ಭಾರತದ ಮೂವರು ಪವಿತ್ರ ಮಾತೆಯರು : ಗೋಮಾತೆ, ಭೂಮಾತೆ ಮತ್ತು ಗಂಗಾಮಾತೆ

ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತೃತ್ವಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ತಾಯಿ ಕೇವಲ ಜನ್ಮದಾತೆಯಲ್ಲ, ಅವಳು ಜೀವನದ ಪೋಷಕಿ, ರಕ್ಷಕಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕಿ. ಇದೇ ಉದಾತ್ತ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಪರಂಪರೆಯು ಪ್ರಕೃತಿಯ ವಿವಿಧ ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಹೆತ್ತ ತಾಯಿಯಲ್ಲದೆ, ಗೋಮಾತೆ, ಭೂಮಾತೆ ಮತ್ತು ಗಂಗಾಮಾತೆಯರಿಗೂ ಮಾತೃಸ್ಥಾನ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವರನ್ನು "ಮೂವರು ಪವಿತ್ರ ಮಾತೆಯರು “ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಗೌರವವು ಕೇವಲ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಶತಮಾನಗಳ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಮೂಲಭೂತ ಸತ್ಯಗಳಿಂದ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ.

ಗೋಮಾತೆ – ಪೋಷಣೆಯ ಜೀವಧಾರೆ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗೋವಿಗೆ ಸದಾ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನಮಾನವಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಗೋವನ್ನು ‘ಅಘ್ನ್ಯ’ (ವಧಿಸಬಾರದ್ದು) ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಮಾನವ ಕುಲಕ್ಕೆ ಪೋಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ತುಪ್ಪ, ಬೆಣ್ಣೆ – ಇವೆಲ್ಲವೂ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ತುಂಬುವ ಅಮೂಲ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯ ಹಾಲು ಮಗುವಿಗೆ ಅಮೃತಸಮಾನವಾದರೆ, ಮುಂದಿನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಗೋಮಾತೆಯ ಹಾಲು ಸಂಜೀವಿನಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಗೋವು ಕೇವಲ ಹಾಲನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ; ಅದರ ಸಗಣಿ ಮತ್ತು ಗೋಮೂತ್ರ ಕೂಡಾ ಅತ್ಯಂತ ಉಪಯುಕ್ತ. ಮನೆಯ ಪಾವಿತ್ರ್ಯತೆ, ಕೃಷಿಭೂಮಿಯ ಫಲವತ್ತತೆ ಮತ್ತು ಔಷಧೀಯ ಶಕ್ತಿ – ಎಲ್ಲವೂ ಅದರಿಂದ ಲಭ್ಯ. ಸಕಲ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನೂ ಪೂರೈಸುವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಗೋಮಾತೆಯನ್ನು ‘ಕಾಮಧೇನು’ ಎಂದು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳವರೆಗೆ, ಗೋವಿನ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ.

ಭೂಮಾತೆ – ಅನ್ನಪೂರ್ಣೆಯ ಸ್ವರೂಪ

ಭೂಮಿಯನ್ನು ತಾಯಿಯೆಂದು ಪೂಜಿಸುವ ಭಾವನೆ ಭಾರತೀಯರ ಸಂಸ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿದೆ. ರೈತ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ನೇಗಿಲು ಹಿಡಿಯುವ ಮುನ್ನ ಭೂಮಿತಾಯಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುವುದು ಈ ಭಾವದ ಪ್ರತೀಕ. ಇದು ಕೇವಲ ಕೃಷಿಯಲ್ಲ, ತಾಯಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಬೀಜ ಬಿತ್ತುವ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಕಾರ್ಯ. ಭೂಮಿ ಆ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಮಮತೆಯಿಂದ ಪೋಷಿಸಿ, ಬೆಳೆಸಿ, ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಸಮೃದ್ಧ ಫಸಲಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಮರಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಹನೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷಮಾಗುಣಕ್ಕೆ ಭೂಮಾತೆಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಉದಾಹರಣೆ. ಮಳೆಯ ಭಾರ, ಬಿಸಿಲಿನ ಬೇಗೆ ಮತ್ತು ನೇಗಿಲಿನ ನೋವನ್ನು – ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮೌನವಾಗಿ ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ನಮಗೆ ಜೀವನಾಧಾರವಾದ ಅನ್ನವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭೂದೇವಿಯನ್ನು ‘ಅನ್ನಪೂರ್ಣ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವುದೇ ಪೂಜೆಗೂ ಮುನ್ನ ಭೂಮಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುವುದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪ್ರದಾಯ.

ಗಂಗಾಮಾತೆ – ಜೀವದಾಯಿನಿ, ಪುಣ್ಯನದಿ

ಗಂಗೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ನದಿಯಲ್ಲ, ಅದು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಜೀವನಾಡಿ. ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸಿ, ಬಯಲು ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಗಂಗೆ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜೀವಿಗಳ ದಾಹ ತೀರಿಸಿ, ಕೃಷಿಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಸಿರಾಗಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಗಂಗಾಜಲದಲ್ಲಿ ರೋಗನಿವಾರಕ ಶಕ್ತಿಯಿದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದ್ದು, ಅದನ್ನು ಜೀವಜಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ, ಗಂಗಾಮಾತೆ ಮೋಕ್ಷದ ಹಾದಿಯನ್ನು ತೋರುವವಳು. ಗಂಗಾ ಸ್ನಾನವು ಸರ್ವ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಭಕ್ತರ ದೃಢ ನಂಬಿಕೆ. ವಾರಣಾಸಿ, ಹರಿದ್ವಾರ, ಪ್ರಯಾಗರಾಜ್‌ನಂತಹ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಭಾರತದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಬೆಳಗಲು ಗಂಗಾನದಿಯೇ ಕಾರಣ. ಗಂಗಾಮಾತೆ ಕೇವಲ ನೀರಿನ ಪ್ರವಾಹವಲ್ಲ, ಅದು ಅಖಂಡ ಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯ ಮಹಾಪ್ರವಾಹ.

ಪರಸ್ಪರ ಸಹಕಾರದ ಸಂದೇಶ

ಈ ಮೂವರೂ ಮಾತೆಯರ ಮಹತ್ವ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರು ಒಂದಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಜೀವನ ಪರಿಪೂರ್ಣ. ಗೋಮಾತೆ ಹಾಲು, ಭೂಮಾತೆ ಅನ್ನ, ಗಂಗಾಮಾತೆ ನೀರು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಯೋಚಿಸಿ, ಇವರಲ್ಲಿ ಯಾರು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ನಮ್ಮ ಬದುಕು ಹೇಗಿರುತ್ತಿತ್ತು? ಹಾಲಿಲ್ಲದೆ ಪೋಷಣೆಯಿಲ್ಲ, ಅನ್ನವಿಲ್ಲದೆ ಹಸಿವು ನೀಗದು, ನೀರಿಲ್ಲದೆ ಜಗತ್ತೇ ಇಲ್ಲ.

ಈ ಮೂವರೂ ಸೇರಿ ಇಡೀ ನಾಗರಿಕತೆ ನಿಂತಿರುವ ಒಂದು ಜೀವನಾಡಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಹಕಾರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ನಿದರ್ಶನ. ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾರ್ಥ ತುಂಬಿದ ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿಗೆ, ಈ ಮಾತೆಯರ ಸಮನ್ವಯವು ಸಮತೋಲನ ಮತ್ತು ಸಹಬಾಳ್ವೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ.

ಪೂಜೆ ಏಕೆ?

ಗೋವು, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಗಂಗೆಯನ್ನು ತಾಯಿಯೆಂದು ಪೂಜಿಸುವುದು ತರ್ಕಬದ್ಧವೇ ಎಂದು ಕೆಲವರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ನಮ್ಮ ಅನುಭವದಲ್ಲೇ ಇದೆ. ಯಾರಿಂದ ನಾವು ಬದುಕಲು ಬೇಕಾದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೇವೆಯೋ, ಅವರಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದೇ ಗೌರವ. ಪೂಜೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಮಂತ್ರ, ಹೂವುಗಳಲ್ಲ, ಅದು ನಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ ನಾವು ತೋರುವ ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ಪ್ರತೀಕ.

ಗೋವುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದ ಕಾಪಾಡುವುದು ಮತ್ತು ನದಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿಡುವುದು – ಇದೇ ಈ ಮಾತೆಯರಿಗೆ ನಾವು ಸಲ್ಲಿಸುವ ನಿಜವಾದ ಪೂಜೆ. ನಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಇವರನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಇವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಆದ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಮಾಜ ಸದಾ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡಲಿ ಎಂದೇ ನಮ್ಮ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಇವರಿಗೆ ಮಾತೃಸ್ಥಾನ ನೀಡಿದೆ.

ಆಧುನಿಕ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇದರ ಮಹತ್ವ

ನಗರೀಕರಣದ ಭರಾಟೆಯಲ್ಲಿ ಗೋವುಗಳು ಗೋಶಾಲೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿ, ಭೂಮಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳಿಂದ ವಿಷವಾಗಿ, ಗಂಗೆಯಂತಹ ಪುಣ್ಯನದಿಗಳು ಕಸದ ತೊಟ್ಟಿಗಳಾಗುತ್ತಿರುವ ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ಮಾತೆಯರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಅರಿಯುವುದು ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಅವಶ್ಯಕ.

ಗೋಮಾತೆಯ ರಕ್ಷಣೆ: ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ತಡೆದು, ಅವುಗಳಿಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಶ್ರಯ ನೀಡುವುದು.

ಭೂಮಾತೆಯ ರಕ್ಷಣೆ: ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು, ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಭೂಮಿಯ ಫಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು.

ಗಂಗಾಮಾತೆಯ ರಕ್ಷಣೆ: ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಿ, ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ನದಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸದೆ, ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಜೀವನದ ಭಾಗವಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

ಉಪಸಂಹಾರ

ಭಾರತದ ಮೂವರು ಪವಿತ್ರ ಮಾತೆಯರಾದ ಗೋಮಾತೆ, ಭೂಮಾತೆ ಮತ್ತು ಗಂಗಾಮಾತೆ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಮೂಲ್ಯ ಆಸ್ತಿ. ಇವರು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಕೇತಗಳಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳು. ಗೋವು ಪೋಷಣೆಯನ್ನು, ಭೂಮಿ ಅನ್ನವನ್ನು ಮತ್ತು ಗಂಗೆ ನೀರನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಈ ಮೂವರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸಕಲ ಜೀವರಾಶಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಇಂದು ನಾವು ಕೇವಲ ಪೂಜೆಗೆ ಸೀಮಿತರಾಗದೆ, ಇವರ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಅರಿತು ಪಾಲಿಸಬೇಕಿದೆ. ಈ ಮಾತೆಯರನ್ನು ನಾವು ಗೌರವದಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ, ನಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯ. ಇದೇ ನಾವು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದಾದ ನಿಜವಾದ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಜ್ಞತೆ.

Ramaswamy Sastry and Vighnesh Ghanapaathi