
ప్రపంచంలోనే అత్యంత ప్రాచీనమైన వేద విజ్ఞానం మన తరానికి ఎలా అందిందో ఆలోచిస్తే అద్భుతం అనిపిస్తుంది. వేల సంవత్సరాల క్రితం, ఎలాంటి ముద్రణా సౌకర్యాలు లేని కాలంలో, కేవలం గురు-శిష్య పరంపరలో భాగంగా జ్ఞాపకశక్తి, క్రమశిక్షణ, సంప్రదాయం ద్వారానే వేదాలు మౌఖికంగా పరిరక్షించబడ్డాయి.
మరి, అంతటి పురాతనమైన, గూఢమైన వేదాలను మనం ఈనాడు ఎలా అర్థం చేసుకోగలుగుతున్నాము?
ఈ ఘనత ఇద్దరు మహనీయులకే దక్కుతుంది. వారే ప్రాచీన భాషావేత్త యాస్కుడు మరియు మధ్యయుగ వేద భాష్యకారుడు సాయణుడు. ఒకరు వేద వాక్కుల రహస్యాలను ఛేదించే తాళం చెవిని అందిస్తే, మరొకరు వాటిలోని కర్మ, జ్ఞాన కాండల సారాన్ని మనకు విడమరిచి చెప్పారు.
ఆ మహానుభావుల గురించి వివరంగా తెలుసుకుందాం.
సుమారు 2,500 సంవత్సరాల క్రితం, వ్యాకరణ శాస్త్రం ఇంకా పరిపూర్ణంగా అభివృద్ధి చెందని కాలంలో యాస్కుడు జీవించారు. ఆ రోజుల్లో వేద మంత్రాలు కఠినమైన పదజాలంతో, సామాన్యులకు అంతుచిక్కనివిగా ఉండేవి. ఆ క్లిష్టతను తొలగించి, వేదాలకు అర్థవంతమైన మార్గాన్ని చూపడానికి యాస్కుడు నడుం బిగించారు.
యాస్కుడు చేసిన కృషి
ఆయన రెండు అపురూపమైన గ్రంథాలను అందించారు: నిఘంటు (వేదాలలోని కఠిన పదాలు, వాటి పర్యాయపదాల సమాహారం) మరియు నిరుక్త (ఆ పదాల మూల ధాతువులను, వ్యుత్పత్తిని, సందర్భానుసార అర్థాలను వివరించే గ్రంథం).
ఆయన కేవలం ఊహించి అర్థాలు చెప్పలేదు; ప్రతి పదాన్ని దాని మూలాల వరకు విశ్లేషించి, అది ఎలా ఏర్పడిందో శాస్త్రీయంగా వివరించారు.
ఆయన పద్ధతి పూర్తిగా తార్కికమైనది. భాషకు ఒక నిర్దిష్టమైన నిర్మాణం, నియమాలు ఉంటాయని, వేద మంత్రాలు కూడా ఆ నియమాలకు లోబడే ఉంటాయని ఆయన నిరూపించారు.
యాస్కుని ప్రాముఖ్యత
యాస్కుని నిరుక్తం లేకపోతే, ఋగ్వేదంలోని అనేక ప్రాచీన సూక్తాల ఆంతర్యం మనకు అంతుపట్టేది కాదు. నేటికీ భారతీయ, పాశ్చాత్య పండితులు వేద మంత్రాల అర్థాలను గ్రహించడానికి ఆయన చూపిన మార్గాన్నే అనుసరిస్తున్నారు. ఆయన వేద విజ్ఞానమనే సంక్లిష్ట ప్రపంచానికి స్పష్టత అనే వెలుగును ప్రసాదించారు.
యాస్కుని తర్వాత దాదాపు 2,000 సంవత్సరాలకు, దక్షిణ భారతదేశంలోని విజయనగర సామ్రాజ్యంలో (సా.శ. 14వ శతాబ్దం) మంత్రిగా, పండితుడిగా వెలుగొందిన మహానుభావుడు సాయణుడు. యాస్కుడు పదాలపై దృష్టి సారిస్తే, సాయణుడు సంపూర్ణ వేద సంహితలపై తన వ్యాఖ్యానాన్ని అందించారు.
సాయణుడు చేసిన కృషి
ఆయన చతుర్వేదాలైన ఋగ్వేదం, యజుర్వేదం, సామవేదం, అథర్వణ వేదంతో పాటు వాటికి సంబంధించిన బ్రాహ్మణాలు, అరణ్యకాలపై కూడా సవివరమైన వ్యాఖ్యానాలను రచించారు లేదా పర్యవేక్షించారు.
ఆయన రచించిన 'వేదార్థ ప్రకాశ' (వేదాల అర్థాన్ని ప్రకాశింపజేసేది) అనే భాష్యం ఆయన కీర్తిని అజరామరం చేసింది.
ఆయన కేవలం మంత్రాల వ్యాకరణాంశాలకే పరిమితం కాకుండా, యజ్ఞయాగాదులలో వాటి ప్రయోగాన్ని, ఉచ్చారణా విధిని, వాటి వెనుక ఉన్న ఆధ్యాత్మిక, కర్మ సంబంధమైన అర్థాలను కూడా వివరించారు.
సాయణుని ప్రాముఖ్యత
సాయణుడి భాష్యాలు శతాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్న మౌఖిక సంప్రదాయాలను, యజ్ఞ పరిజ్ఞానాన్ని గ్రంథస్థం చేసి, భవిష్యత్ తరాలకు భద్రపరిచాయి.
మాక్స్ ముల్లర్ వంటి ఎందరో పాశ్చాత్య పరిశోధకులు వేదాలను ఇతర భాషలలోకి అనువదించే క్రమంలో సాయణుడి వ్యాఖ్యానాలే వారికి ప్రధాన మార్గదర్శిగా నిలిచాయి.
ఆయన రచనల పరిధి అపారమైనది. నేటికీ వేద పండితులకు ఆయన వ్యాఖ్యానాలు ఒక విజ్ఞాన సర్వస్వంలా ఉపయోగపడుతున్నాయి.
వారిద్దరూ నేటికీ ఎందుకు మార్గదర్శకులు?
మన మూలాలను తెలుసుకోవాలనే ఆసక్తి ఉన్న నేటి తరానికి వేదాలను నేరుగా చదివి అర్థం చేసుకోవడం ఒక సవాలు. ఈ క్రమంలో, యాస్క, సాయణులు మనకు అమూల్యమైన వారధులుగా నిలుస్తారు. ప్రాచీన మహర్షుల వాక్కులకు, ఆధునిక జిజ్ఞాసువుల మేధస్సుకు మధ్య వారధిని నిర్మించారు.
యాస్కుడు వేదాలలోని శాస్త్రీయతను, తర్కాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి సహాయపడతారు.
సాయణుడు వాటిలోని కర్మ, ఆధ్యాత్మిక లోతులను మనకు దర్శింపజేస్తారు.
ఇద్దరూ కలిసి వేద విజ్ఞానమనే జ్యోతిని ఆరిపోకుండా నిరంతరం ప్రకాశించేలా చేశారు.
ముగింపు
వేదాలు సనాతన ధర్మానికి ప్రాణమైతే, ఆ ప్రాణాన్ని యుగయుగాలుగా కాపాడుతూ వచ్చిన సంరక్షకులు యాస్కుడు, సాయణుడు. దైవప్రేరితమైన జ్ఞానం కూడా మనుగడ సాగించాలంటే దాని వెనుక మానవ మేధస్సు, తపస్సు ఎంత అవసరమో వారి జీవితాలు మనకు నిరంతరం గుర్తుచేస్తాయి.
వారి అవిరళ కృషి వల్లే, మనం ఈనాటికీ ఋగ్వేదంలోని ప్రాచీన మంత్రాలలో వెలుగును, శాంతిని, మార్గదర్శనాన్ని కనుగొనగలుగుతున్నాము.
Astrology
Bhagavad Gita
Bhagavatam
Bharat Matha
Devi
Devi Mahatmyam
Ganapathy
Garuda Puranam
Glory of Venkatesha
Hanuman
Kathopanishad
Mahabharatam
Mantra Shastra
Mystique
Practical Wisdom
Purana Stories
Radhe Radhe
Ramayana
Rare Topics
Rigveda Explained
Rituals
Sages and Saints
Shiva
Spiritual books
Sri Suktam
Story of Sri Yantra
Temples
Vedas
Vishnu Sahasranama
Yoga Vasishta