కర్నాటక సంగీత పితామహుడు: శ్రీ ముత్తుస్వామి దీక్షితులు
కర్నాటక సంగీత లోకంలో 'సంగీత త్రిమూర్తులు'గా వెలుగొందుతున్న వారిలో శ్రీ ముత్తుస్వామి దీక్షితులు (1775-1835) ఒకరు. వీరు అద్భుతమైన వాగ్గేయకారులే కాక, గొప్ప కవి, వేదాంతి మరియు వీణా విద్వాంసులు. భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీత చరిత్రలో వీరి కీర్తనలు చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయాయి.
జననం మరియు విద్యాభ్యాసం
ముత్తుస్వామి దీక్షితులు 1775వ సంవత్సరం మార్చి 24న తమిళనాడులోని తిరువారూరులో జన్మించారు. వీరి తల్లిదండ్రులు సుబ్బమ్మ మరియు రామస్వామి దీక్షితులు. వైద్యనాథ క్షేత్రంలోని ముత్తుకుమారస్వామి (సుబ్రహ్మణ్యేశ్వరుడు) అనుగ్రహంతో జన్మించినందున వీరికి 'ముత్తుస్వామి' అని నామకరణం చేశారు. వీరి తండ్రి స్వయంగా గొప్ప విద్వాంసులు మరియు 'హంసధ్వని' రాగ సృష్టికర్త. దీక్షితులు చిన్నతనంలోనే సంస్కృత వ్యాకరణం, కావ్య నాటకాలు మరియు సంగీత శాస్త్రంలో అపారమైన పాండిత్యాన్ని సంపాదించారు.
పాశ్చాత్య సంగీత ప్రభావం మరియు వయలిన్ పరిచయం
మణలి అనే ప్రాంతంలో నివసిస్తున్న కాలంలో, దీక్షితులకు పాశ్చాత్య సంగీత బాణీలను వినే అవకాశం లభించింది. ఆ ప్రేరణతో వీరు ఆంగ్ల మెట్లకు అనుగుణంగా సంస్కృత భాషలో 'నోట్టు స్వరాల'ను రచించారు. అప్పట్లో పాశ్చాత్య బృంద సంగీతంలో వాడే వయలిన్ (పిడేలు) వాద్యాన్ని కర్నాటక సంగీతానికి అనుగుణంగా మలచడంలో వీరు విశేష కృషి చేశారు. వీరి సోదరుడైన బాలుస్వామి దీక్షితులు ఈ వాయిద్యాన్ని నేర్చుకుని, సంగీత కచేరీలలో దీక్షితులకు తోడుగా ఉండేవారు.
కాశీ యాత్ర మరియు హిందుస్థానీ సంగీతం
చిదంబరనాథ యోగి అనే గురువు వెంటే కాశీ నగరానికి వెళ్ళిన దీక్షితులు, అక్కడ ఆరు సంవత్సరాల పాటు నివసించారు. ఈ కాలంలోనే వీరు వేదాంత విద్యను, యోగాభ్యాసాన్ని అభ్యసించారు. కాశీలో ఉన్న సమయంలోనే వీరు ఉత్తర భారత హిందుస్థానీ సంగీత రీతులను క్షుణ్ణంగా పరిశీలించారు. అనేక హిందుస్థానీ రాగాలను కర్నాటక సంగీత పద్ధతిలోకి తెచ్చి, వాటి స్వచ్ఛత తగ్గకుండా కీర్తనలు రచించారు. గంగానదిలో స్నానమాచరించే సమయంలో వీరికి లభించిన వీణను వీరు దైవప్రసాదంగా భావించేవారు.
'గురుగుహ' ముద్ర మరియు తొలి కీర్తన
కాశీ నుండి తిరిగి వచ్చిన తర్వాత, వీరు తిరుత్తణి క్షేత్రంలోని మురుగన్ ఆలయంలో తపస్సు చేశారు. పురాణాల ప్రకారం, ఒక వృద్ధుని రూపంలో వచ్చిన కుమారస్వామి వీరికి దివ్యమైన తీపిని తినిపించి అనుగ్రహించారు. ఆ వెనువెంటనే దీక్షితుల నోటి నుండి 'శ్రీ నాదాది గురుగుహో' అనే తొలి కీర్తన మాయామాళవగౌళ రాగంలో వెలువడింది. మురుగన్ భగవానుడినే తన గురువుగా భావించి, తన ప్రతి రచనలో 'గురుగుహ' అనే ముద్రను చేర్చారు.
విశిష్ట కీర్తనల సముదాయాలు
దీక్షితులు రాసిన కీర్తనలు కేవలం సంగీత రచనలే కాక, మంత్ర శాస్త్ర రహస్యాల నిధులు. వాటిలో ముఖ్యమైనవి:
కమలాంబా నవావరణ కీర్తనలు: శ్రీచక్ర ఉపాసనలోని తొమ్మిది ఆవరణలను ఉద్దేశించి చేసిన అద్భుత రచనలు.
నవగ్రహ కీర్తనలు: నవగ్రహాల అనుగ్రహం కోసం రచించిన తొమ్మిది పాటలు.
విభక్తి కీర్తనలు: సంస్కృత భాషలోని ఎనిమిది విభక్తులను (ప్రథమ, ద్వితీయ మొదలైనవి) అనుసరిస్తూ మీనాక్షి అమ్మవారిపై చేసిన రచనలు.
సంగీత శైలి మరియు నిర్యాణం
దీక్షితుల వారు వేంకటమఖి ప్రతిపాదించిన 72 మేళకర్త రాగ పద్ధతిని అనుసరించారు. వీరి కీర్తనలు విలంబ కాలంలో (నిదానంగా) సాగుతూ, రాగ భావాన్ని సంపూర్ణంగా ఆవిష్కరిస్తాయి. ఒకానొక సమయంలో వర్షాలు లేక కరువు వచ్చినప్పుడు, వీరు 'అమృతవర్షిణి' రాగంతో కీర్తన పాడి వర్షం కురిపించారని చరిత్ర చెబుతోంది.
వీరు తమ చివరి రోజులను ఎట్టయపురంలో గడిపారు. 1835 అక్టోబర్ 21న, నరక చతుర్దశి రోజున, శిష్యులు 'మీనాక్షి మే ముదం దేహి' అనే కీర్తనను పాడుతుండగా పరమాత్మలో ఐక్యమయ్యారు.
శ్రీ ముత్తుస్వామి దీక్షితుల వారి రచనలు భక్తి, జ్ఞాన మరియు సంగీత త్రివేణీ సంగమంగా వెలుగొందుతూ, తరతరాల సంగీత కళాకారులకు మార్గదర్శకంగా నిలుస్తున్నాయి.
తెలుగు
విభిన్న విషయాలు
Click on any topic to open
7
30
Astrology
Bhagavad Gita
Bhagavatam
Bharat Matha
Devi
Devi Mahatmyam
Ganapathy
Garuda Puranam
Glory of Venkatesha
Hanuman
Kathopanishad
Mahabharatam
Mantra Shastra
Mystique
Practical Wisdom
Purana Stories
Radhe Radhe
Ramayana
Rare Topics
Rigveda Explained
Rituals
Sages and Saints
Shiva
Spiritual books
Sri Suktam
Story of Sri Yantra
Temples
Vedas
Vishnu Sahasranama
Yoga Vasishta
26
17
10
0
