వెల ఇస్తారని విన్నాను. నా ముఖం మీద ఉన్న ఈ పంటను చూడండి! ఇది గాలికి ఎలా ఊగుతుందో చూడండి.' అని గోపాల్ గర్వంగా తన గడ్డాన్ని చేతితో నిమిరాడు.
వినోదంగా అనిపించిన రాజుగారు మంత్రి వైపు చూశారు. మంత్రి అడిగాడు, 'మంచివాడా, నీ ఈ పంటకు ఎంత వెల అడుగుతున్నావు?'
'నేను చాలా సంవత్సరాలుగా ఈ పొలాన్ని ప్రేమతో సాగు చేశాను,' అని గోపాల్ గంభీరంగా బదులిచ్చాడు. 'ఈ గొప్ప పంటకు నేను అడిగే వెల పదివేల రూపాయలు.'
'అలాగా,' అన్నాడు మంత్రి. అతని దురాశను గ్రహించిన మంత్రి స్వరం గంభీరంగా మారింది. 'నిన్న ఒక అమాయకుడు తన పంటకు కేవలం నూరు రూపాయలే అడిగాడు. కానీ నువ్వు అతనికంటే చాలా తెలివైనవాడివి. అయితే, నీ ఈ రహస్య వ్యాపారం గురించి నువ్వు రాజ్యానికి తెలియజేయలేదు, కచ్చితంగా నువ్వు దీనికి పన్ను కూడా చెల్లించలేదు. అందువల్ల, పదివేల రూపాయలు జరిమానాగా రాజా ఖజానాకు చెల్లించాలని మేము ఆజ్ఞాపిస్తున్నాము.'
ఇది విని గోపాల్ నిర్ఘాంతపోయాడు. అతను వెంటనే మంత్రి కాళ్ల మీద పడి దయకోసం వేడుకున్నాడు. 'మహారాజా, నన్ను క్షమించండి! దురాశ నా కళ్లను కప్పేసింది. నిజానికి, నాకెలాంటి రహస్య వ్యాపారం గురించి తెలియదు.'
గోపాల్ పరిస్థితిని చూసి సభలోని వారందరూ నవ్వారు.
మంత్రి కఠినంగా అన్నాడు, 'గోపాల్, రాజుగారు పేదలకు, అవసరంలో ఉన్నవారికే సహాయం చేస్తారు, దురాశపరులకు కాదు. నీలాంటి వసతి ఉన్నవాడు ఇలా డబ్బుకు ఆశపడటం సిగ్గుచేటు. ఇది నీ మొదటి తప్పిదం కాబట్టి మేము క్షమిస్తున్నాము. పొరుగువారిని చూసి అసూయపడకు. ఇక వెళ్ళు, దీని గురించి మళ్ళీ వినపడకూడదు.'
గోపాల్ అవమానంతో సభ నుండి పారిపోయి, చాలా రోజులు సిగ్గుతో తన ఇంట్లోనే మూసుకుని ఉన్నాడు. అతని భార్య అయితే, పొరుగువారి విషయాలు దొంగచాటుగా వినే తన చెడ్డ అలవాటును అప్పటినుండి మానుకుంది.

ఈ కథ యొక్క నీతి ఏమిటంటే, దురాశ, అసూయ ఎల్లప్పుడూ కష్టాలకు, అవమానాలకు దారితీస్తాయి. హరీష్ అమాయకంగా, నిజాయితీగా ఉన్నందున రాజుగారి నుండి బహుమతి పొందాడు. అయితే, అతని పొరుగువాడైన గోపాల్, హరీష్‌ను చూసి అసూయపడి, దురాశతో ఎక్కువ డబ్బు సంపాదించాలని చూశాడు. ఫలితంగా, అతను రాజుగారి ముందు నవ్వులపాలై, జరిమానా కట్టాల్సిన పరిస్థితిని తెచ్చుకున్నాడు. ఉన్నదానితో సంతృప్తి చెందకుండా, ఇతరులను చూసి అసూయపడితే చివరికి నష్టపోయేది మనమేనని ఈ కథ స్పష్టం చేస్తుంది.

Ramaswamy Sastry and Vighnesh Ghanapaathi