ഭാരതീയ ദർശനങ്ങളുടെ ജ്ഞാനസാഗരത്തിൽ, ജീവിതത്തിന്റെ ഗൂഢമായ അർത്ഥതലങ്ങളെ വെളിപ്പെടുത്തുന്ന അനേകം രൂപകങ്ങളുണ്ട്. അവയിൽ ഏറ്റവും പ്രകാശപൂർണ്ണവും പ്രസക്തവുമായ ഒന്നാണ് കഠോപനിഷത്തിലെ 'രഥകല്പന'. യമധർമ്മൻ നചികേതസ്സിന് നൽകുന്ന ഉപദേശങ്ങളിലൂടെ, മനുഷ്യന്റെ അസ്തിത്വം, ആത്മാവ്, ബുദ്ധി, മനസ്സ്, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ എന്നിവയുടെ പരസ്പരബന്ധത്തെ ഒരു രഥയാത്രയുടെ രൂപത്തിൽ ഈ കല്പന വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇത് കേവലം ഒരു ദാർശനിക വിശകലനമല്ല, മറിച്ച് ആത്മനിയന്ത്രണത്തിലൂടെയും വിവേകത്തിലൂടെയും പരമമായ സത്യത്തിലെത്താനുള്ള ഒരു കാലാതീതമായ വഴികാട്ടിയാണ്.
ഈ ആത്മീയരൂപകമനുസരിച്ച്, നമ്മുടെ അസ്തിത്വം ഒരു ദിവ്യരഥത്തിന് തുല്യമാണ്. അതിലെ ഓരോ ഘടകത്തിനും അതിൻ്റേതായ പങ്കുണ്ട്:
ഈ ഘടകങ്ങളെല്ലാം—ആത്മാവ്, ശരീരം, മനസ്സ്, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ—ചേരുമ്പോഴാണ് ഒരുവൻ 'ഭോക്താവ്' ആയി മാറുന്നതും സുഖദുഃഖങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നതും.
രഥയാത്രയുടെ ഗതിയെ നിർണ്ണയിക്കുന്നത് അതിന്റെ നിയന്ത്രണമാണ്. അതുപോലെ, ജീവിതത്തിന്റെ ഗതിയെ നിർണ്ണയിക്കുന്നത് ജ്ഞാനമാണോ അജ്ഞാനമാണോ എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു ജീവിതമാകുന്ന പ്രയാണം
ഈ രണ്ടു വഴികളുടെയും അന്തിമഫലം തികച്ചും വ്യത്യസ്തമാണ്. അജ്ഞാനവും അശുദ്ധിയും നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത മനസ്സുമായി ജീവിതയാത്ര ചെയ്യുന്നവൻ ഒരിക്കലും പരമമായ പദവിയിലെത്തുന്നില്ല. പകരം, അവൻ ജനനമരണങ്ങളുടെ അനന്തമായ ചക്രത്തിൽ (സംസാരത്തിൽ) വീണ്ടും വീണ്ടും ഉഴലുന്നു.
മറിച്ച്, ജ്ഞാനവും പരിശുദ്ധിയും നിയന്ത്രിതമായ മനസ്സുമായി യാത്ര ചെയ്യുന്നവൻ, പുനർജന്മമില്ലാത്ത ആ പരമപദം പ്രാപിക്കുന്നു. അവൻ എല്ലാ ലൗകിക ബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്നും മുക്തനായിത്തീരുന്നു.
ഈ യാത്രയുടെ പരമമായ ലക്ഷ്യമെന്തെന്ന് ഉപനിഷത്ത് വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഏതൊരുവന്റെ ബുദ്ധി ജ്ഞാനിയായ സാരഥിയും, മനസ്സ് ഉറച്ച കടിഞ്ഞാണുമായി വർത്തിക്കുന്നുവോ, അവൻ സംസാരമാകുന്ന ഈ യാത്രയെ അതിജീവിച്ച് മറുകരയെത്തുന്നു. അതുതന്നെയാണ് 'വിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദം' അഥവാ മോക്ഷം. അതുതന്നെയാണ് മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ പരമമായ ലക്ഷ്യവും.
കഠോപനിഷത്തിലെ രഥകല്പന ഒരു ശാശ്വതസത്യത്തിന്റെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ്: നമ്മുടെ ജീവിതം ഒരു യാത്രയാണ്, അതിന്റെ നിയന്ത്രണം പൂർണ്ണമായും നമ്മുടെ കൈകളിലാണ്. ഈ യാത്രയുടെ വിജയം ബാഹ്യമായ സാഹചര്യങ്ങളെയല്ല, മറിച്ച് ആന്തരികമായ അച്ചടക്കത്തെയും വിവേകത്തെയുമാണ് ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നത്. ബുദ്ധിയെ ഉണർത്തി, മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിച്ച്, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ അടക്കി ജീവിക്കുന്നതിലൂടെ നമുക്ക് സന്തുലിതവും അർത്ഥപൂർണ്ണവുമായ ഒരു ജീവിതം നയിക്കാം. അതിലൂടെ അസ്തിത്വത്തിന്റെ പരമോന്നത ലക്ഷ്യമായ ആത്മസാക്ഷാത്കാരവും പരമമായ ശാന്തിയും നമുക്ക് കൈവരിക്കാം.
Astrology
Bhagavad Gita
Bhagavatam
Bharat Matha
Devi
Devi Mahatmyam
Ganapathy
Garuda Puranam
Glory of Venkatesha
Hanuman
Kathopanishad
Mahabharatam
Mantra Shastra
Mystique
Practical Wisdom
Purana Stories
Radhe Radhe
Ramayana
Rare Topics
Rigveda Explained
Rituals
Sages and Saints
Shiva
Spiritual books
Sri Suktam
Story of Sri Yantra
Temples
Vedas
Vishnu Sahasranama
Yoga Vasishta